Ar sileterezioù kafe a-zoare, e gwer pe e dink metal, a c'hall kemmañ blaz ho kafe ma ne vezont ket naetaet mat. Gant pep fardadenn e vez dieubet eolioù lipidek ha dregas gant ar greun kafe, hag a peg ouzh mogerioù ar barrikenn hag ar silet. Evit adkavout blaz pur ho strinkadenn ha mirout ouzh al lost-kafe da yenaat ha da rantiñ, eo ret naetaat ar sileterez en un doare reoliek ha skiantel.
Perak e peg an eolioù kafe ouzh ar gwer hag ar metal?
Ar greun kafe a zo enno ur c'hementad bras a lipidoù hag a eolioù essansiel. Pa zeu an dour tomm e darempred gant ar c'hafe briket, an eolioù-se a vez dieubet hag a krou un emulsadur. Pa dremen ar meskaj dre ar sileterez, an hidrofobiezh naturel eus an eolioù a laka anezho da glask un dachenn evit pegas warni, pell diouzh an dour. Mogerioù gwer pe vetal ar sileterez eo an dachenn-se.
Gant an amzer hag ar wrez, an eolioù-se a vez oksidet gant an aer. An oksidadur-mañ a gemma framm kimiek al lipidoù hag a laka anezho da rantiñ. Setu perak e tizh ur blaz c'hwerv ha drol d'ar c'hafe, memes pa vez implijet greun fresk hag a-zoare. Ouzhpenn-se, ar c'halkar a vez kavet en dour (an ions kalciom ha magneziom) en em laka da grestennañ war an eolioù-se, o krouiñ ur goc'henn galed hag a zo diaes-tre da dennañ gant dour ha saprener boutin hepken.
An daou elfenn gimiek pennañ: Bikarbonat sodiom ha trenkenn sitrek
Evit distrujañ ar goc'henn eolek-se hep gnaouat nag emgannañ gant ar gwer, eo ret implijout reolennoù ar c'hemiezh. Ne dalvez ket ar boan implijout produioù kimiek houlus pe flemmet broadel. Daou brodu simpl ha disisut a zo trawalc'h:
- Ar bikarbonat sodiom: Ur bazenn dous eo (pH tro-dro da 8 pe 9). E ferzh eo saponikaat al lipidoù. Pa zeu ar bikarbonat e darempred gant an eolioù kafe, e tro anezho e saprenerien solubl en dour, ar pezh a laka anezho da dremen en dour glan e-pad ar sklaeradenn.
- An drenkenn sitrek: Un drenkenn organic dous eo, tennet eus ar frouezh sitrek. He ferzh eo dizolvañ ar c'halkar hag ar roudoù mineral a grog ouzh mogerioù ar sileterez. Ar c'halkar a dapak an eolioù en e framm; dre zizolvañ ar c'halkar e vez dieubet an eolioù lipidek evit ma c'hallfe ar bikarbonat o zizolvañ goude-se.
Diwallit mat d'o implijout e daou brapas disheñvel. Ma vezont vesket war an un dro en dour, e vo krouet ur reaktadur fizius (gant kofadenn gaz karbonik) met ar galloud trenk hag ar galloud bazenn en em nullo an eil egile, o tisteraat an efedusted.
Kammed-ha-kammed: Penaos naetaat ar sileterez kafe
Evit adkavout ur gwer splann ha dilestr, heuilhit an argerzh kimiek ha mekanikel-mañ:
1. Ar sklaeradenn gentañ hag ar wrez
Gwalc'hit ar sileterez gant dour tomm (tro-dro da 60°C). Ar wrez a laka al lipidoù da vezañ dourekoc'h hag a brient an dachenn evit an dazañg kimiek.
2. Al lakaat e-barzh gant bikarbonat sodiom
Skuillit div loaiad vras a vikarbonat sodiom e foñs ar sileterez. Ouzhpennit dour tomm-tre (met n'eo ket ret d'ar dour bezañ o virviñ evit mirout ouzh ar feur-feur termek a c'hallfe terriñ ar gwer). Meskit mat evit ma vefe diluet ar poultr. Laoskit da okiñ e-pad 20 munutenn d'an nebeutañ. Ar flemmañ kimiek a grogo da drosfuriñ al lipidoù.
3. An ober mekanikel dous
Implijit ur gwiad mikrofibr pe ur skubellenn voull evit frotañ gant dousder mogerioù diabarzh ar sileterez. Arabat implijout ur spoue metalek pe ur ruster a c'hallfe krouiñ blesadurioù mikroskopik war ar gwer, lec'h ma c'hallfe an eolioù pegas muioc'h c'hoazh en dazont.
4. An distartrañ gant trenkenn sitrek
Goude bezañ sklaeriet ar sileterez gant dour glan, ma welit roudoù gwenn c'hoazh, eo dregas kalkar. Skuillit ul loaiad vras a drenkenn sitrek e-barzh, ouzhpennit dour tomm ha lezit da okiñ e-pad 10 munutenn. Ar mineraloù a vo dizolvet raktal.
5. Ar sklaeradenn ziwezhañ hag ar sec'hadur
Sklaerit mat-tre div pe deir gwech gant dour dous evit tennañ kement roud trenk pe bazenn a chomfe. Sec'hit ar sileterez gant ur mikrofibr sec'h ha glan evit mirout ouzh roudoù an dour da stummañ.
Kuzulioù pemdeziek evit mirout ar sileterez glan
Evit mirout ouzh an eolioù da pegas ha da oksidañ, eo gwelloc'h sklaeriañ ar sileterez raktal goude pep implij gant dour tomm. Ma chomeger d'ober kement-mañ, n'ho po ket ezhomm da ober un naetaat don nemet ur wech ar miz. Na laoskit morse lost-kafe da yenaat e-barzh ar barrikenn e-pad eurvezhioù.
