Kavout plas evit staliañ an dilhad-diavaez en un trepas strizh a zo un dae war dachenn an ergonomiezh hag an aozañ spas. Dibab un ispilh-dilhad strizh a c'houlenn kompren mat mekanikoù ar c'hempouez, perzhioù an danvezioù ha fizik an dasparzhañ pouez evit mirout na gouezhfe ar framm dindan ar c'hargennoù.
Fizik ar c'hempouez hag ar c'hreizenn-uhelter
Pa zibaber ur pezh arrebeuri strizh, an dae kentañ eo ar stabilter. Ur framm strizh en deus, dre natur, un diaz bihanoc'h e vent. Hervez reolennoù ar fizik, evit ma chomfe un ispilh-dilhad en e sav, e rank linenn-nerzh ar grawiter, a dremen dre greizenn ar mas, kouezhañ e-barzh dremm an diaz. Pa vez ispilhet dilhad pounner, evel mantilli goañv gleb, e tizh ar pouez ur rann uhel eus ar framm, ar pezh a uhela ar grawiter hag a laka ar c'hempouez da vezañ breskoc'h.
Pa vez lakaet ur c'hab goañv gleb war un tu eus ar wern, e krou kement-mañ ur moment tork (gant ur vrec'h-gign). Ma n'eo ket bras a-walc'h radius an diaz, e teuy al lenn-nerzh da dremen e-maez eus an dremm-diaz, hag e krog ar wern da goll he c'hempouez. Evit talañ ouzh ar gudenn-se, meur a ziazadenn a c'haller lakaat e pleustr:
- Diaz pounnerat: Ul lezenn fizikel eo: mar bez pounneroc'h an diaz (da skouer gant ur bloc'h houarn-teuz pe koad solut stank) eget ar rann uhel, e chom izel kreizenn ar grawiter, zoken pa vez karget ar c'hrogigoù.
- Stagiñ ouzh ar voger: Pa n'eus ket trawalc'h a blas evit un diaz ledan, stagiñ krec'h ar wern ouzh ar voger gant implij nerzhioù ar c'houplad (tension ha tork) a laka ar framm da vezañ distorradus dindan ar c'hargennoù anegal.
- Dasparzh ar c'hrogigoù: Ar c'hrogigoù lakaet tro-dro d'ar wern a rank bezañ liesseurt o uhelder evit dasparzhañ ar pouez tro-dro d'an ahel kreiz ha kemmañ an tork a-gostez.
An danvezioù hag ar frotadur: koad, metal ha danvezioù ruzer
N'eo ket an neuz hepken a gont, met ivez perzhioù fizikel ha kimiek an danvezioù dibabet. Pep danvez en deus ur c'henefis frotadur disheñvel hag a reol an doare ma krog an dilhad outañ hep risklañ d'an traoñ.
Ar koad solut, evel an derv pe ar faou, a ginnig ur frotadur naturel uhel a-walc'h. Lakaat ur gupenn war ur c'hrog koad a dalv e chom stabiloc'h an dilhad hep risklañ d'an traoñ. Kenstok ha se, ar metal lufret (evel an dir distan pe ar c'hrom) en deus ur c'henefis frotadur izel-tre. Pa vez implijet metal, eo ret kaout krogigoù gant ur stumm krogoc'h, pe gant tammoù gom pe silikon evit krouiñ un harz fizikel ouzh ar risklañ.
Ouzhpenn-se, ar koad a zo un danvez anizotropel a gemer hag a laka an glebor da dremen. En un trepas, lec'h ma vez lakaet mantilli gleb, e rank ar c'hoad bezañ gwarezet gant ur vernis arbennik pe un eol hidroforb evit mirout na rfe ar glebor d'an danvez koñflezañ pe ganti d'en em zisturfiñ dindan an amzer. Ar c'hoad derv hag ar faou a zo liammet ouzh fibrennoù stank hag a ginnig ur rezistañs uhel ouzh ar wasgadur hag an uhelder glebor.
Ergonomiezh ha mekanikoù implij en un trepas strizh
En un trepas enk, pep milimetr a gont. An ergonomiezh a ddeterminas reolennoù strizh evit implijout ar spas hep kollet a efedusted. Ur wern strizh a rank kaout ur ledander dindan 40 santimetr evit mirout na vefe harzet an dremeniri en trepas.
Evit tizhout kement-mañ, eo gwelloc'h dibab un ispilh-dilhad gant krogigoù pleustrek pe reor a c'haller lakaat a-skor, kentoc'h eget weskelloù a-led hag a gemer kalz a spas. Al liamm etre uhelder ar c'hrogigoù hag an anatomiezh denel a zo diazezet war an uhelder skoaz hag an irienn-welet. Ar c'hrogigoù uhelañ (etre 160 ha 180 santimetr) a zo graet evit ar mantilli hir, tra ma c'hall ar re dindan (tro-dro 120 santimetr) servijout evit ar seier pe jiletennoù skañv, ar pezh a sikour ivez da bounneraat lodenn izel ar wern hag a gresk he stabilter.
Kempenn ha mirout an ispilh-dilhad e-pad pell
Ar mirout hag ar c'hempenn a zo liammet ouzh ar c'hemiezh hag ar fizik bemdezieg. Evit an ispilhoù koad, mirout ouzh an oksidasion hag ar goajadur a c'houlenn un norzhidigezh gant eol lino pe rousin naturel ur wech an amzer. Kement-mañ a krou ur gwiskad gwareziñ a harz an dour da vont e-barzh ar gwiennoù koad.
Evit ar frammoù metal, eo ret diwall ouzh ar mergl (korrosion). Dibab ur metal gant ur gwarez evel ar poultr-livadur elektrostatek a ginnig ur gwiskad polimer solid-tre, hag a warez ar metal ouzh an dour ha skoennoù ar spilhoù-dilhad metalek all. Evit an naetaat, mirout d'ober gant galkidigezhioù rust pe trenkennoù kreñv hag a c'hallfe rishañ ar gwarez polimer-se.
Roll-talvoudegezh evit dibab ar wern wellañ
- Pouez an diaz: Ret eo e vefe an diaz da nebeutañ div wech pouezusoc'h eget al lodenn uhel evit mirout kreizenn ar grawiter izel.
- Kenefis frotadur: Dibab krogigoù koad pe reoù gant tammoù silikon evit mirout na rfe an dilhad risklañ d'an traoñ.
- Gwarez an danvez: Vernis pe livadur elektrostatek evit mirout ouzh an dour, ar glebor hag ar mergl.
- Uhelder liesseurt: Krogigoù lakaet war meur a uhelder evit dasparzhañ ar c'hargennoù en un doare kempouez tro-dro d'an ahel kreiz.
