Implijout an tredan er-maez a goulenn evezh bras evit mirout ouzh an tredanadennoù hag ar berrgantadoù dindan an amzer. Ur fun-astenn zour-stank a zo ur benveg dispar evit liorzhañ pe gouleiañ an diavaez, met ret eo kompren fenomenennoù ar glebor hag ar reolennoù surentez evit he gober gant surentez glok.
Perak eo ken dañjerus ar glebor dindan an amzer? Fizik an dour hag an tredan
Evit meizañ perak eo ken pouezus surentez ar funioù-astenn er-maez, ret eo sellet ouzh al liamm etre an dour hag an tredan. An dour glan (dour distilhet) n'eo ket ur c'hasour tredan mat. Koulskoude, an dour a gavomp er-maez – evel ar glav, ar glizh pe an dour liorzhañ – a zo karget a vineradoù, a holenioù ha poultrenn. An elfennoù-se a laka an dour da vezañ ur c'hasour tredan prim ha galloudus-tre.
Pa degouezh dour war ul liamm tredan digor pe war ur fun gant faoutoù en he gwarez, e vez krouet ur bont tredan etre ar rann dindan voltaj hag an douar pe ar rann neptu. An dra-se a brodu ur berrgantad. Ma n'eo ket gwarezet ar rouedad gant un dispartier-tredan diforc'hel da 30 mA, e c'hell ar red tredan mont e-barzh ar c'horf hag en em gannañ d'an tredanadenn, pe krouiñ un tan-gwall dre an dommder krouet gant ar berrgantad. Setu perak eo ret-holl implijout dafar a-feson hag a warez ouzh ar glebor.
An dafar reizh: Dibab etre Neopren ha PVC
Ar pezh a gont ar muiañ evit ur fun-astenn zour-stank eo an dafar a warez ar funioù kouevr diabarzh. Alies e vez kavet daou seurt dafar war ar marc'had: ar PVC (polyvinyl chloride) hag ar c'haoutchoug sintetek (evel an neopren pe ar poliuretan).
Ar funioù PVC a zo marc'had-mat met n'int ket gwelloc'h evit un implij padus er-maez. Ar PVC a zeu da vezañ reut ha kregn pa vez yen an amzer, ha faoutiñ a c'hell ober dindan skinoù UV an heol. En tu all, ar funioù e neopren (gant ar c'hod H07RN-F da skouer) a zo kalz resistantoc'h. Ar c'haoutchoug-se a chom gwevn bepred, memes dindan kredoù yenoc'h, hag a zistoll an eoulioù, ar glebor hag an UV dindan meur a vloaz hep koll e berzhioù izoliñ. Gwelloc'h eo bepred postañ arc'hant en ur fun neopren evit un implij dindan an amzer.
Sifroù an IP: Kompren live gwarez ar fun-astenn
Pep fun-astenn pe boest-tredan fardet evit an diavaez a rank diskouez ur c'hod IP (Ingress Protection). An daou sifr-se a ziskouez d'an implijer daoust hag-eñ eo gwarezet mat an hernaj ouzh ar glebor.
- Ar sifr kentañ (0 da 6): A ziskouez al live gwarez a-enep d'an elfennoù kalet (poultrenn, dornioù, binviji). Ur sifr 4 a dalvez eo gwarezet ouzh an elfennoù brasoc'h eget 1 mm. Ur sifr 6 a dalvez eo leun-stank ouzh ar poultrenn.
- An eil sifr (0 da 9): A zo evit al ligoù dour. Evit an diavaez, e ranker kaout d'an nebeutañ un IP44, hag a warez ar benveg ouzh ar strinkadennoù dour a zeu eus pep tu.
Ma plonjit ar fun dindan ar glav e-pad eurioù pe ma vez implijet ur c'harcher d'ober war-dro an talbenn, eo gwelloc'h dibab un IP65 pe IP66 (gwarezet a-enep d'an dour dindan bannoù kreñv). Diwallit mat: n'eo ket pas un asurans evit splujañ ar fun e-barzh ur stank nemet ma vez merket IP67 pe IP68 warni.
Ar poent gwanoc'h: Surentez al liammoù ha teknik ar grommenn-draynañ (drip loop)
Memes gant ar fun-astenn wellañ, al liamm etre ar stecker hag ar priz-tredan eo bepred ar lec'h e-lec'h e c'hell an dour mont e-barzh. Evit krouiñ ur surentez wirion, ret eo heuliañ div reolenn fizikel diazez.
Da gentañ, mirout al liamm en uhelder. Chom hep lezel ar prizioù tredan war an douar e-lec'h e c'hell an dour berniañ pe redek e-pad ur barrad glav. Istribilhit anezho dindan un tamm gwarez pe lakaat anezho war ur maen sec'h.
D'an eil, implijout ar grommenn-draynañ (pe "drip loop"). Pa vez liammet ar fun ouzh ur priz moger, arabat eo lakaat ar fun da vont war-eeun d'ar priz. Reizhit ar fun e doare ma raio ur grommenn dindan al liamm a-raok pignat d'ar priz. Evel-se, an dour a ruz war ar fun a heulio ar gwenodenn hag a gouezho d'an douar dindan ar grommenn, kentoc'h eget mont e-barzh ar priz tredan dre gravity.
Efed Joule ha displegadur ar fun
Ur fenomenenn fizikel all a ranker teuler evezh outi eo an dommder krouet gant ar red tredan. Pa red an tredan e-barzh ur fun, e vez krouet gwrez dre an efed Joule. Ma vez lezet ar fun-astenn paket war he ruilh-fun, ar wrez-se a chom stanket ha ne c'hell ket en em skignañ. Tamm-ha-tamm e teu ar wrez da uhelaat d'al live ma c'hell teuziñ an izoladur plastek hag ober ur berrgantad bras pe un tan-gwall.
Evit an implij er-maez, displegit bepred ar fun-astenn penn-da-benn, zoken ma n'hoc'h eus ket ezhomm eus an holl hirder. Kement-se a aotre d'ar wrez en em skignañ en aer ha d'ar fun chom fresk bepred.
Gwiriekaat ha mirout an hernaj tredan
A-raok pep implij, e ranker ober ur wiriañ optikel pizh eus ar fun. Ar skinoù UV hag ar cheñchamantoù gwrez a c'hell lakaat ar c'haoutchoug da grakellañ gant an amzer. Ur faout bihan en izoladur a zo trawalc'h evit lezel ar glebor da dizhout ar c'hotezoù kouevr dindan tredan. Ma welit un tamm skrapadenn pe faout, na implijit ket ar fun-astenn ken.
Goude an implij, na lezit ket ar fun-astenn er-maez dindan an heol pe ar glaveier e-pad devezhioù. He ruilhal gant evezh hep ober kordinaloù re strizh hag he mirañ en ul lec'h sec'h ha teñval a zo ar gwellañ doare da greskiñ he fadvezh-buhez hag he surentez.
