Ur paner aozilh n'eo ket hepken un elfenn ginklañ brav evit an ti; ur benveg dispar eo evit reizhañ an aergelc'h hag urzhiañ an traouigoù pemdeziek en un doare poellek. Dre gompren perzhioù fizik an danvezioù naturel e c'haller mirout ha gwareziñ an traoù bihan en un doare padus, hep implijout plastik na danvezioù kimiek artifisiel.
Perzhioù an aozilh: Fizik an aer hag ar glebor
An aozilh a zeu eus skourroù koad dous ha hebleg, aozet dre thrikoterezh artizanel. An danvez naturel-mañ a zo graet gant neudennoù rousik ha goullo a-grog, ar pezh a ro dezhañ ur perzh dibar: ar poradegezh uhel. Ar poradegezh-se a aotre an aer da dremen dieub dre ar mogerioù dresat, ar pezh a grou ur reizhiad aerañ dizehan e-barzh ar paner.
Diouzh un tu, kement-se a vir ouzh ar glebor da greskiñ e diabarzh ar paner, ar pezh a zo dindan-gontrol d'ar voest blastik serr ma c'hall an dour dodiñ hag aesaat diorren ar vildu hag ar fungid. Dre ma vez reizhet an aergelc'h e-giz-se, ar panerioù aozilh a zo eus ar c'hentañ evit herberchiañ traoù a zo kizidik ouzh ar glebor, evel neudennoù koton, bannoù lenn, sevennadurioù dorn pe c'hoazh binvioù bihan metalek a c'hallfe merglañ ma vez re a c'hleb er goudor. Keit ha ma chom an aer da redek, ar riskloù oksidasion a zo kalz dousoc'h hag e vez gwarezet gwelloc'h an traoù kizidik.
Rannañ ar spas evit an traouigoù: Implijout danvezioù skoazell
Unan eus kudennoù brasañ ar panerioù aozilh eo e vez kollet an traoù bihan enno, pe e vezont mesket hag emgantet dindan bouez an eil re war ar re all dre m'eo rust a-walc'h mogerioù diabarzh ar paner. Evit kempenn ar spas-se en un doare skiantel e ranker implijout rannadurioù diabarzh graet gant danvezioù naturel all e-barzh an aozilh:
- Listri pri-poazh bihan: Ar pri-poazh pe ar pri-teol a zo pounner a-walc'h evit chom stabil e foñs ar paner. Talvezout a reont da strollañ an traouigoù bihanañ evel an implijoù-tal, tachoù bihan pe bijoutiri, hep ma c'hallfent rizañ pe koll o flas er c'hornioù.
- Sac'higoù lin: Al lin a zo un danvez anad ha skañv, dispar evit gwareziñ an traouigoù diouzh disfrizañ pe diouzh ar rastroù a c'hallfe bezañ graet gant koad rust an aozilh. Ul liamm strizh a c'hall serrer ar sac'higoù-se evit mirout pep strollad traoù en e blas.
- Rannadurioù koad skañv: Evit krouiñ mogerioù diabarzh hep kemmañ pouez hollek ar paner hag evit miret ouzh an traoù pounnerañ d'en em veskañ gant ar re skañv.
Dre strollañ an traoù dre implij pe dre rummadoù danvezel e krouer ur reizhiad digenvez a gempenn ar strob mil-reizh a gaver alies er boestoù boutin hep aerañ.
Dinamik ar pouez hag ar stabilded
Pa vez lakaet traoù a bep seurt en ur paner, e ranker doujañ da reolennoù ar fizikoù evit mirout na dorniñ na gogoniñ ar paner pa vez dibradet. Ar c'hreiz gravite a rank bezañ e foñs ar paner bepred. Lakaat an traoù pounnerañ (evel al listri pri-poazh pe ar binvioù metal) e-kreiz hag e foñs ar paner, tra ma vo lakaet an traoù skañvoc'h (evel al lenn, ar pilhoù koton pe ar sac'higoù) war an laez.
Gant ar stur-se e vez kempouezet ar paner pa vez dibradet pe diblaset d'ur c'horn d'un all. Ouzhpenn-se, evit mirout na rishfe ket ar paner war ur gorread koad levnet (evel un daol derv skañv pe ur estajenn), e c'haller pegañ tammoù feutr bihan dindan foñs an aozilh. Se a warez ar c'hoad dindan diouzh ar rastroù mekanikel hag a gresk stabilded ar paner d'ar memes amzer.
Thermodinamik hag an endro reizh: Da welet pelec'h lakaat ar paner
N'eo ket ur mennozh mat lakaat ur paner aozilh e kement korn a zo en ti hep studial an hinad diabarzh. An aozilh, evel kement material a orin plantel, a reas ouzh ar c'hemmoù gwrez hag a glebor en un doare kapilar:
Ar gellidigezh er c'hambroù-dour
Er c'hambroù-dour pe er c'heginioù ma vez kalz vaporeg, an aozilh a sug ar gleptur uhel-se. Ma n'eus ket a awel a-walc'h er c'hambr, e c'hall ar paner chom gleb e-pad pell, ar pezh a laka ar c'hoad da gofañ ha da goll e nerzh. Gwelloc'h eo implijout panerioù aozilh e lec'hioù sec'h pe gant ur maread aweliñ mat.
Gwarez diouzh an heol hag ar reizhiadoù tomm lakaet
Al lignin a zo er c'hoad a vez distrujet gant ar skinoù ultra-violet (UV) hag ar wrez dizehan (evel e-kichen ur radiator). Pa vez lakaet ur paner dindan sklerijenn re greñv an heol pe re dost d'ur vammenn wrez, e koll e glebor naturel hag e teu da vezañ bresk evel gwer. Gwelloc'h eo e lakaat en ul lec'h damskeud pe dindan ur sklerijenn rannet ha dous evit gwareziñ ar rousennoù koad ha mirout o heblegder e-pad bloavezhioù.
Gofenn dous ha kempenn reizh
Ar poultr a c'hall mont e-barzh plegoù an aozilh hag ober d'ar paner koll e sked naturel. Evit e gempenn ez eo ret heuliañ un nebeud rannoù aes:
- Dastum ar poultr: Ar gwellañ doare d'e dennañ eo implijout un tenn-poultr gant ur valaenn dous-tre pe un tenn-poultr tredan bihan war un dregas dous.
- Skubañ dous: Ma ranker naetaat an aozilh gant dour, e ranker ober gant ur c'hlian glebiet dous hepken (gant dour klouar). Arabat eo glebiañ ar paner penn-da-benn, rak ar rousennoù koad a c'hallfe kofañ ha distummañ ar paner pa zeuont da vezañ sec'h en-dro.
- Sec'hañ d'an aergelc'h: Lakaat ar paner da sec'hañ en un lec'h aeraet mat met pell diouzh an heol dizehan.
