Dornogerezhiañ al linoù-gwele er gêr a zo un doare dispar da gaout gweleoù kempenn, lintr ha plijus-meurbet da gousket enno. Evit tizhout an disoc'h-se hep mekanikoù micherel bras, eo ret kompren penaos e reas an danvez ouzh ar wrez, ar gleborded hag ar wasgerez.
Fizik an neudennoù: Perak eo ret kaout gleborded ha gwrez?
An linoù-gwele, pe e vefent graet diwar mamenn (koton) pe diwar lin, a zo lakaet asambles gant chadennoù polimerennoù naturel. Pa vez dornogerezhiet pe reiet an danvez, e klasker kemmañ framm ar chadennoù-se evit o lakaat da vezañ plaen ha lintr. Ar strolladoù hidrogen a ya d'ober liammoù etre an neudennoù-se. Pa vez dry an danvez, ar liammoù-se a zo reut ha diaes da gemmañ hep distrujañ an neudennoù.
Dre se e teu ar gleborded da vezañ un elfenn a-bouez meurbet. Pa vez douret an danvez, an dour a ya e-barzh an neudennoù hag a dorr al liammoù hidrogen gwan. Ar wrez, d'he zro, a aesa fiñvadenn ar chadennoù polimerennoù. Pa vez lakaet gwrez ha gwask asambles war an danvez gleb, e vez rediet an neudennoù da gemer ur stumm nevez hag ur wech sec'h, e vez stabilaet ar stumm-se. Setu perak eo gwelloc'h dornogerezhiañ al linoù-gwele pa vezont c'hoazh un tammig gleb, pe o strilhañ gant dour a-raok kregiñ gant al labour.
An implij eus amidonenn naturel, da skouer, a c'hall skoazellañ da gaout un disoc'h c'hoazh gwelloc'h. An amidonenn a glask liammañ ouzh neudennoù ar c'hoton hag al lin, o krouiñ ur goc'henn skañv ha reut war c'horreenn an danvez. Pa vez lakaet ar wrez warni, an amidonenn a daled, pezh a galed an neudennoù en ur stumm plaen-mat hag a vir ouzh ar poultrenn hag ar saotradur d'en em stagañ outo. Kement-se a gresk ivez ar lintrder hag a ra d'al linoù-gwele krikal en un doare dous, un efed a vez priziet-meurbet e-barzh an ostalerioù a-feson.
An deknik dornogerezhiañ er gêr: Camed-ha-camed
Evit dornogerezhiañ hep dornogerez vicherel, e c'haller implijout un houarn-reiañ a-feson hag ur burzh-reiañ stabil. Ar reizhiad a-bouez eo labourat gant ur wrez azas ouzh an danvez: uhel evit al lin hag ar c'hoton tew, met dousoc'h evit an danvezioù mesket. Ret eo mirout ur memes tizh hag ur memes wasgerez war an holl c'horreenn evit n'en doa ket grizonnoù nevez.
- Strilhañ dour: Ma 'z eo sec'h al linoù-gwele, strilhit dour warno un nebeud munutennoù a-raok kregiñ. Plegit anezho e-pad ur pennad evit ma vo ingalet ar gleborded e pep lec'h.
- Tendañ an danvez: Pa vez lakaet ar gwerzhid-gwele war ar burzh-reiañ, eo ret he zendañ mat gant an dorn a-raok tremen an houarn. Kement-se a vir ouzh an danvez da bakañ grizonnoù dindan an houarn.
- Fiñvadennoù reoliek: Tremenit an houarn eus an eil tu d'egile, o heuliañ linenn an neudennoù (a-serzh pe a-led), hep fiñval a-vesk-dibesk evit chom hep gwanaat an danvez.
Penaos plegañ al linoù-gwele en un doare kempenn hag ingal
Goude bezañ reiet pe dornogerezhiet an danvez, ar plegadur eo an lamm kentañ evit mirout al lintrder-se e-barzh ar c'hadrad. Ur plegañ fall a c'hall distrujañ an holl labour dornogerezhiañ dindan un nebeud segondennoù dre krouiñ plegoù don ha divalav.
