Ur c'hrog-dilhad metal staget ouzh ar voger a zo un diskoulm efedus-kenañ evit aozañ ar spas er gêr, gant ma vo graet al labour hervez reolennoù ar mekanikerezh hag ar fizik. Pa stager un draezenn fetis ouzh ur voger, e ranker kemer e kont natur an danvezioù ha dasparzh an nerzhioù evit diwall diouzh krakadurioù pe diskar al liammoù stagañ.
Natur ar mogerioù hag o dazeiladoù stagañ
Pep moger he deus perzhioù mekanikel dibar a davez un doare stagañ resis. Ret eo gouzout hag-eñ eo graet ar voger gant un danvez leun pe goullo evit dibab an eor murliv dazeilet.
- Ar mogerioù leun (konkred, brikenn ruz, maen): Ar mogerioù-mañ a ginnig ur rezistañs uhel d'ar gwask fizikel. Amañ e vez implijet eorioù emginnig e nilon. Pa vez sinket ar viñs, e ledan an eor hag e krou ur frotadur kreñv ouzh parzhioù diabarzh an toull. Evit ar pouezioù pounneroc'h, eorioù metalek gant un emginnig dre drec'h a vo spletusoc'h.
- Ar mogerioù goullo ha plakoù-plastr: Ar plakoù-plastr a zo bresk-kenañ ha n'hallont ket dougen pouezioù uhel gant eorioù dremm ordinal. Ret eo implijout eorioù metal dindan stumm un erer hag a ledan o diabarzh a-dreñv ar plankenn, krouet ganto ur gorread dougen ledanoc'h hag a dasparzh an nerzh-skejañ hag an nerzh-stirañ en un doare unvan.
Nerzh-skejañ ha nerzh-stirañ: Fizik ar c'hrog-dilhad
Pa vez ispilhet dilhad ouzh ur c'hrog metal, e vez lakaet daou seurt nerzhioù fizikel da dremen war ar mekanism stagañ: an nerzh-skejañ (an nerzh hag a stirell an eor d'an traoñ, a-hed ar voger) hag an nerzh-stirañ (an nerzh hag a zeu eus briad ar c'hrog hag a glask tennañ an eor er-maez eus an toull).
An nerzh-stirañ a gresk hervez hirder briad ar c'hrog-dilhad. Seul belloc'h ma vo ar poent ispilhañ diouzh ar voger, seul greñvoc'h e vo an efed-morfid. An dra-mañ a lak ar viñs uhelañ da dsubiñ muioc'h a wask evit ar viñs dindan. Setu perak eo hanterour implijout viñsoù hir a-walc'h evit mont don en danvez dougen ha digreskiñ ar riskl da welet ar c'hrog o pukañ pe o tistagañ diouzh ar plaster.
An urzh oberiant evit ur stagañ diogel hep dornad
Evit stagañ ur c'hrog-dilhad metal hep ober dornad d'ar parzhioù murliv, ret eo heuliañ ur reizhiad diles ha pizh:
- Lakaat ar merk gant aked: Implijit ul liveer-dloar evit bezañ sur eo reizhet an toulloù a-stroll. Merkit al lec'hioù toullañ gant ur c'hreion fin.
- Toullañ gant an tizh reizh: Pa douller ur voger brikenn pe gonkred, implijit ur rouderez gant un tizh moder hag an tenn-stekiñ loc'het. Evit ar plakoù-plastr, raktresit un tizh dous-kenañ hep stekiñ evit mirout ouzh ar c'hrakadurioù. Diametr ar roud a rank klotañ rik gant diametr an eor.
- Goullonderiñ an toull: Ur bazenn a vez ankouait alies: ret eo tennañ an poultrenn hag an nemorantoù diouzh an toull gant un tenn-aer. Ma chom poultrenn en toull, ar frotadur etre an eor hag an danvez a vo digresket eus tost hanter, ar pezh a lakafe ar stagañ da vezañ bresk.
- Kemmañ an eor hag ar viñsadur: Lakait an eor e-barzh an toull, e rank bezañ ajustet-strik. Viñsit ar c'hrog-dilhad en ur greñvaat dousik hep gwaskañ re d'ar fin, kuit da foetañ fil koad an eor pe da zistrujañ framm ar plankenn-plastr.
Materi ha gwarez ouzh ar c'horrosion c'halvanek
Ar metaloù implijet evit ar c'hrog-dilhad (penn-da-benn houarn, duralumin pe kouevr) o deus perzhioù disheñvel. Ret eo diwall d'ar c'horrosion c'halvanek. Ma vez lakaet ur viñs graet gant ur metal disheñvel-bras diouzh hini ar c'hrog (da skouer, ur viñs dir dirak ur c'hrog kouevr dindan ur metoù gleb evel ar gell-gibell), e c'hell c'hoarvezout un tamm dizevenidigezh kimiek hag a gresko ar merg dillo.
Evit an ec'honioù gleb, dibabit dalc'hmat krog-dilhad metal gwisket gant ur gwastad gwareziñ (pauter-coatet pe zinket) hag implijit viñsoù dir-inoxydable evit mirout ouzh pep distruj kimiek a-hed an amzer. Evel-se e chom an aozadur kempenn, suer ha dillo e-pad dekvedoù.
