Goude un dastumadeg boued-touseg pinvidik er c'hoadoù e vez ret kempenn an dizec'herien vras raktal evit mirout na vefe saotret ar grizilhoù gant dilennoù pegus. Alies e chom lorgnoù organek, douar ha dorgennadurioù dregasüs war ar plasteg, hag a c'hell dilaoskel flaer pe gariadur da goulz an dizec'hañ kentañ.
Ar gimizh a-dreñv an dilennoù boued-touseg pegus
Ar boued-touseg a zo ennañ proteinennoù, usat (trehaloz) hag ur polymer naturel anvet kitin. E-kerzh an dizec'hañ e vez kaset an dour kuit gant an aer tomm, ar pezh a lak ar glukoz hag ar proteinennoù da ronañ ha da pegañ start ouzh gorre ar plasteg. Ma ne vezont ket tennet prim, an dilennoù-se a drec'h ur prosez a bopolymerizadur dindan levezon ar wrez, o tegas ur goc'henn diaes-tre da zilemel.
Ouzhpenn-se, ar c'hitin, hag a zo framm kelligoù ar boued-touseg, n'eo ket dilesadus en dour. Kement-se a dalvez e ranker implijout melloù obererezhioù mekanikel dous ha kimiek evit distagañ ar rannoùigoù hep rastañ gorre an ardivink.
Mirout ouzh dformations ar plasteg: Fizik an timproù
An darn vrasañ eus plakennoù an dizec'herien a zo fardet gant polystyren pe kopolymerezoù evel an ABS. Ar staoù-se o deus ur gwrezverk treuzkemm gwer (Tg) a-goulz uhel met e c'hellont dilaoskel pe gemmañ o stumm dindan un dour re domm. Ne gavit ket gwelloc'h eget implijout un dour dindan 40°C.
Skarzhañ ar plakennoù en ul lestr-gwalc'hiñ listri dindan wrez uhel a zo un er ruz. Rak ar wrez uhel (en tu-hont da 60°C) hag ar greadennoù gwalc'hiñ dilaosket a c'hell kemmañ an tennadurezh hag ar ruster. Implijit kentoc'h dour klouar e-lec'h ma vo disteuziet ar glukoz hep tagañ molekulennoù ar polimer.
An drenkenn sitrek hag ar bikarbonat: Ur c'hempouez kimiek glan
Evit disolvañ an mineraloù hag an dilennoù douar hep implijout produioù kimiek kalet, e c'heller fiziañ en asidifikadur dous hag en un naskad alkalek:
- An drenkenn sitrek: Ur c'hemprosed dous eo hag a liamm an ionoù metalek (chelating agent) hag a sikour da zistagañ ar saotr douarek hag an oksidennadurioù goude an dizec'hañ. Reizh eo implijout daou loa-boulilh dre litrad dour klouar.
- Ar bikarbonat sodium: Ur rannig dous-tre eo hag a doli gwerzhioù pH an dour d'al live alkalek, ar pezh a sikour da zizober ar lipidoù hag ar proteinennoù hep tagañ ar plasteg.
Ar rekipe gwelloc'h eo trempañ ar plakennoù e-pad ugent munutenn en ur gibellad dour klouar gant trenkenn sitrek a-raok kregiñ gant al labour dous gant ur skubellig.
An teknik mekanikel reizh: Skubellat hep rastañ
Ur fazi bras eo implijout sponjoù rastañ pe reun houarn. Ar rastañ a goustas gorre ar plasteg, o krouiñ mikro-faoutoù ma c'hell an ezginoù hag ar poledigoù en em zizoleiñ enno. Evit kempenn ar c'hustodoù fin:
- Implijit ur skubellig nylon dous-tre pe ur gwalc'her micro-fibrennoù stag ouzh ur mof dous.
- Grit luskadennoù kelc'hiek skañv e-lec'h pouezañ re greñv war al lammelloù.
- Gwalc'hit gant dour glan goude evit skarzhañ kement aspadenn drenkenn pe soavon.
Zec'hiñ ha mirout an ardivink dindan an amzer naet
Goude ar gwalc'hiñ e rank pep plakenn bezañ sec'het-mat gant ur gwalc'her mikrofibr a-raok bezañ berniet adarre. Ma chom glebor etre al lammelloù e c'hell kreskiñ poledigoù kapel pe louedadur e-pad ar mizioù mirout. Evit-se, lezit ar plakennoù en ur lec'h awelaet e-pad un nebeud eurioù a-raok o lakaat er c'hudenn.
