Feriñ a c'hall bezañ un oberiadur fastus ha hir ma n'eo ket aozet mat al lec'h-labour hag an davezioù. Dre gompren fizik an treuzkas gwrez hag ar glebor e c'haller lakaat an argerzh-mañ da vezañ kalz primoc'h, tra ma esperner nerzh hag amzer bemdez gant teknikoù simpl ha skiantel.
Lakaat an daol-feriñ en uhelder reizh evit gwellaat al lusk hag ar pouez
An ergonomiezh eo an eil lamm kentañ evit feriñ buanoc'h hag hep poan. Ma z'eo lakaet an daol-feriñ re izel pe re uhel, e vo gwallgaset ar skoaz hag ar c'hein, ar pezh a goustas nerzh fizikel hag a gentañ al lusk labour. Evit kavout an uhelder peurvat, e ranker stouiñ an divskoaz hag astenn ar vrec'h gant un ank-skor d'al lenn-feriñ. Al live uhelañ eus an daol-feriñ a gortoz bezañ dres e-kichen askorn ar glun d'an hini a zo o feriñ.
Gant an uhelder-se, n'eo ket ret pouezañ gant an divrec'h nemetken; implijout a reer pouez ar c'horf evit lakaat gwasg war an dilhad. Kement-se a aesa an treuzkas gwrez hag a lam kuit ar roufennoù kalz primoc'h hep ma vefe skuizhet ar muskloù e-korf un nebeud munutennoù. Ouzhpennañ e c'haller un uhelder reizh evit aesaat fiñvadegoù an houarn hep kregiñ e kigennoù ar gollenn.
Termodinamik ar golo-taol: dastaol ar wrez evit un disoc'h div wech buanoc'h
An daol-feriñ a-guzh ur galloud dastaol gwrez ma vez dibabet mat he golo. Alies e vez implijet goloioù koton simpl, met ar re-se a amsuck ar glebor hag ar wrez hep o dastaol d'an dilhad. Evit herrekaat ar feriñ, eo ret implijout ar fizik termodinamik dre lakaat ur golo hag a ginnig ur gwiskad dastaol, evel an aluminiom genedik pe un danvez metalekaet.
Ma n'hoc'h eus ket seurt golo, e c'hallit lakaat ur follenn aluminiom simpl dindan golo koton an daol. Pa dremen an houarn-feriñ war an dilhad, e vez kaset gwrez d'an traoñ. An aluminiom a dastaol raktal ar wrez-se war-grec'h. Dre se e vez feret daou du an dilhad d'an un poent, ar pezh a laka an amzer feriñ da vezañ hanteret evit ar c'hotoñs hag al lin tev. Ar wrez dastaolet a vir ivez ouzh ar glebor da chomet bloc'het e koad pe e metal an daol-feriñ.
Urzhaz an dilhad hervez ar gwrezverk: penaos reizhañ an houarn-feriñ
Gounit amzer a dalvez ivez gouzout penaos aozañ an dilhad a-raok kregiñ ganti. An houarn-feriñ a gemer muioc'h a amzer evit tommañ eget evit yenaat. Ret eo neuze aozañ an dilhad hervez ar gwrezverk ret evit pep danvez, o kregiñ gant ar re denerañ hag o echuiñ gant ar re startañ:
- Gwiennoù sintetek (polyester, nilon): Gwrezverk izel-tre. Ret eo kregiñ ganto rak tommañ a ra an houarn buan-tre d'al live-se hep lakaat ar gwiennoù da deuziñ.
- Seiz ha gloan: Gwrezverk krenn gant ur fustadig bureg dilaosket evit distennañ ar gwiennoù naturel hep o leskiñ. Implijit ur golo-gwarez ma 'z eo ret evit mirout ouzh al lintr war ar gloan du.
- Koton ha lin: Gwrezverkoù uhel gant kalz a vureg. Ar re-se eo a vez feret er fin pa vez deuet an houarn d'e varr gwrez uhelañ hag efedusañ.
Dre heuliañ an urzh-mañ, e virer ouzh an amzer-goll o c'hortoz ma yenafe an houarn etre daou damm dilhad, hag e tilerker ar riskloù da zarnaouiñ an danvezioù delikat dre ur wrez re uhel. Un tamm dizehan hag efedus eo trefiñ al linenn-mañ.
Roll ar glebor hag ar vureg: fiñvadegoù ha fizik ar goullo
Ar glebor eo alc'hwez distorridigezh ar roufennoù pennek. Alies e klasker feriñ dilhad sec'h-marv, ar pezh a gemer kalz a amzer hag a wrez diles. Ar vureg dilaosket gant an houarn a dreuzkas ar wrez kalz buanoc'h d'ar gwiennoù eget an aer sec'h. Pa vez gleb un tamm ar gwiennoù, e teu o liammoù kimiek da vezañ rreidoc'h, ar pezh a aesa o adsturmañ raktal dindan pladenn an houarn.
Evit an dilhad diaesoc'h (evel ar c'hrezioù koton tev), e c'haller implijout ur baperell-dour evit skubañ ur vrumenn skañv war an danvez a-raok tremen an houarn. Gant ar mekanik-se e vo trawalc'h gant un dremenadenn nemetken evit kaout ur pleg flour ha lamm d'ar roufennoù pennek. Rediañ a ra ivez ar vureg an dilhad da drompilhañ ha da goll o roufennoù hep herzel ouzh an douster.
Netaat ar bladenn evit dousaat ar ruziadur
Ur bladenn lous pe kalkereket a laka an houarn da stagañ ouzh an danvez, ar pezh a gresk ar frotadur hag a laka al labour da vezañ kalz muioc'h luskus ha pounner. Ret eo netaat alies pladenn an houarn-feriñ evit ma ruzfe evel war skorn. Implijit trenkenn sitrek pe un disolvadur dous evit skubañ ar c'halkar hep skrabañ ar metal. Pa vez flour ar bladenn, e c'haller feriñ gant un dorn hep striv ebet, hag e troer an oberiadur-se da vezañ ur blijadur mekanikel raktal.
