Goude fardañ gwastilli ar gouelioù e chom dres alies rastezigoù had-pabi peg ouzh diabarzh ar vilin. Evit mirout ouzh ar merglañ hag ar blizidigezh fall e ranker implijout un teknik resis diazezet war fizik an eolioù hag an digreizañ gwenneg hep gwanaat ar metal.
Perak eo ken diaes naetaat ar vilin-babi?
An had-pabi a zo enno ur c'hentran uhel a eolioù natural (war-dro 40% eus o mas). Pa vezont moulet gant ar vilin, ar gwask hag ar frotadur a laka an eolioù-mañ da zong er-maez. An eolioù-se a grou ur gwiskad dudiadeg ha pegañs a dap ar pabi rastezet hag a herzh anezhañ ouzh mogerioù diabarzh ar vilin, ar skrouv-hini hag ar grilh. Ma ne vez ket tennet an eol-mañ raktal, e krog d'en em oksidañ dindan levezon an aer hag ar wrez. An oksidadur-mañ, pe ar c'hagnerezh, a grou trenkennoù gras frank a ro ur blaz fall hag un c'hwezh divalav d'ar fardadennoù da zont. Ouzhpenn-se, ar milinoù-babi hengounel a vez graet alies gant houarn-teuz pe dir hep gwarez rust. An dour hag an eol stag a c'hell krouiñ ur rann-vicro-vev lec'h ma tiwan ar mergl buan-tre, ar pezh a zistruj ar metal hag a laka ar vilin da vezañ nederadus evit ar c'heginerezh.
An teknik kentañ: kargañ gant bara sec'h pe riz
A-raok dismontañ ar vilin hag implijout dour, eo ret implijout ar fizik mekanikel evit tennañ an darn vrasañ eus an eolioù hag ar rastezigoù. Evit se e c'heller implijout bara sec'h pe riz kriz. Lakaat un tamm bara sec'h-tre pe ur dornad riz er vilin hag he lakaat da droiñ evel evit moulañ ar pabi. Ar bara sec'h hag ar riz a zo danvezioù porous-tre gant ur galloud-amsorbiñ uhel evit al lipidoù. Pa vezont moulet, e dapiñ an eolioù frank hag e sachont ganto an tammigoù pabi peg ouzh ar mogerioù. Ar mekanik a vez naetaet gant ar frotadur mekanikel-mañ hep ouzhpennañ glebor ebet c'hoazh, ar pezh a zo dispar evit ar metal. Ar rastezigoù bara pe riz a zeu er-maez gant al liv teñval, ar pezh a ziskouez eo bet tennet an eol hag ar pabi ganto dindan nebeutoc'h evit ur vunutenn.
Dismontañ ha gwalc'hadenn chimik dous
Goude an tamm kentañ-se, eo poent dismontañ ar vilin penn-da-benn. Tennit ar manivel, ar skrouv, ar goustilh hag ar grilh gant aketed. Evit an naetaat chimik, implijit dour tomm-tre (war-dro 50-60°C) ha sodiom bikarbonat e-lec'h ar savon-lestr ordinal ma z'eus rastezigoù peg-tre. Ar sodiom bikarbonat a zo ur rann-alkali dous hag a laka an eolioù da vezañ saponifiet hag aes da dennañ gant an dour. Gant ur brous-lestr kaled a-walc'h, frotañ pep lodenn en ur heuliañ stur ar grogenn hag ar skrouv. Evit ar toulloù munut er grilh, e c'heller implijout ur brous-dent pe ur gubenn vihan evit skubañ pep tamm pabi hep ober poan d'ar parzhioù metal. Arabat implijout klor pe louzoù-merglañ rust a c'hellfe krignat ar metal pe laoskel rastezigoù ampoizonat evit ar boued.
Ar sec'hañ termek evit gwareziñ ar parzhioù metal
Ar merglañ eo enebour brasañ ar milinoù houarn-teuz. Zoken un tammig glebor e-barzh ur c'horn teñval a c'hell krouiñ rust e-pad an noz. Sec'hañ ar vilin gant un tamm dilhad koton n'eo ket trawalc'h rak chomet e vez glebor er c'hornioù dindan ar skrouv pe er riblennoù strizh lec'h ma c'hell an dour bezañ tapet gant ar gailhar. Ar gwellañ teknik eo ar sec'hañ termek er forn. Lakaat al lodennoù dismontet war ur skudell ha lakaat anezho en ur forn rakwret da 50°C pe 60°C e-pad 10 kichen 15 munutenn. Ar wrez a laka an dour da aezhennañ raktal, zoken er mikro-faoutoù lec'h ma ne c'hell ket an dilhad tremen. Gortozit ma teuio al lodennoù da vezañ ien a-raok o manipulañ adarre.
Gwareziñ gant ur gwiskad lipidik stabil
Pa vez sec'h-tre ar vilin hag a-raok he zuturiñ adarre evit he stankañ, eo ret gwareziñ ar metal ouzh an oksidadur a zeu gant an aer fiñv-difiñv er gegin. Kemerit ur gubenn baper gant un taknig eol-kegin ordinal (eol-kolza pe eol-girasol, ar re-mañ n'o deus ket blaz kreñv hag a zo stabil-tre). Frotañ ul lisen uhel a eol war holl lodennoù metal ar vilin evit krouiñ ur vurierek gwareziñ lipidik a ziwall ar metal diouzh an humidite. Stoufit al lodennoù en-dro hep stardañ re ar skrouv, ha mirit ar vilin en ul lec'h sec'h-tre dindan ur golo koton.
