Sec'hañ dilhad e diabarzh an ti e-pad ar mizioù gleb a c'hall krouiñ kudennoù glebor bras ha lakaat ur c'hwezh louet dizesk da sevel war ar gwiadoù. Dre gompren fizik an ezgazaat hag implijout un disec'her-aer en un doare reizh e c'haller sec'hañ an dilhad buan-tre, hep ober droug d'an aer na d'an danvezioù.
Perak e tiwan ar c'hwezh louet war an dilhad gleb?
Ar c'hwezh louet a glevas war an dilhad n'eo ket un anien a-berzh an dour e-unan, met disoc'h obererezh ar bakteri hag ar fungi (huelennoù ha mofet). Pa chom gleb an dilhad e-pad meur a eurvezh, ar mikro-organegoù-se a gavas un endro a-feson evit liesaat, dreist-holl ma 'z eus dilennoù a gorf-gweñv pe a dalar-gwalc'hiñ chomet er gwiadoù. Ar c'hembennadennoù kimiek-se a brodu kenaozioù organek ruziat hag a glever evel ur c'hwezh stêg pe louet.
Evit izelaat ar riskr-se e ranker lakaat an dour da ezgazaat, da lavaret eo treuziñ eus ar stad dourek d'ar stad gazaek, kentoc'h eget 10 eurvezh hervez. Ma 'z eo saturat an aer gant glebor, da lavaret eo e-us da 70% a glebor surentez uhel, n'hall ket an dour mont kuit eus ar gwiad ken dre ma 'z eo re uhel ar wask vurezh hont. Dre se e chom an dilhad gleb hag e tiwan ar c'hwezh louet. Kement-se zo ur gudenn a fizik e-lec'h ma ranker reizhañ ar wask vurezh evit aesaat ar sec'hadur.
Roll an disec'her-aer hag ar c'hontroll glebor
Un disec'her-aer a gontroll ar glebor dre sachañ an aer mofet eus ar gambr, drenañ an dour diouti dre goagennañ (kondansadur) war ur skornerez diabarzh, ha kas an aer sec'h ha klouar en-dro er gambr. Dre zizonaat an aer e krou ar reizhiad-mañ un diforc'h wask vurezh bras etre gwiad gleb an dilhad hag an aer tro-dro. Kement-se a laka an dour da ezgazaat kalz buanoc'h dre boperezh fizikel ar c'habilariegezh.
Evit ma vefe efedus an traourober, reizhañ an disec'her-aer war ur mod sec'hañ dilhad (peurvuiañ e-tro 40% pe 50% a glebor surentez) zo ret. Ma chom ar glebor dindan 50%, e vezo ezgazaet an dour eus an dilhad dindan nebeutoc'h eget 4 pe 6 eurvezh, ar pezh a vir ouzh ar bakteri da liesaat hag a evita krouidigezh ar c'hwezh louet en un doare kimiek ha fizikel glan.
Penaos aozañ ar sec'hadeg evit ur gwelloc'h difreer-aer
N'eo ket a-walc'h lakaat an disec'her-aer en ur c'horn eus ar gambr evit gwelet an disoc'hoù. Evit kaout ur sec'hadur prim hag efedus e ranker heuliañ ur reizhiad resis:
- Lec'hiadur ar rastell-sec'hañ: Lakaat an disec'her-aer tost d'ar rastell-sec'hañ (war-dro 1 metr d'an dorgenn). Ar gwent davedel produet gant an ardivink a rank bezañ reteret war-du an dilhad evit buanaat ar fiñv aer.
- Etrevazet an dilhad: Arabat eo pakañ an dilhad re dostaet an eil d'egile. Pa vez lezet un tamm plas (da nebeutañ 5 santimetr) etre pep dorez e c'hall an aer sec'h redek e-touez ar gwiadoù hep kaout harzoù fizikel.
- Klozañ ar gambr: Ret eo serriñ prenestr ha dor ar gambr sec'hañ. Ma chom ar prenestr digor, e teuio aer gleb eus an diavaez, hag e ranko an disec'her-aer labourat en ur mod didermen hep bezañ efedus war an dilhad.
Termenadurioù ha kimiezh ar gwalc'hiñ kentañ
Ar sec'hañ n'eo nemet an hanter eus an hentenn. Evit n'en defe ket an dilhad ur c'hwezh fall, e ranker lakaat evezh ouzh ar mod da walc'hiñ anezho kentoc'h. Ma chom pikoù lorgnez pe mikroboù war an dilhad goude ar gwalc'hiñ, e vo aesoc'h dezho krouiñ ar c'hwezh louet zoken ma vez implijet un disec'her-aer.
Implijout ur produkt-gwalc'hiñ gant oksigen aktivel (pe ur gennad oksigenaet evel perkarbonat sodiòm) a sikour da zistrujañ mogerioù-cell ar bakteri a-raok ar sec'hadur. Evit ar gwiadoù solut, ur gwalc'hiñ d'an uhelañ gwrezverk aotreet gant ar fabrikour a vihana an niver a vikroboù. Goude-se, lakaat an dilhad war ar rastell kerkent ha ma echu an ardivink-gwalc'hiñ zo dindan ar c'hentañ evit mirout ouzh an dour da chom difiñv er c'houfr e-pad eurvezhioù.
Checklist evit ur sec'hadur dibar hep c'hwezh louet
Evit bezañ sur e vezo sec'h ha fresk ho tilhad bep tro, implijit ar roll-mañ d'ober ho sec'hadeg:
- Gwalc'hit an dilhad gant ur gennad oksigenaet hag e-barzh ur gwrezverk a-feson.
- Astennit an dilhad war ar rastell kerkent hag echu ar gwalc'hadenn, gant egor a-walc'h etre pep dorez.
- Lakaat ar rastell en ur gambr vihan ha kloz (dor ha prenestr serr).
- Staliit an disec'her-aer war-du an dilhad, gant ar reizhadenn war "mod sec'hañ" pe "glebor 45%".
- Na zigorit ket ar gambr e-pad ar sec'hadur evit mirout d'an aer sec'h da derriñ e gelc'hiad fiñv.
