Goude ur mognad war an tan e c'hall ur pod-houarn bezañ goloet gant ur gwiskad du ha devet. Evit saveteiñ an ardivink-kegin-mañ hep e gemmañ eo ret kompren fizik ha kimiezh an danvezioù hag an dregasadennoù a c'hoarvez etre ar metal hag ar glavezoù organek.
Gwiriañ stad ar metal: Hag-en e c'haller saveteiñ ar pod-houarn?
A-raok kregiñ gant forzh peseurt teknikoù netaat eo ret dilesañ stad ar pod. Ne glot ket an holl zanyezioù gant ar memes dresadennoù. Ma'z eo graet ar pod gant dir didavius, ez eo uhel-tre e gergiznder hag e herrelezh ouzh ar gorridañ. Ar parzhioù du ha devet n'int nemet karbon rezeget war ar c'horre hep kemmañ framm ar metal e-unan. Gant an dir-mañ e c'haller hogos bepred distreiñ d'ur stad kempenn dre ma n'eus ket a wiskad gwareziñ a c'hallfe bezañ distrujet.
Koulskoude, evit ar podoù-houarn gant ur gwiskad dindan-peget, ma weler herradurioù, skoulmoù pe skant war ar c'horre, ez eo gwelloc'h o zeuler kuit. Pa vez glavezet ar polymer dindan gwrez uhel e c'hall leskel danvezioù toksik da dremen en boued e-pad ar phoazhadurioù da zont. Evit ar c'houevr hag an aluminiom anadreizhet, ret eo diwall rak an trenkennoù kreñv pe an alkaliennoù galloudus a c'hall krabañ, kemmañ o liv pe tullañ ar metal dre ziazgwerzhadur kimiek.
Evit ar podoù-houarn teuz, ma vez devet ar boued enno, e c'hall ar c'hrestennoù distrujañ ar gwiskad eoul polimerizet. Met an teuz a c'hall bezañ netaet-mat ha dilaosket, hag adpoulset goude-se gant un tamm eoul lakaet da dommañ evit sevel ur gwarez nevez.
Ar c'hoari kimiek: Bikarbonat ha gwinegr evit distruj ar c'harbon
Pa vez devet ar boued, e teu ar proteinoù hag ar glukidoù da vezañ polimerioù karbonizet stardet ouzh ar metal dre liammoù kovalent kreñv. Evit torriñ al liammoù-se hep implijout binvioù sgraper a wastfe ar c'horre lufret, e reer gant div reaktant pennañ e pep ti: ar bikarbonat sodiom (ur vazenn) hag an trenkenn asetek (ar gwinegr gwenn).
- Ar bikarbonat sodiom (pH bazek): Gwellañ tennad evit koazañ ar glavezoù organek trenk hag al liammoù proteinek. O lakaat ar bikarbonat gant un tamm dour e saver ur bast lakaet da labourat war an takadoù du. E berzhioù krafik dous a bleg d'ar mineraloù hep skrabañ an dir.
- An trenkenn asetek (pH trenk): Ar gwinegr gwenn a gas da benn un disolvadur eus ar c'harbonadoù hag a sikour da zisrannañ ar c'hrestennoù kalet diouzh an dir dre yenaat al liammoù metal-karbon.
Pa vesker an daou zanyez-se e c'hoarvez ur readur efervesant (krouidigezh dioxid karbon, CO2) a drec'h an unanidigezh mekanik etre ar c'harbon hag ar metal. Koulskoude, efedusoc'h eo o implijout da gentañ unan hag unan evit mirout d'an eil da gemmañ galloud egile e-pad ur meskad raktal a nullfe o acidite hag o bazelezh.
An teknik thermek: Ober gant ar wrez hag an dour berv
Un doare fizik eeun hag efedus-tre evit dilaoskel ar c'hrestennoù karbonizet eo implijout an emledadur thermek digevatal. Pa vez tommet ar pod-houarn e c'haller kemmañ e vent tamm-ha-tamm. An dour a zeu da furchal dindan ar c'hrestennoù karbonizet dre un efed kapilarite pa vez lakaet da virviñ.
Ar wrez uhel a laka al liammoù kimiek da gemmañ hag an dour a gas ar goez dindan ar gwiskad du. Lakaat an dour da virviñ e-pad 15 munutenn war an tan gant ur c'hillorad bikarbonat sodiom a lakay ar glavezoù du da zezañ dous ha da sevel o-unan d'an nec'h e stumm skant paperennoù.
Pazenn-ha-pazenn d'ur pod-houarn splann ha dizañjer
Evit distreiñ ar lufr d'ho pod-houarn dir didavius hep e gemmañ nag e skrepat, heuilhit an urzh-mañ pizh:
- Skubañ an dilestrad: Skarzhit kuit ar pezhioù boued a c'haller tennat hep strivadenn gant ur skubellenn goad pe ur spoue dous.
- Ar bervadenn gentañ: Leugnit ar pod gant dour betek golo an takad devet. Lakaat div loaiad vras a vikarbonat sodiom. Lakaat da virviñ e-pad 10-15 munutenn war un tan dous.
- An diskuizh hag al lufrañ: Laoskit an dour da yenaat tamm-ha-tamm evit mirout ouzh ar stroñs thermek dregas. Pa vez klouar, implijit ur spoue dous (na implijit morse kerdin-houarn dindan boan d'ober min-herradurioù) evit frotañ dous.
- Evit ar merkoù startañ: Ma chom roudigoù griz pe velen, savit ur bast tev gant bikarbonat hag un tamm dour. Lakait anezhi war ar merkoù hag lezit da labourat e-pad un eurvezh. Frotit gant ur gwiad mikrofibr hag un tamm gwinegr gwenn evit lakaat an dioxid karbon da efervesiñ war-eeun war ar merk.
Goude an netaat-mañ e c'hallit adsevel ar gwiskad pasivadget an dir dre e sec'hañ mat gant ur sekerenn dous ha lezel anezhañ en aer digor e-pad un nebeut eurvezhioù a-raok e implijout adarre.
