Gwalchiñ ar serviedennoù-kouronkañ e-doare ma chomont dous, flour ha naet-tre a c'houlenn kompren ar reizhiad fizik-kimiek a c'hoari etre an dour, an uhel-temperadur, hag ar mekanikoù-gwalchiñ. Alies e vez gwelet serviedennoù o kalediñ pe o tont da vezañ ruz goude un nebeud gwalchadennoù. Evit mirout ar blidoni hag an hien, e ranker dibab gant evezh ar programm gwalchiñ, an temperadur reizh, ha reoliñ implij ar produioù gwalchiñ.
An temperadur reizh: etre distruj ar bakteri ha gwarez an neudennoù koton
Ar serviedennoù a vez implijet evit sechañ ar c'horf, ar pezh a dalvez e vez berniet enno dour, kelligoù kroc'hen marv ha soavon. An dra-se a grou un endro dispar evit diorren ar bakteri hag ar fungi. Evit distruj ar mikrobioù-se hag evit kaout un hien dispar, e rank an dour bezañ dommet d'an nebeutañ da 60°C. An temperadur-mañ eo an hini uhelañ a-raok ma grogfe an neudennoù koton da vezañ distrujet hag e-lec'h ma vez koagulaet proteinennoù ar mikrobioù.
Evit ar serviedennoù gwenn penn-da-benn, graet gant koton pur ha tev, e c'heller dibab ur programm d'an temperadur a 90°C a-wechoù. Koulskoude, ar gwalchiñ d'an temperadur uhel-mañ a rank bezañ ral, rak evel-se e vez gwanaet ar fustoù koton goustadig, ar pezh a laka anezho da goll o dousder buanoc'h. Evit ar serviedennoù a-liv, ur gwalcherezh da 40°C pe 60°C gant ur produ-gwalchiñ azas a zo trawalc'h evit an hien, o wareziñ al livioù diouzh an dilaouañ chimik.
Ar programm gwalchiñ: ar rannoù hag ar fizik a-dreñv ar skolañ
Ar programm 'Koton' eo an hini azasañ evit ar serviedennoù. Ar reizhiad-mañ a implij muioc'h a dour e-pad ar c'houlzoù gwalchiñ hag ar skolañ eget ar programmoù 'Sintetek' pe 'Ekologek'. Ar programmoù 'Eco' a glask espern dour ha tommder dre astenn amzer ar gwalchiñ, met evit ur serviedenn a zo gwan-tre he gouestoni da lonkañ dour, e ranker kaout ur c'hementad dour bras a-walc'h evit skubañ al loustoni kuit.
- Skolañ ouzhpenn: Goulenn ur skolañ ouzhpenn a zo un dra bouezus-tre. Ar serviedennoù koton a zalc'h kalz a brodu gwalchiñ en o neudennoù. Ma ne vez ket tennet an holl dilerc'hioù-se, e teuont da galediñ e-pad ar sec'hañ, ar pezh a laka ar serviedennoù da vezañ garv.
- Troiañ: Dibabit un tizh troiañ etre 800 ha 1000 tro d'ar vunutenn. Ur c'hementad troioù uhel-tre a wask an neudennoù koton gant ur gwasg mekanikel ken kreñv ma tont an neudennoù da vezañ rasket ha platet. Ar serviedenn a goll he dousder naturel goude-se.
An kimiezh: perak eo fall an dousaerien hag ar soavonioù klasel
An dousaerien-dilhad gwerzhet er stalioù a zo graet gant tensioaktivourien kationek. An elfennoù-se a ya da gousket war an neudennoù evit reiñ ur santimant dous d'ar stokad. Koulskoude, ar gwiskad lipideg-se a harz ouzh an dour da vezañ lonket gant ar serviedenn koton. En ur dremen ar gwalchadennoù, ar serviedenn ne lonk mui dour ebet hag e teu da vezañ ur golo didreuzus d'an dour.
Evit distruj ar c'halkiom hag a zo er c'houel hep implijout dousaerien chimik, e c'heller implijout elfennoù trenk evel an drenkenn gitreg pe vinagenn wenn dener. An drenkenn gitreg a ya da lakaat ar mineralioù evel ar c'halkiom da lakaat en un doare solubl en dour. Dre-se e vez miret ouzh ar mineralioù da vont e-barzh neudennoù ar serviedenn. Dibabit ur produ-gwalchiñ hep dousaer ha hep louzoù-frond evit gwareziñ ar c'hoton hag ar c'hroc'hen digant an alergi.
Ar sec'hañ hag an teknik evit adkaout ar blidoni naturel
Ar fizik a-dreñv ar sec'hañ eo an alc'hwez evit adkaout ur serviedenn flourik hag aes da implijout. Ar sec'her-dilhad mekanikel eo an ostilh gwellañ evit se, rak implijout a ra ur fiñval dibaouez gant un aer domm hag a laka an neudennoù koton da sevel hag en em zisplegañ e tri dimansioù. Pa na vez ket implijet ur sec'her-dilhad, e ranker teuler evezh bras ouzh an amzer hag al lec'h sec'hañ.
Hejit kreñv-tre pep serviedenn a-raok he lakaat da sec'hañ war ar gerdenn-dilhad. Ar fiñvadenn-mañ a laka an neudennoù da zispartiañ an eil re diouzh ar re all goude ar wasg-troiañ. Arabat eo sec'hañ ar serviedennoù dindan an heol re greñv pe war ur skigner-tommadur, rak an tommder eeun-se a laka an dour da zisparzhañ re dizh, ar pezh a grou ul liamm strihkemiek etre an neudennoù. Ul lec'h avelet ha dindan an disheol eo ar gwellañ lec'h evit ur sec'hadur naturel a gwarez an dousder.
Roll-talvoudegezh evit ur gwalchiñ dispar
- Dibab ar programm: 'Koton' gant muioc'h a dour hag ur skolañ ouzhpenn.
- Temperadur: 60 derez Celsius evit an hien hag an naetadurezh mikrobeg, 40 derez Celsius evit ar serviedennoù a-liv dener.
- Troiañ: Reoliñ an tizh da 800 pe 1000 tro d'ar vunutenn evit mirout an neudennoù diouzh ar gwasgadur mechanikel.
- Chimiezh natural: Implijout drenkenn gitreg er skolañ e-lec'h dousaerien dilhad lipideg.
- Sec'hañ: Hejañ a-raok ispilhañ, gwelloc'h un avelaj dous eget an heol eeun pe ar radiator.