Aozañ un albom luc'hskeudennoù bras da begañ evit kantadoù a fotoioù n'eo ket hepken un afer a gempennadurezh gwelet, met un dae mechanikel ha kimiek gwirion. Evit lakaat an albom da badout e-pad degadoù a vloazioù hep ma tistrujfe ar skeudennoù nag ar pajennoù, eo ret kompren perzhioù an danvezioù ha heuliañ un urzh labour strizh.
1. Fizik ar paper hag ar c'hempouez volumetrek
Pa bager kantadoù a luc'hskeudennoù en un albom, e cheñcher pouez ha tevder ar pajennoù en ur mod dizingal. Ar paper a zo graet gant gwiennoù seluloz a goll hag a gemer glebor hervez an aergelc'h hag ar peg a vez implijet. Evit mirout ouzh ar pajennoù d'en em rullañ pe d'en em zifformañ (ar pezh a anver rulladur an delioù), eo ret dibab un albom gant pajennoù tew-tre, da skouer paper gant ur pouez a 250 g/m² d'an nebeutañ.
Ur rann all a bouez eo koñstrennoù an tevder. Pa vez peget ur foto war pep pajenn, e teuy kostez digor an albom da vezañ kalz tevoc'h eget ar c'hein. Evit kempouesañ kement-se, eo ret dibab un albom a-ratozh evit ar pegadur, gant follennoù-kempouez (pajennoù bihan e-kichen ar c'hein) a gempouez tevder ar fotoioù da zont. Ma n'eus ket anezho, e vo re a wask war ar c'hein hag e c'hellfe ar stagadurezh terriñ gant an amzer.
2. Kimiezh ar pegadur: Diwall ouzh an drenkted hag an oksidasyon
Al luc'hskeudennoù a zo danvezioù kizidik-tre ouzh an emgantiad kimiek. Ar pegoù boutin evit ar paper pe ar c'hoad a endalc'h alies trenkennoù pe rastroù solvent a c'hell tizañ ha distrujañ kargennoù arc'hant pe rannigoù liv ar fotoioù gant an amzer, o lakaat anezho da gemmañ liv pe da dregerniñ e melen. Ret eo kouls implijout glud gant ur pH noutr (7.0 pe uheloc'h) ha merket hep trenkenn.
An daou zibab gwellañ evit ur pegadur stabil eo ar glud amidon naturel (graet diwar gwinizh pe riz) hag an teipoù divgostezek a-ratozh evit al luc'hskeudennoù. Ar glud amidon a ginnig ur pegadur fiziek dre dryvadiñ hep asid ebet, met ret eo lakaat ur sfont diskiant a glebor war ar paper. An teipoù divgostezek acrilik, d'o zro, a zo stabil-tre ouzh an amzer, n'o deus glebor ebet, hag a mir ouzh dilloù ar paper d'en em rullañ raktal goude ar pegadur.
3. Teknik an aozañ hag ar c'hontroll gwelet
A-raok lakaat un dambredenn glud, eo ret rakwelout holl framm an albom. Ar fazi brasañ eo kregiñ da begañ ar fotoioù diouzhtu adalek ar bajenn gentañ hep un tres hollek. Al labour prientiñ a gas d'ur gounid amzer ha d'ur resisded uhel.
- Ar rummatadur kent matriciel: Rannit ho fotoioù hervez an amzer pe hervez an dodennoù. Implijit boestoù disheñvel evit pep pajenn pe rann-albom a-raok kregiñ d'o feget.
- An taol-arnod a-blaen: Lakaat ar fotoioù war ar bajenn hep peg ebet. Implijit reolennoù plastek pe kornioù paper evit reizhañ ar pellderioù. Ret eo lezel 1,5 cm d'an nebeutañ e-kichen ar c'hein rak ar pajennoù a rull un tamm pa vezont digoret.
- Merkañ hep kreion: Evit chom hep merkañ ar paper da viken, n'implijit ket kreionoù-plom tew. Gwelloc'h eo ober gant kornioù-paper da badout, pe implijout ur patrom paper kardiñ evit gouzout resis pelec'h lakaat ar foto hep ober merkoù.
4. An urzh oberiantez evit ur pegadur peurvat
Pa vez lakaet ar glud e plas, eo an amzer hag ar wask a zibab laoskrnerzh ar pegadur. Evit an teipoù divgostezek, lakaat un tamm e pep korn d'ar foto hag unan e-kreiz. Ma implijit peg likid, lakaat anezhañ gant ur barr-livañ plad hag a-feson moan e-kreiz ar foto hag war an harzoù, hep lakaat re a glebor a-raok kregiñ da waskañ.
Goude bezañ lakaet ar foto war ar bajenn, implijit ur paper silikonet pe ur follenn paper pobiñ dindan ho dorn evit waskañ ar foto adalek ar c'hreiz war-du an diavaez. Mirout a ra an teknik-mañ ouzh ar c'hwezigelloù aer hag ouzh ar peg d'en em strewiñ war ar paper dillo. Ur wech echuet ur bajenn, lakaat ur follenn paper gwareziñ (paper pergamin d'an uhel) etre ar pajennoù da gengañ e-pad ma sec'h ar glud.
5. Mirout ha stabilatadur an albom goude al labour
Pa vez echuet ur rann vras eus ar pegadur, e vez gwelet alies ur gleboreg dindan ar paper. Ret eo lakaat an albom dindan wask a-blaen e-pad 24 pe 48 eurvezh. Implijit levrioù pounner war an albom serr, met lakait atav paper pergamin pe paper silikonet etre pep pajenn evit chom hep pegadurioù dic'hoantet etre an tuioù kontrol.
Ar mirout pellgoulz a c'houlenn un aergelc'h stabil: e-barzh ur gambr gant ur gleboreg dindan 50% hag un dympreder etre 18 ha 22 derez Celsius. Evit gwareziñ ar pajennoù ouzh an oksigen hag al luc'h UV, e vo mat mirout an albom en e voest orin pe en ur sachet mat. Al lec'hiadur plad eo an hini gwellañ atav evit an albomoù pounner-tre evit mirout ouzh ar c'hein d'en em stiriñ hag ouzh ar pajennoù da droat e-barzh an amzer.