Evit ur gwerzhid-gwele vras, eo gwelloc'h labourat daou-ha-daou ma 'z eo posubl, pe implijout ur barzh koad plaen ha proprop. Plegit ar gwerzhid-gwele e div lodenn a-hed, o lakaat ar bordoù da geveriñ rik. Tendañ mat an danvez adarre gant an dorn evit lemel an aer a zo chomet e-barzh. Plegit anezhi un eil gwech a-hed evit kaout ur snodenn strizh. Goude-se, pleget ar snodenn-se e tri pe e pevar lamm a-dreuz, hervez ment ho linoù-gwele hag ho skajennoù. Ar rannadur e tri a zo dispar evit chom hep krouiñ ur pleg kreiz re don.
Ar gwerzhidoù-gwele a-gogn (re gant elastikenn) a zo un tamm muioc'h diaes da blegañ ha da dornogerezhiañ. Evit kement-se, an deknik fizikel wellañ eo lakaat ar c'hognoù an eil e-barzh egile. Lakait ho daou zorn e-barzh daou gogn stok an eil ouzh egile, ha plegit an eil kogn war egile. Grit memes tra gant ar c'hognoù all. Ur wech graet kement-se, e c'haller lakaat ar werzhid-gwele war ur c'horreenn blaen hag he dornogerezhiañ dindan stumm ur skajenn bevarc'hognek. Kement-se a vir ouzh an elastikennoù da grouiñ plegoù divalav war ar c'hreiz ha da virout un ingalded peurvat.
Gwarez an danvez hag an treuzfurmadurioù termek
Ret eo mirout e soñj e c'hall ar wrez re uhel distrujañ an neudennoù naturel. Al lin a c'hall gouzañv gwreziadoù uhel (betek 200°C), met ar c'hoton a rank bezañ treated etre 150°C ha 180°C. Ma 'z eus neudennoù sintetek e-barzh al linoù-gwele (evel ar poliester), ar wrez a rank bezañ kalz izeloc'h (tro-dro da 110°C). Rak ar poliester a zo un termoplastig: ma vez lakaet re a wrez warnañ, e teuz an neudennoù hag e teu an danvez da vezañ reut ha lufrus en un doare padus ha divalav. Sellit mat ouzh al labelioù evit anavezout kenstur an danvezioù a-raok kregiñ gant an dornogerezhiañ.
Un dra all a-bouez evit gwareziñ al linoù-gwele eo propterezh houarn ar reiañ hag ar gorreenn labour. Ul lotoñs pe ur saotr bihan war an houarn a c'hall bezañ treuzkaset d'an danvez dre efed ar wrez, o krouiñ merkoù gell diaes-tre da lemel goude-se. Ur gwalc'hadenn reoliek eus gorreenn an houarn gant ur c'hornad koton gleb ha gwerennoù dous a vir ouzh an droug-se.
Kouloù ha mirerezh: Evit un disoc'h padus
Un fazi bras a vez graet alies eo lakaat al linoù-gwele dornogerezhiet war-eeun er c'hadrad goude al labour. Pa vez reiet an danvez, e chom gwrez ha gleborded ennañ. Ma vez lakaet raktal er c'hadrad, ar gleborded-se a yelo da strollañ hag a grouo n'eo ket hepken grizonnoù nevez, met ivez ur blaz fall ha mofezed zoken dre ma n'hall ket an aer redek.
Lezit al linoù-gwele pleget da yenat e-pad un eurvezh da vihanañ war ur gador pe ur marc'h-dilhad a-raok o lakaat e-barzh ar c'hadrad. Kement-se a aesa an aeradur hag a vir ouzh ar grizonnoù da stummañ adarre dre ma teu an neudennoù da vezañ reut ha sec'h-mat en o stumm plaen ha kempenn.
