Kemmañ ha gwellaat glebder an aer e-barzh an ti a zo un dra bouezus-tre evit ar yec'hed, ar goantiz hag ar framm e-unan. Pa vez yen an amzer er-maez, e vez lakaet an tommerezh da durniañ e-barzh an tiez, ar pezh a gas da un digresk moust e glebder sujedel an aer. Evit mirout ouzh kudennoù analañ, kroc'hen sec'h pe zoken distregiñ an arrebeuri koad, e ranker kompren an dindanfizik a rene war ar c'hempouez-mañ ha gouzout penaos reoliñ an efed gant pizhder ha poell.
Ar skiant adreñv glebder an aer: Perak e tiskenn hag e pign?
Evit meizañ an dachenn-mañ e ranker diforc'hañ ar glebder hollek (ar c'hementad dour e grammoù dre vetr metrad aer) diouzh ar glebder sujedel (ar feur dregandat a vurezh dour a c'hell an aer dougen d'ur wrez resis a-raok saturation). Ar glebder sujedel eo an hini a vez santet gant ar c'horf hag a vez muzuliet gant an igrometroù.
Pa vez tommet an aer yen o tont eus ar-maez d'an ti, e kresk e barregezh da dregas dour, ar pezh a lak ar glebder sujedel da gouezhañ dindan ar par normal (etre 40% ha 60%). Da skouer, aer da 0 °C gant 80% a glebder sujedel, ur wech degaset d'an ti ha tommet da 20 °C, ne zeu da vezañ nemet 20% a glebder sujedel. Sec'h-tre e teu an aer da vezañ, hag e krog da "stirañ" glebder diwar pep tra: hon c'hroc'hen, ar plant, hag an arrebeuri koad.
Teknikoù fizikel ha kimiek evit uhelaat glebder an aer er gêr
Meur a zoare a zo da greskiñ ar c'hementad a vurezh dour en aer hep lakaat e riskl frammoù an ti. Al lodenn vrasañ eus an teknikoù-mañ a zo diazezet war an aezhennadur naturel pe suj.
- Aezhennadur pasivel dre wrez an tommerezh: Al lakaat listri seramik pe skinoù pri-poent leun a zour dizehan war ar skianterien a zo un doare efedus-tre. Ar wrez a zeu eus ar skianter a gresk tizh fiñval ar rannoùigoù dour (an kinetik), ar pezh a laka anezho da gemmañ o stad eus al likid d'ar gass hep dispign tredan ouzhpenn. Ret eo kemmañ an dour bemdez evit mirout ouzh al louediñ ha diorren ar bakteri.
- Glebierez dre aezhennadur reoliet (evaporative humidifiers): An ostilhoù-mañ a fiñv an aer dre ur sil porosus glebiat dizehan gant dour. An aezhennadur-mañ a zo emreolus dre fizikoù an aer: poent-semet e vo an aezhennadur goustadicoc'h-goustadik mar bez gleb an aer dija. N'eus riskl ebet da gaout glebder re uhel ganto.
- Glebierez dre ultrason: Ar re-mañ a implij ul lamm dregas piezoelektrek evit krouiñ gwagennoù soun uhel-tre o frekañs. Ar wreg-se a rann an dour e rannoùigoù munutoc'h eget ur mikron, o krouiñ ur vurezh yen. Ur c'hudennoù a c'hell sevel ma vez implijet dour pinvidik gant kalkez: ar mineraloù a vo skignet en aer hag a ray ur poultr gwenn war an arrebeuri. Red eo eta implijout dour mineral-gwan pe dour distilhet.
Penaos muzuliañ hag eveshaat ar c'hempouez-mañ?
N'haller ket gwelet ar glebder gant an daoulagad noazh ken na vez re uhel ha krog da gaozeal kudennoù. Evit se eo ret kaout ostilhoù muzuliañ resis. An igrometr elektronek, diazezet war gresk pe digresk rezistañs pe kapasitañs un danvez douget gant ar glebder, eo an ostilh gwellañ.
Kemmañ al lec'h m'emañ an igrometr a zo un dra bouezus. Na lakaat biken an ostilh-mañ e-kichen ur prenestr, tost d'un nor, pe dres e-kichen ar glebierez, rak ar muzul a vo fall ha lec'hel-tre. Lakaat anezhañ e kreiz ar gambr, war un uhelder a gorf (war-dro 1.5 metr eus al leur) evit kaout ur muzul a-zoare.
Ar poent-glizh ha mirout ouzh ar c'hondensadur war ar parzhioù yen
Ur gudenn vras a c'hell sevel pa vez uhelaet glebder an aer: ar poent-glizh. Ar poent-glizh eo ar wrezverk ma teu an aer da vezañ dirlestet gant dour, o lakaat an aezhenn da zont da vezañ dour likid en-dro. Ma vez ar glebder sujedel da 50% e-barzh ur gambr da 20 °C, e vo ar poent-glizh war-dro 9 °C.
Kement-se a dalvez ma vez ur parzh yen e-barzh an ti (ur prenestr un-gwer, ur voger hep tamm izolañ ebet) hag a zo dindan 9 °C, e kregas an dour da glizhata warnañ. Al likid-se a d tremeno d'ar mogerioù pe d'al leur, ar pezh a zo un tachenn-vager dispar evit al louediñ (fungi). Evit mirout ouzh se, e ranker:
- Digreskiñ tizh ar glebierez m'en em gav glizh war ar prenestier.
- Aerañ an ti e-pad 5 kentañ munutenn d'ar beure gant prenestier digor bras (ventilation croisée) evit kas an aer saturat d'ar-maez hep yenaat ar mogerioù.
- Gwellaat izolañ tèmik ar mogerioù yen evit kemmañ o gwrezverk a-raok uhelaat ar glebder.
Heuliad oberioù evit ur c'hempouez stabil ha yac'h
Evit kaout un aer yac'h ha kempouezet er gér dizehan, heuliet an urzh-mañ:
- Muzuliañ ar glebder e-pad 48 eurvezh hep ober netra evit kompren an endro naturel.
- Ma 'z eo ar glebder dindan 35%, dibab an doare glebiañ pasivel (listri war ar skianterien) evit kregiñ dousik.
- Ma n'eo ket trawalc'h, lakaat ur glebierez dre aezhennadur d'en em ziorren, o kregiñ e-pad an noz hepken.
- Gwiriañ bemdez ar c'hondensadur war ar prenestier hag er c'hornioù yen eus ar c'hambroù.
- Kemmañ an dour bemdez eus kement listri pe ostilh a zo evit mirout ouzh ar biofilm bakteriel da grouiñ.
