Gwareziñ al luc'hskeudennoù a-gozh hag a-nevez en un albom paper a chom an doare gwellañ da dreuzkas istor ur familh a-hed ar rummadoù. Evit mirout ar paper hag al livioù hep na goustajfent gant an amzer, eo red kompren ar fizik hag ar gimiezh a ya en-dro er mirerezh paperoù.
Ar reizhiad fizikel hag ar gwarez mekanikel
Un albom foto bras n'eo ket hepken ul levr brav, ur skramm fizikel eo a warez ar skeudennoù diouzh an endro diavaez. Al luc'hskeudennoù a vez kizidik-tre ouzh ar skinoù ultraviolat (UV), an glebor hag ar cheñchamantoù gwrezverk. Pa vezont serret en un albom tev gant ur golo dindan lien pe koad, e vez krouet un r micro-hin vonezet. Ar golo a harz ouzh ar skinoù gouloù da lakaat al livioù da gozhiñ ha da blantañ. Ouzhpenn-se, ar pouez reoliek a vez lakaet gant ar pajennoù an eil war eben a vir ouzh ar baperennoù luc'hskeudennel stag da blegañ pe da gamiñ dindan efed an humidite.
Ar gimiezh kuzh: Diwall diouzh an asidusted
An abeg pennañ e tistruj al luc'hskeudennoù a-gozh eo an asidusted a vez kavet er baperennoù ha dindan ar pegoù a raer ganto peurvuiañ. Ar c'hlisheoù lakaet e-barzh albomoù marc'had-mat gant pajennoù plastik pvc (polyvinyl chloride) a goll o livioù hag a stag ouzh ar golo plastik abalamour d'ar c'hloridenn a zeu maez eus ar polymer. Evit mirout ho kounioù e-pad degadoù a vloavezhioù, eo ret dibab un albom hep asid nag alcol (acid-free) ha hep lignin. Al lignin a zo un elfenn naturel eus ar c'hoad a laka ar paper da melenaat ha da goll e nerzh. Al listri-mirout hag ar pajennoù a rank bezañ graet gant koton pe keluloz a-galite uhel, gant ur pH neptu pe un tammig alkalin evit neutralizañ an asidoù a zeu eus an aer pe eus an daouarn pa doucher ar pajennoù.
Teknikoù evit frammañ an albom hag urzh an oberiadurioù
Evit sevel un diell familh padus, eo ret heuliañ un urzh resis hag implijout ar rusterioù reizh:
- Naetadurezh an daouarn: Gwalc'hit ho taouarn mat hep implijout kreun-goulenn na soavon gant louzoù-goulenn rous. Gallout a rit implijout dorloioù koton gwenn evit mirout ouzh an sebum naturel da dremen war ar c'hlisheoù.
- Pegerezh hep kimikalennoù fall: Na implijit morse peg glun na peg treuzwelus boutin. Dibabit kornioù-peg asid-free a glipser war c'hornioù ar skeudenn hep lakaat peg ebet war al luc'hskeudenn he-unan. An doare-se a ra e c'heller tennañ ar foto d'ur mare hep distrujañ anezhi.
- An urzh kronologel: Aozeit ho skeudennoù a-raok kregiñ d'o pegañ. Skrivit an titouroù (bloavezh, anvioù) dindan ar foto war ar pajenn paper gant ur c'hreion plom dous (2B pe B), ha n'eo ket gant ur c'hreion-boulenn a c'hellfe gwanañ ar paper pe treuziñ d'an tu all gant an amzer.
Lec'hioù mirout er gêr
Pa vez echu an albom, lec'h ar virerezh er gêr a zo un elfenn a-bouez meurbet. Ret eo tec'hel diouzh al lec'hioù gleb evel ar c'hrevier pe al loftoù dindan an doenn lec'h ma vez re a cheñchamantoù gwrez. Al lec'h gwellañ eo ur c'hased koad pe ur rantelezh en ur gambr lec'h ma vez ar gwrezverk stabil a-hed ar bloaz (etre 15 hag 20 derez Celsius) gant un humidite a 30% da 40%.
