Goliñ boued dindan goullo a zo un doare fisikel hag efedus-tre da gonserviñ ar pourvezioù e-pad mizioù pe e-pad bloazioù zoken. Dre dennañ an aer eus ar seier, e vez gwanaet an oksigenadur hag e vez miret ouzh al mikro-organegoù da greskiñ, met rankout a reer heuliañ reolennoù strizh evit ma vefe graet al labour en un doare suer ha padus.
Ar fizik dindan ar goullo: perak e chom muioc'h a amzer ar boued
Ar bakañ dindan goullo a zeu a-benn da gonserviñ ar boued dre zifenn ouzh an oksigen da vezañ anavezmet gant ar mikro-organegoù. An oksigen eo ar gaz pennañ a laka ar gazoù hag an elfennoù organek da gemmañ o stumm. Al lipidoù hag ar grasoù, pa vezont anavezmet gant an aer, a ginnig ur reaktadenn gimiek anvet oksigenadur, ar pezh a laka ar boued da goll e vlaz hag e blijadur, hag a krou ur c'hwezh fall. Ouzhpenn-se, al lodenn vrasañ eus ar bakteri hag ar bulug o deus ezhomm eus oksigen evit kreskiñ hag en em liesaat. Dre dennañ an aer e tiskenn ar feur oksigen dindan 1%, ar pezh a stank buhez ar mikro-organegoù aerobek-se.
Ur poent pouezus all a denn d'ar fizik eo mirout ouzh ar sklasadur. Pa vez lakaet boued er skornerez hep goullo, an dour a zo e-barzh ar boued a zeu da vezañ strinkennoù sklas. Gant an amzer, ar strinkennoù-se a ya kuit e stumm aezhenn dre un argerzh anvet islimadur. An dra-se a drys ar boued hag a laka anezhañ da goll e deneridigezh. Gant ur sac'h goullo lakaet strizh ouzh ar boued, n'eus plas ebet d'ar strinkennoù sklas da goll o dour, hag evel-se e chom ar boued ken dener ha ken chugus ha d'ar c'hentañ devezh.
Penaos bakañ al likwidoù hag ar boued gleb
Unan eus al lammadennoù brasañ evit ar re a implij ur mekanik bakañ dindan goullo evit ar wech kentañ eo bakañ traoù likwid evel soupoù, lipigoù, pe kig chugus-tre. Pa vez krouet ar goullo gant ar pomp, ar wasgerez a ziskenn e-barzh ar sac'h. Hervez fizik al likwidoù, an diskenn-gwask-se a laka al likwid da bignat war-zu genoù ar sac'h. Ma ya al likwid e-barzh ar pomp, e c'hell distrujañ ar mekanik, pe da vihanañ mirout ouzh al liamm termek d'ober e labour.
- Ar rak-skornañ: Evit al likwidoù glan evel ar soupoù pe ar bouilhoù, ar ruster gwellañ eo o lakaat da skornañ da gentañ e-barzh ur skurbell pe ur voest plasteg. Pa vezont deuet da vezañ blochoù sklas kaled, e c'heller o lakaat er sac'h hag ober ar goullo hep riskl ebet.
- Ar paper-sorb: Evit ar c'hig pe ar boued a zo un tamm gleb hepken, e c'heller lakaat ur ruban paper-sorb glan etre ar boued ha gouzoug ar sac'h. Ar paper a vo karget da bakañ an dour e-pad ma vez tennet an aer, ar pezh a laosk al lec'h soudennañ glan ha sec'h.
- Implijout an dregont a-istribilh: Lakaat ar mekanik war ur goustur uhel hag al laosk ar sac'h da ispilhañ war-zu an diaz a sikour ivez, rak ar gravitasion a stank al likwid e foñs ar sac'h.
An teknik evit ar boued dener hag ar frouezh
Ar boued dener evel ar bara, ar gwastilli, pe ar frouezh ruz evel ar siviez pe ar c'herez a c'hell bezañ flastret gant ar wasgerez a-raok ma vefe echu ar soudennañ. Evit ar re-se, eo ret implijout an argerzh rak-skornañ e-pad un eur pe div. Un wech m'eo kaledet o gorre dre ar skorn, e c'heller o lakaat dindan goullo hep ma kollfent o stumm.
Evit ar legumaj evel ar brokoli, ar patatez, pe ar piz-bihan, e ranker atav o bodiñ e-barzh dour bervet e-pad un nebeud munutennoù, ha goude-se o lakaat e-barzh dour sklas evit paouez ar berañ. Ar bodiñ-se a zistruj an anzimoù a laka ar legumaj da goll o liv hag o blaz memes dindan goullo hag er skornerez. Hep ar bodiñ-se, ar legumaj a c'hell krouiñ gazoù a lakafe ar sac'h da goflañ hag a zistrujfe ar goullo.
Ar wrez hag al liamm termek: kemiañ ar plasteg
Seier ar mekanikoù-se n'int ket seier plasteg simpl. Graet int gant meur a gouskrad material disheñvel o perzhioù fizik. An tu diabarzh a zo graet gant polietilen rak ar polimer-se a zo asantiñ d'ar boued hag a zeuz d'ur wrez izel a-walc'h. An tu diavaez a zo graet gant poliamid, ur plastik kalz kaledoc'h o defe ur wrez-teuziñ uhel hag a zo didreuzus d'an gazoù.
Pa vez lakaet ar varrenn-dommañ da laborat, e vez teuzet ar polietilen diabarzh gant ar wrez hag ar wasgerez eus ar mekanik. An div lodenn a ya da gendeuziñ evit krouiñ ur vurisenn hermetek. Evit ma vefe suer ar vurisenn-se, e ranker diwall ouzh daou dra: al linenn soudennañ a rank bezañ div ruster, hep dour ha hep druzoni, hag ar sac'h a rank bezañ hep plegoù. Ur pleg a groufe ur rillenn e-lec'h ma c'hellfe an aer antren adarre e-barzh ar sac'h.
Reolennoù mirerezh ha surentez
Ur fazi bras a reer alies eo krediñ e c'hell ar boued dindan goullo chom er-maez eus ar frigo. Ar goullo a vir ouzh ar bakteri aerobek da greskiñ, met ar bakteri anaerobek o deus ezhomm just a-walc'h eus un endro hep oksigen evit kreskiñ. Ar bakteri-se a c'hell muioc'h en em liesaat e-barzh ur sac'h goullo m'az eus gwrez. Setu perak e rank pep boued bakañ dindan goullo bezañ miret atav er frigo pe er skornerez.
