Skubañ al leur hep lakaat ar boultrenn da nijal en aer a zo un afer a fizik hag a zibarzhioù an dafar implijet. Evit mirout ouzh ar rannigoù munut-se da dremen eus al leur d'hon lenn-gorf, eo ret kompren penaos e taspugn ar boultrenn ha penaos he zapout da vat hep he skignañ en-dro er gwiskad aer.
Fizik ar boultrenn: perak e nij hag e taspugn?
Ar boultrenn a vez kavet e pep ti a zo graet gant rannigoù munut-tre: kroc'hen marv, polen, fiennoù dilhad, ha dregadoù douar degaset eus an diavaez. Dre ma 'z int skañv-tre, ar rannigoù-se a zo dindan levezon dizehan fiñvoù an aer. Pa implijer ur skubell hengounet gant reun kaled pe blastik, e vez krouet ur fiñv aer turbulent a-raok zoken ma stokfe ar reun ouzh al leur. An aer-se a laka ar rannigoù boultrenn da nijal hag e chomont dindan suspens en aer e-pad eurvezhioù a-raok kouezhañ en-dro war ar arrebeuri hag al leur.
War an dachenn fizikel, ar rannigoù boultrenn o deus ur c'harg elektrek neutral pe dizehan. Evit o zapout hep o nijal, eo ret implijout dafar gouest da implijout an nerzh elektrostatek-se pe da dapañ ar rannigoù dre frotadur fizik dous hep krouet red-aer ebet.
Ar mikro-fibroù hag an nerzh elektrostatek
Ar skubelloù hengounet gant reun nilon pe koad a gas ar boultrenn war-raok met ne dalc'hont ket anezhi da vat. Ar gwellat diskoulm a-enep d'ar boultrenn eo implijout ur skubell-boultrenn plad gant mikro-fibroù. Ar mikro-fibroù a zo fiennoù sintetek (poliester ha poliamid) hag a zo kalz moanoc'h eget ur blevenn denel. Frammet eo ar fiennoù-se e stumm ur steredenn zrannet, ar pezh a grou rannoù goullo bihan-tre gouest da bakañ ha da zalc'hel ar boultrenn e-kreiz ar fienn e-ser skubañ.
Ouzhpenn-se, ar frotadur dizehan etre ar mikro-fibroù hag al leur (koad, teol, pe pvc) a grou ur c'harg elektrostatek negativel. Ar c'harg-se a sach ar rannigoù boultrenn, hag a zo karget e-giz all, evel ur gwarell bihan. E-lec'h nijal, ar boultrenn a chom peg ouzh ar skubell-boultrenn betek ma vo gwalc'het pe dravet ar fienn.
An doare da skubañ: teknik ha fiñvoù reizh
N'eo ket a-walc'h kaout an dafar mat, ret eo ivez implijout an teknik reizh evit mirout ouzh ar boultrenn da nijal. Setu an davezioù pennañ evit ur skubañ efedus:
- Ar fiñv e stumm "S": Arabat skubañ war-raok ha war-gil evel ma vefe graet gant ur skubell hengounet. Lakaat ar skubell mikro-fibroù d'ober fiñvoù dous e stumm "S" war al leur, en ur drayañ anezhi war-raok dizehan hep he lakaat da nijal.
- Chom dizehan stok ouzh al leur: Evit mirout ouzh ar rannigoù da dec'hel, ne lakaer ket ar penn-skubell d'en em zistagañ diouzh al leur e fin pep lusk. Ret eo mirout ar c'hloienn stok ouzh al leur dizehan.
- Urzh ar skubañ: Kregiñ e penn pellañ ar sal hag mont war-du an nor, en ur gilañ tamm-ha-tamm evit chom hep kerzhet war al leur skubet dija hag hep kas ar boultrenn en-dro d'al lec'hioù proprop.
Implij ar glebor skañv: an nerzh dregont
Dindan amzerioù sec'h-tre, ar c'harg elektrostatek a zo galloudus-tre hag a-walc'h evit ar boultrenn skañv. Met evit ar rannigoù pounneroc'h pe ar re peg ouzh al leur, e c'heller implijout ur glebor skañv-tre. Ur skubell mikro-fibroù dregont (skañv-tre c'hleb gant dour nann-tomm) a implij nerzh capillaritet an dour. Ar rannigoù dour munut a liamm ar boultrenn dre strollañ anezhi, ar pezh a vir outi a nijal.
Diwallit memestra: ma vez re c'hleb ar c'hloienn, e vo distrujet an efed elektrostatek hag e vo krouet un doare fank dous hag a ledfe ar boultrenn e-lec'h he zapañ. Ur c'hlebor eus 5% betek 10% a zo a-walc'h evit al leurioù koad pe goad-plaket, ar pezh a evit ivez da gemmañ framm ar c'koad gant re a glebor.
Penaos netaat an dafar skubañ evit mirout e efedusted
Evit ma chomfe efedus ar mikro-fibroù e-pad bloavezhioù, eo ret o netaat e-giz ma faut goude pep implij. Pa vez leun ar penn-skubell gant boultrenn, e c'heller he skubañ gant ur goustur galed er-maez, pe he lakaat er mekanik-gwalc'hiñ.
Ur reolenn a-bouez a zo evit ar gwalc'hiñ: arabat implijout dousaer-lien (adoucissant). An dousaerien-lien a lez ur gwiskad gras war ar fiennoù, ar pezh a stank ar rannoù goullo hag a zistruj ar galloud elektrostatek hag ar capillaritet. Gwalc'hit anezho gant un detergent eeun hep produioù klor na dousaerien, da 40 pe 60 derez Celsius. Evit sec'hañ, lezit anezho da sec'hañ en aer dous kentoc'h eget en ur sec'her-lien evit chom hep distrujañ ar fiennoù sintetek.
