Ur suner-poultr galloudus n'en deus ket ezhomm da vezañ trouzus evit bezañ efedus war al leur. Dre gompren fizik red an aer, mechanik al luskeroù modern hag an doare d'ober war-dro ar benveg e c'heller mirout ur sioulder plijus hep koll tamm nerzh-sunañ ebet en ho ti.
Fizik ar sunerezh hag an trouz: petra a c'hoarvez e diabarzh ar benveg?
An trouz a glevomp pa vez lakaet ur suner-poultr da durniañ a zeu eus div vammenn bennañ: hini al lusker mechanik hag hini red an aer o lamat hag o frousal e-barzh an tuelloù hag ar siloù. Pa dro al lusker da ugent mil tro bep munutenn, pe muioc'h c'hoazh, e krou krenoù mekanik hag a dregern dre ar c'horf plastik. Met ar pezh a glevomp an aliesañ eo an turbulenses aerodinamik e-barzh ar reizhiad.
Pa red an aer dre un tuel strizh pe tro-dro da gornioù sonn, e krou redioù-tro hag a laka an aer da frousal ha da drouzal. Ur suner-poultr sioul a rank implijout lodennoù diabarzh stummet flour, hep kornioù re vras, kuit da grouiñ turbulenses drouzus. Evit kaout ur sunerezh kreñv hep krouiñ re a drouz, ret eo d'an aer redek en un doare dous, unvan hag ingal. Se zo c'hoari an aerodinamik: strishaat an tuellenn en ul lec'h a gresk ar gwask, met ma 'z eo re strizh pe re fall ar stumm e krou trouz uhel-tre. Ar pal eo kavout ar c'hempouez mat etre an digoradurioù hag ar red aer diabarzh.
Al luskeroù modern hag an teknologiezhioù "brushless"
Al luskeroù a-gozh a rae gant gwerzhidoù karbon (carbon brushes) hag a frote ouzh an ahel evit kas an tredan d'ar c'hentelioù. Ar frotadur-se a groue kalz tommder, ur garm mekanik uhel-tre, ha dismantr gant an amzer. Gant al luskeroù modern "brushless" (hep gwerzhid), e vez kaset an tredan dre al luskerezh magnetek hep frotadur ebet etre al lodennoù o treiñ.
Dre ma n'eus ket a frotadur mekanik, e tiskenn live an trouz da galz dousoc'h, tra ma chom galloud ar sunerezh en e uhelañ. Al luskeroù-mañ a gontrol o zizh dre an elektronegezh, ar pezh a ro an tu da azasaat ar galloud hervez an ezhomm, hep dispakañ energiezh didalvez. Ouzhpenn-se, ar fakter-stankter uhel a zo ganto a vir ouzh an aer da dec'hel kuit dre ar c'hostezioù, ar pezh a gresk an efedusted hep kaout ezhomm eus ur c'heflusker brasoc'h ha trouzusoc'h. Ar c'hefluskerioù-mañ a vez alies pakat en ur c'hasedig plastik arbennik gant dafar mougañ-trouz evit absorption an talmoù dregern.
Aerodinamik an tuelennoù hag ar stankter
N'eo ket al lusker hepken a ra labour ar sunerezh, met an holl reizhiad adalek ar penn-sunañ betek ar gwerzhid-gwentañ. Al liamm etre ar benveg hag al leur eo ar pezh a gont ar muiañ evit mirout ar gwask (depression). Ma n'eo ket mat ar stankter (airtightness) etre al lodennoù, e koll ar suner e nerzh hag e krou trouz sifflet dre ma red an aer dre ar faoutoù bihan.
Ret eo d'ar pennoù-skubañ bezañ lakaet pizh ouzh al leur (pe e vefe ur murlen pe ur c'hoad-plaen) evit krouiñ ur goasg dindan-aer dous met galloudus. Ur porzh-sunañ a-zoare, gant durennoù mat, a aotre da dremen ar poultr d'an tuelennoù hep m'en defe an aer da dremen dre dounelennoù strizh a gfe trouz uhel. Klaskit bepred mirout ar joinioù kaoutchoug en ur stad vat ha glan evit evitañ ar rinfadoù aer drouzus. Pa vez un tamm rinfad aer, al lusker a goll e wask hag e krog da durniañ primoc'h ha gwasoc'h, ar pezh a gresk an trouz didalvez.
Siloù glan hag o levezon war ar red aer
Ur sil stanket gant ar poultr eo eneber kentañ ar sioulder hag ar galloud-sunañ. Pa vez stanket ar siloù (evel ar siloù HEPA pe ar re ziabarzh), al lusker a rank labourat kalz muioc'h evit sachañ an aer dre ar gwiskadoù poultret. Ar striv-se a laka al lusker da dommañ ha da drouzal muioc'h, tra ma tiskenn ar galloud-sunañ war al leur.
Naetaat ar siloù ingal, pe o zreiñ pa vezont re ziaraog, zo un doare aes ha mekanik da virout ul live trouz izel hag ur galloud uhel. Evit ar siloù a c'hall bezañ gwalchet, implijit dour yen pe klouar hep produ kimiek ebet, ha laoskit anezho da sec'hañ e-pad 24 eurvezh a-raok o lakaat en-dro er benveg. Ur sil dous ha glan a aotre d'an aer tremen hep herzel, ar pezh a ziskenn garm al lusker diouzhtu. Ma vez implijet siloù likouret pe lorgnet, e kollit betek hanter eus galloud ho suner-poultr.
Kuzulioù pemdeziek evit ur sunerezh sioul ha galloudus
Evit mirout ur c'hempouez mat etre sioulder ha galloud en ho pemdez, gallout a rit heuliañ ar reolennoù simpl-mañ:
- Gwiriañ ingal nach eus ket un tamm tra stanket en tuellenn (paper, penn-c'hoariell, pe ur bern relegoù bras hag a c'hall herzel ar red aer).
- Naetaat ar skubelennoù tro-dro d'ar pennoù-sunañ evit evitañ herzel ouzh red an aer dous.
- Gwalchiñ pe kemmañ ar siloù hervez reolennoù ar fardeur evit mirout ar fluidusted aerodinamik uhel.
- Implijout ar mod "eko" pe ar mod reoliek pa vezoc'h war leurioù plaen; ar mod "max" n'eo talvoudus nemet evit ar murlennoù donañ hag e krou trouz didalvez war ar c'hoad pe ar c'harrelez.
- Gwiriañ ar sak poultr (ma 'z eus unan) m'eo ket re leun, rak ur sak leun a gresk ar striv war al lusker hag a uhela an dregern trouz.
