Naetaat ur bladenn wer gant ur gloc'h a c'hall seblantout aes, met mirout ouzh ar roudoù hag an dregasadennoù a goulenn anaout un tamm kimiezh eus an dour hag an danvezioù. Evit kaout ur gwer treuzwelus-kenañ ha skedus, eo ret implijout an elfennoù kimiek hag an teknikoù fizikel azas evit distrujañ al lardoù hag ar raz.
Ar skiant a-dreg ar roudoù war ar gwer
Ar roudoù a weler war ar gwer goude ar gwalchiñ n'int ket hudurded hepken, met alies roud eus mineraloù an dour pe lardoù n'int ket bet diliezet mat. Pa vez implijet dour kalet, da lavaret eo dour pinvidik e kalkiom hag e magnezior, e chom an elfennoù-se war ar gwer pa ya an dour da vurezh. An anezenn fizikel-mañ a vez anvet kailhar pe raz.
Ouzhpenn da se, al lardoù hag an ampoentadoù a zeu eus ar c'hakennoù pe ar boued kinniget war ar badell a grou ur gwiskad lipidek tanav. Ma ne vez ket freuzet ar gwiskad-mañ gant ur glaerenn intrañ-lard akurat, e vo streget war ar gwer pa vo frotet, pezh a grous ar skeudoù pe ar roudoù lous a weler dindan al loar.
Ar wienn kimiek: perak e krog al lous war ar gwer?
Ar gwer n'eo ket ken plaen hag e seblant d'an lagad. Dindan ar mikroskop, ar gwer a ginnig ur gorreenn porous a c'hall pakañ rannoùigoù munut. Pa vez sec'het dour kalet war ar c'gloc'h, ar mineraloù evel ar c'halkiom karbonat a chom stanket e poroù ar gwer. Ma ne vezont ket tennet gant un drenkenn gwan, e krouont ur gwiskad dindan-gwer dispis a gresk gant an amzer hag a goll e sked.
Ouzhpenn-se, ar molekulennoù lart o deus un emzalc'h hidrofobek. Keit ha ma 'z eus roud eus al lart-se, an dour a strollo en takadoù bihan e-lec'h stregiñ en un doare unvan. An dra-se eo a grou ar roudoù ronn e stumm takennoù dour sec'het.
An elfennoù kentañ evit un naetadenn peurvat
Evit distrujañ ar c'halkiom hag al lardoù hep bresaat ar gwer, eo ret dibab diliezadoù azas. Ar gwinegr gwenn zo un nadoz dispar. An drenkenn asetikek a zarempred gant ar c'halkiom karbonat evit e lakaat da vezañ soluble en dour, pezh a laka anezhañ da dremen kuit aes.
- Gwinegr gwenn: Diliezet en dour tomm (hanter dour, hanter gwinegr), e tistruj ar roudoù raz ha lardoù hep lezel roud ebet war ar gwer.
- Sapon dous pe alkool izopropilek: An alkool izopropilek a ya da vurezh buan-kenañ, pezh a vir ouzh an dour da chom war ar gwer hag a zizolve al lardoù dindan un nebeud segondennoù.
- Poultr-goulenn: Ma 'z eus lardoù kalet krog war ar gwer, implijit ur meskaj poultr-goulenn hag dour d'ober ur bast dous. Ne n'eus tamm perzh ruzer ebet a c'hallfe bresaat pavioù ar gwer.
Teknikoù gwalchiñ hag urzh an oberiadurioù
An doare d'ober zo ken pouezus hag an elfennoù dibabet. Evit naetaat ar c'gloc'h gwer, e tleit heuliañ an urzh-mañ. Kregiñ a reer gant ur gwalchadenn en dour klouar gant ur glaerenn dous. Evit mirout ouzh ar strosoù termek, e tleit diwall ouzh an dour re domm pe re yen. Frotit gant ur spouchenn dous, biken gant ur reonenn vetal pe ur spouchenn ruzer.
Goude se, skavit ar c'gloc'h gant dour dous evit skubañ kuit dilennoù ar sapon hag ar mineralouroù. Ma chom dour kalet war ar gwer, e krogfe ar mineraloù da sevel raktal pa grogfe an dour da ya da vurezh.
Ar sec'hañ hag ar frotat: an alc'hwez evit ar sked
Ar sec'hañ eo al lodenn hollbouezus evit mirout ouzh ar roudoù. Ar gwiadoù koton ordinal a goll barrennoù pe un nebeud neudennoù a chom peg ouzh ar gwer. Ret eo implijout div gwiadenn mikro-fibrennoù da vihanañ. Ar gwiadenn gentañ a servij d'amsurfiñ an dour brasañ. Ober a reer gant fiñvadennoù kelc'hiek eus krec'h d'an traoñ, o frotat dous evit tennañ pep roud dour.
An eil gwiadenn, a rank bezañ sec'h-tre hag eus ur c'halite uhel, a servij da bofañ ar c'gloc'h. Ganti e c'haller frotat buanoc'h evit sevel ur wrez vihan dre frotadur, pezh a sikour da lakaat al lardoù diwelus diwezhañ da dremen kuit ha da lakaat ar gwer da skediñ evel stris.
Kuzulioù praktikel evit ar pemdez
Evit mirout ar bladenn wer hag he c'gloc'h propoc'h pelloc'h, diwallit ouzh o sekantiñ gant ho bizied noazh goude bezañ o naetaet. Al lard naturel a vez war hor c'hroc'hen a lez roudoù raktal. Implijit ur gwiadenn pe gwantioù koton pa gemerit ar gwer evit he lakaat war an daol. Dalc'hit ho pladenn wer dindan ur gwiadenn koton m'he lakaat en ur c'huzul-gwer evit mirout ouzh ar boultrenn.
