Kemmañ ar gwiskva hag an armel-botoù en ur rann-degemer aketus a zo un afer a blegadurezh hag a dregontadur fizikel evit mirout ouzh ar glebor hag ar rousi da gargañ an egor-se. Dre gompren penaos e fiñv an aer hag ar poultrenn en tremen-se, e c'heller sevel ur reizhiad gl"n ha doujus d'an danvezioù.
Fizik an aer hag ar glebor: kempouez an tremen
Ar porzh-degemer eo al lec'h ma kejas an aer diavaez, gleb alies, gant aer an ti, tommoc'h ha sec'hoc'h. Pa deu an den e-barzh gant botoù ha dilhad gleb, e vez krouet ur c'holl-kempouez termek. An davezioù evel ar c'hoad, ar c'hrec'hin pe ar gwiadoù a bako ar glebor-se prim d'ober loued dindan nebeut a amzer ma n'eus ket un aeradur a-feson.
Evit an armel-botoù, ar muiañ a bouez a zo an aeradur rannet. Un armel serr-holl a bako ar glebor, ar pezh a deneray ar reizhiadoù koad ha krec'hienn. Ret eo dibab armelioù gant toulloù-aer pe gant dorioù gaeliet. Al lifre-aer a rank bezañ reizhet hervez an uhelder: an aer tomm ha gleb a bign da laez, tra ma chom an aer yen ha sec'h d'an traoñ. Dre krouiñ un tremen aer a-feson, ar glebor a bign d'al laez ha kuit dre an toulloù-aer, ar pezh a ombro d'ar botoù sec'hañ primoc'h hep ezteuler c'hwezhioù fall.
Rannadur an egor: al lodenn c'hleb hag al lodenn sec'h
Evit mirout ouzh ar poultrenn hag an dour da redek dre an ti, eo ret rannañ ar porzh-degemer e div lodenn splann. Al lodenn gentañ, tostoc'h d'an nor, a zo al lodenn "c'hleb". Eno e ranker lakaat ur mat-poultr gant fibr kofreuzek a c'hell pakañ ar veinigoù hag an dour dindan an solioù-botoù. An armel-botoù a rank bezañ lec'hiet rik en dachenn-se.
- An dachenn dindan: Ul lestr-botoù graet e plasteg pe e metal dindan an armel-botoù evit pakañ an dour-glav hag an erc'h a deuz dindan ar solioù. Ur wech an amzer e c'heller skubañ ha gwalchiñ al lestr-se hep krignat ar c'hoad na gofsañ ar mogerioù.
- An dachenn-greiz: Al lec'h ma vez lakaet ar botoù sec'h rannet dre implij (re pemdez, re evit ar sport, ha re a gousk).
- An dachenn uhel: Al lec'h evit ar c'hasketennoù, ar mouchouerioù-gouzoug, hag ar gloan o devez ezhomm eus mwy a aeradur evit chom hep pakañ c'hwezh fall ar botoù.
Ar wispon, pe ar c'hrog-dilhad, a rank bezañ lec'hiet un tammig pelloc'h, en dachenn "sec'h". Gant se e virer ouzh an dilhad hir da stekiñ ouzh ar botoù gleb pe fankek. Ar c'hrog-dilhad a rank bezañ ken uhel hag un metr ha hanter d'an nebeutañ evit ma n'hallo ket an tog pe ar bragier stekiñ d'an douar.
An danvezioù gwellañ evit ur gwarez padus
An dibab eus an danvezioù a zo un dachenn a-bouez meurbet evit krouiñ ur rann-degemer aes da gempenn. Ar c'hoad naturel n'eo ket atav an danvez gwellañ evit ar rann c'hleb nemet ma vez goloet gant ur vernis dour-repeller pe eoul kalet. Ur c'hoad hep gwarez a sunay ar glebor hag a cheñcho liv ha stumm prim dindan levezon an dour.
Ar metal goloet gant poultr-epoksi pe an dir a zo danvezioù dispar evit framm an armelioù-botoù. Ne bako ket ar glebor, aes-tre eo da naetaat gant ur rannig gwalc'hiñ neutr, ha ne beg ket ar c'hwezhioù warno. Evit ar wispon, ar c'hrog-dilhad e laton pe e dir na ruster ket a wiri un implij hirbadus, zoken pa vez dindan levezon ar mantilli gleb o peg ouzh an aer gleb.
Technikoù kempenn ha naetaat reizhiadek
Evit mirout ar porzh-degemer gl"n ha distanket, e ranker heuliañ ur reolenn pemdeziek diazezet war ar gineg-kimiezh kempenn. Pa vez glannet ar botoù, arabat eo implijout produioù kimiek trenk war ar c'heramik pe ar koad. Implijout dour tomm gant ur sapun neutr a zo trawalc'h evit skubañ ar fank hep gwanaat al livioù nag ar gwarezioù hydrofobek.
Evit ar c'hwezhioù fall a c'hell sevel en armelioù-botoù serr, e c'heller lakaat un coupelle gant bikarbonat-sod. Ar bikarbonat-sod a neutraliz an ac'hidenn gannet gant ar c'hwez hep ezteuler flaer ebet, ar pezh a zo gwelloc'h eget ar produioù-frond modern a gargo an aer hep naetaat anezhañ da vat.
Mekanikoù an aer hag ar sec'hadur uhel
Pa zistroer d'ar gêr gant dilhad gleb, n'eo ket trawalc'h kregiñ anezho ouzh ar c'hrog-dilhad. Ar glebor a rank bezañ distreget en un doare unvan. Pa vez lakaet meur a vantell gleb an eil war e gile, e vez krouet ur mikroklima lec'h ma na c'hell ket an aer redek. Se a gas d'al louediñ hag a zistruj ar gwiadoù naturel evel al lino pe ar gloan. Se zo kaws e ranker lakaat un esaou a 5 da 10 santimetr da nebeutañ etre pep c'hrog-dilhad.
Ar memes tra a c'hoarvez gant ar botoù. Al lêr a rank kempouez gant an amzer-sec'hañ. Ma vez lakaet ar botoù lêr tost d'un oaled tomm pe d'ur stroll-tommerez, e kollont o eoul naturel, ar pezh a laka al lêr da tarzhañ ha da galediñ. Ar sec'hadur a rank bezañ dous, gant un aer o redek diehan d'un demperadur reizh (etre 18 ha 21 derez Celsius). An armel-botoù digor, pe gant dorioù a-dreuz, a laosk an temperadur-se da labourat en un doare optimizet hep gwanaat strustur ar botoù.
Roll ar c'hontrol-poultr hag an tremen-porzh
An tremen-porzh a zo un tachenn-difenn evit an ti a-bezh. Ar poultr a zeu eus an diavaez a zo karget gant mikroboù, lorgnez hag elfennoù all. Dre zibab mat un tapis d'antre gant fibrennoù kalet ha nann-sunañ e vez troc'het an tremen d'an elfennoù-se. Ar gwalc'hiñ reizhiadek d'an tapis-se, ha d'al lestr-botoù, a vir ouzh ar poultr-se da nijal en aer pa zigorrer an nor. Al lestr-botoù zoken a ranker gwalc'hiñ un wech ar sizhun gant un tamm dilhad gleb ha trenkennoù dous evit distruj ar sporeoù louediñ a c'hell bezañ kaset gant ar solioù-botoù.
