Treuzfurmiñ follennoù deiziadur kozh e paper-notennoù zo ur rann eus an adgengas dizastum a brizier evit hec'h efedusted ekonomikel ha danvezel. Dre gompren fizik ar paper hag an teknikoù liamañ eeun e c'haller sevel bloc'hoù-notennoù kempenn ha padus evit ar gegin pe ar burev hep dispign ebet.
Kompren perzhioù ar paper deiziadur
N'eo ket an holl baperioù memes tra, ha deiziadurioù a vez fardet gant meur a seurt danvez. Evit adimplijout anezho evel follennoù-skrivañ eo ret anaout o ferzhioù fizikel hag ar c'hemiezh a-dreñv an unvaniezh etre an rone hag ar rann-skrivañ.
Ar paper deiziadur a vez alies kalz tevoc'h eget paper ur c'harned boas, o pouezañ etre 120 ha 250 g/m². Alies e tiskouez un tu dindan moustret pe lintr (paper koachet pe 'couché'). An tu koachet-se a c'hall bezañ zic'houzañvus evit lod kreon pe roneoù dre ma n'absorb ket an rone buan a-walc'h. Padal, an tu gin (ar c'hein) a vez peurvuiañ hep koachadur ebet ('uncoated'), ar pezh a ro ur c'harg glustrus ha porosus peurvat evit ar roneoù dour, ar c'hreonioù-pluñv hag ar roneoù-boul.
Dre briziañ porozusted ar paper e c'haller dibab ar rone reizh evit an tu a fell deomp implijout. Kompren ar gapilarrelezh: pa skrivaer gant ur rone, an rone a ziskenn e-barzh ar porozioù dre gapilarrelezet. War ar paper koachet gant kaolin pe rousin, an rone a chom war an c'horre hep bezañ sunet, ar pezh a c'hall saotrañ an dorn. Setu perak eo gwelloc'h implijout tu gin ar follennoù, lec'h ma vez moustret ar fibrennoù keluloz digor.
Teknikoù troc'hañ resis: Fizik an nadoz hag ar gontell
Evit kaout follennoù-notennoù kempenn ha na stribilhont ket eo ret implijout teknikoù troc'hañ resis. Troc'hañ gant un dorn pe gant sizailhoù hep linenn a c'hall krouiñ rantoù digempenn a bleg aes hag a goll o neuz vat.
- Ar reolenn vetal hag ar gontell-vurev (cutter): Implijout ur reolenn vetal pounner a gompren ar wasg war ar paper. Pa dremener ar gontell a-laosk, eo ret mirout un ankl a 45 derez evit troc'hañ ar fibrennoù paper hep o frezañ. Ur dornad follennoù a dles bezañ troc'het gwenn-ha-gwenn war ur moustreer-troc'hañ plastik (cutting mat) a warez ar veg ha fizik ar paper.
- Teknik ar plegeg: Ma n'eus ostilh ebet ganeoc'h, plegeg ar paper gant un askorn-plegañ pe ur c'horn plastikek kaled a drist ar fibrennoù. Pa vez pleget ha dipleget meur a wech, ar fibrennoù keluloz a vez gwanaet d'an hevelep lec'h, ar pezh a ro an tu da rannañ ar follenn gant ur fiñvadenn dous hep distrujañ ar rantoù.
Krouiñ ur bloc'h-notennoù liemet (padding compound)
Unan eus ar reizhiadoù gwellañ evit aozañ ar follennoù-se eo krouiñ ur bloc'h ma c'haller rannañ ar follennoù an eil war-lerc'h arall hep ma kouezhfe an holl d'an douar. Kement-se a c'haller ober dre un teknik liamañ kemiek eeun hep ostilhoù koustus.
Evit ober kement-se eo ret strollañ ar follennoù troc'het lakaet dindan ur wasg (pe dindan levrioù pounner) e doare ma vo ingal ha strizh o rantoù uhel. Implijout a reer goude-se ul liem polivinil-asetat (PVA), anavezet evel glud koad pe glud-skol gwenn. Al liem-se a chom gwevn goude sec'hañ, ar pezh a ro an tu da sachañ war ur follenn hep terriñ al liamm d'ar follennoù all.
Lakaat a reer ur wiskad moan a liamm war rantoù uhel ar paper gant ur barr-livañ, ha gortoz e sec'hfe e-pad div eurvezh a-raok lakaat un eil gwiskad ma 'z eo ret. An teknik-mañ a grou ur bloc'h-notennoù micherel ha kempenn. Pa vez sec'h-kaer al liem, e c'haller stagañ un tamm cardboard tev ouzh ar c'hein evit reiñ muioc'h a nerzh d'ar bloc'h-notennoù.
Aozañ ha renkañ ar follennoù er gegin hag er burev
Pa vez fardet ar follennoù, o renkadur zo un dra a-bouez evit o implij bemdez. Ar pep gwellañ eo fardet follennoù a vent d'ur c'harned bihan (A6 pe A7) hag o lakaat e lec'hioù strategel er gêr:
- Er gegin: Evit roll-prenañ ar sizhun. Gwelloc'h eo stagañ ur bloc'h bihan gant un magnet ouzh an armel-skorn evit kaout anezhañ dindan an daoulagad pa vez ezhomm.
- E-kichen an telefon pe er burev: Evit kemer notennoù prim e-pad ur galv pe ur preder berr. Ar follennoù tevoc'h a servij d'ober gaskedoù pe gartennoù-birev raktal.
- Evit ar vugale: An tu gin gwenn ha kalet a zo ur dachenn vras evit an tresañ gant kreonioù-koar pe roneoù-feutr dre ma ne dremen ket an rone dre ar paper d'an tu all gant an tefder uhel.
Dre adimplijout ar c'halandarioù e-doare-se e vez lakaet war-raok ur preder poellek war an danvezioù hag ar rannoù paper a vez foranet alies er gêr, o krouiñ ur c'helc'hiad implij padus ha kempenn evit an holl familh.
