Ar forn halogen, anavezet dindan an anv kombiwar, a zo ur benveg-cegin a drec'h war ar c'hoari termek dre unvaniñ daou brinsip fizikel: ar skinadur isruz hag ar c'henvezañ rediet. Ar mekanik-mañ a aotren ur poazhañ prim, kempouez hag ekonomikel-kenañ evit ar prepariñ bemdez.
Ar fizik a-dreñv ar forn halogen: Skinoù hag aer tommet
Kalon ar forn halogen a zo en he c'habell krog. Eno e kaver ur pozel halogen a brodu ur goulou kreñv-kenañ hag a skign skinoù isruz berr. Ar skinoù-mañ a dreuz furm ar boued hag a domm anezhañ war-eeun, er memes mod hag an heol o tommañ ar splann. War un dro, ur gwenterez tec'hnikel lec'hiet dres a-us d'ar pozel a laka an aer tomm da duryal tro-dro d'ar boued gant un tizh uhel hag en un doare dizehan.
Ar reizhiad-mañ, anvet kenvezañ rediet, a dorr ar gwiskad aer freskoc'h a chom peurvuiañ tro-dro d'ar boued da gentañ. Dre rannañ ar wrez en un doare ingal war an holl c'horreoù, ar poazhañ a vez kalz herrekoc'h eget en ur forn tredan boas. Ar wrez a davez dindan nebeut a vunutenn hep bezañ ezhomm da raktommañ ar benveg e-pad pell, ar pezh a espern energiezh ha gwerzh-amzer prizius evit ar re a fard meuzioù bemdez.
Perak e tiskouez ar reaktadenn Maillard bezañ peurvat enno?
Ar sekred evit kaout boued kregnus er-maez ha tener e-barzh a liamm ouzh ar reaktadenn Maillard. Ar reaktadenn gemiek-mañ, a c'hoarvez etre an ac'hidoù aminet hag ar sucroù dindan levezon ar wrez, a grog tro-dro da 140°C hag a gresk buan dindan demperadurioù uhel. Er forn halogen, an aer sec'h ha tomm-gor o turyal prim a laka an dour da vorennañ buan-kenañ war c'horre ar c'hig, ar pisked pe al legumaj.
Dre ma n'eus ket a glebor o chom stag ouzh ar gorre, ar c'hrestenenn a stumm prim-kenañ, o stankañ ar chug e diabarzh ar boued. Evel-se, al legumaj rostet a vir o saour hag o rutilh dibar hep dont da vezañ gishal pe blot, tra ma chom ar c'hig dous ha chugeg hep koll e demz-gorre. An deknologiezh-mañ a ginnig ur rostadur par d'an hini a gaver en ur forn a-bicher, met gant ur c'hementad dindanoc'h a amzer hag a lard.
Al liamm etre termodinamik ha spaj c'hoari
Ur forn gegin hengounel a dleer tommañ ur volum a 60 pe 70 litrad aer evit poazhañ un tammig boued bihan. Ar forn halogen d'he zro a baka dindan he bolenn wer un egor bihanoc'h, peurvuiañ etre 12 ha 17 litrad. Dre ma'z eo bihanoc'h ar volum-mañ, ar c'hementad gwrez ret evit tizhout an demperadur dibabet a zo kalz dindano, ar pezh a zegas meur a emsav fizik:
- Esperner-energiezh: Ar bihanaat eus ar volum hag an efedusted termek uhel a laka ar gwasnaot a-fet tredan da zigreskiñ eus tost da 50% e-keñver ur forn vras d'an ti.
- Dalc'hust muioc'h: Ar poazhañ prim a vir gwelloc'h ar bitaminoù hag ar minerioù a c'hell bezañ distrujet dre ur gounidusted termek re hir er fornioù klasel.
- Gwelet mat ar poazhadur: Ar wer borosiliket duryal a aotren da heuliañ pep pazenn hep digeriñ ar forn, ar pezh a virfe d'ar wrez tec'hel kuit hag a dorrfe ar rann-amzer termek.
Ar bannoù uhel hag izel: Penaos reoliñ red an aer
E diabarzh ar volenn wer e implijet peurvuiañ bannoù metal gant liveoù disheñvel. Ar re-mañ n'int ket dres evit lakaat muioc'h a voued hepken, met c'hoari a reont ur roll meur er mikroklima termek. Pa lakaer ar boued war ar bann uhel, e tomm dres dindan ar vammenn isruz hag ar red aer a zo war e greñvañ. C'hoarvezout a ra neuze ur rostadur prim ha kreñv, evel ur grilh dizehan, mat-kenañ evit kregnañ kig pe sec'hañ gorre al legumaj.
Ma lakaer ar boued war ar bann izel, ar pellder e-keñver ar pozel halogen a zo brasoc'h, hag an aer tomm a rank kelc'hata muioc'h a-raok tizhout gorre ar boued. An doare-mañ a zo gwelloc'h evit ar poazhadurioù dousoc'h ha hiroc'h, evel ar c'hakesoak, ar bara pe an tammigoù kig tev a zo ezhomm dezho muioc'h a amzer evit teuziñ o druzoni hep tevel o c'horre.
Kempenn ha mirout ar gwer borosiliket hep e skrabat
Ar volenn a zo graet gant gwer borosiliket resistus-kenañ ouzh ar chochoù termek. Koulskoude, evit mirout he ferzhioù fizikel e-pad pell, ez eo ret he goberiañ gant evezh e-pad an naetaat. Pa vez tomm ar wer, arabat eo strinkañ dour yen warni kuit da grouiñ ur goulenn termek feuls a c'hellfe kemmañ he framm pe he fellaat.
Ar gwer borosiliket a zo ur strollad silikat e-lec'h ma vez lakaet trioksid boron e-barzh ar meskad evit digreskiñ ar c'henefich emledañ termek. Kement-mañ a dalvez e c'hell ar wer asantiñ d'ar cheñchamantoù timpadur bras hep kregiñ da rannañ. Padal, ar mikro-skrabadennoù a c'hell c'hoarvezout dre implijout sponjoù metal pe poulloù naetaat abraziv a wanfe ar framm-mañ dindan an amzer. Ar goulioù munut-mañ a zeu da vezañ poentoù kregiñ evit ar fotiñ termek pa vez lakaet ar forn da dregas adarre.
Evit an naetaat pemdeziek, kalz porzhioù halogen o deus ur programm emnaetaat diazezet war ar c'henvezañ. Lakaat dour tomm gant un nebeut takennoù glastenn-lestri dous e-barzh ar volenn, ha lakaat ar gwenterez da droiñ e-pad dek munutenn dindan un demperadur izel (tro 60°C). Ar c'hwezh hag ar vorenn krouet a ranno ar pikoù druzoni diwar ar mogerioù gwer. Un dornad skubellik nann-abrazañ pe ur gwiad mikrofibr a vo trawalc'h evit dilesel ar roudigoù diwezhañ, tra ma vo implijet trenkenn sitrik evit distruñjal ar raz.
