Sec'hañ dilhad dindan an amzer hep kaout balkoni a c'hall bezañ un dae pemdeziek, met dre implijout ar reolenn fizikel reizh hag ar sternioù herzel a-feson e c'haller kaout disoc'hoù dispar ha dizaon. Ar sekred a zeu eus an dasparzh kempouez eus ar pouez hag ar stardañ mekanikel hep toullañ na freuzañ talbenn ar savadur.
Teknikoù staliañ ha mekanikerezh ar sternioù sec'hañ ouzh ar prenestr
Pa n'eus balkoni ebet, spazenn ar prenestr a zeu da vezañ an takad pennañ evit implijout nerzh an avel hag an heol. Evit staliañ ur stern sec'hañ en un doare dizaon e ranker kompren an tennadur mekanikel hag ar frotadur. Sternioù modern a ra gant ur reizhiad teleskopek pe gant klemmoù a bouez war ar rintel pe war glaustr ar prenestr. An anadenn-mañ a bueg war an friction (frotadur) etre an daou boent harp evit herzel ouzh ar gravitasion.
Ar reizhiadoù klemmañ a dleer dibab graet gant dir nann-oksidus pe aluminiom anodizet. An danvezioù-mañ a goustez ar c'hrest-roug (saotradur dre an dour hag ar glebor) hag a chom skañv ha solut war un dro. Pa stailher ar stern sec'hañ, ar c'hreiz-gravitasion a rank bezañ kaset an tostañ d'ar glastenn pe d'an dornell harp. Ma vez lakaet ar pouez re bell diouzh ar voger, ar momed nerzh (torque) a gresk kalz, ar pezh a c'hall lakaat ar framm da blegniñ pe, er gwasañ degouezhioù, da zistagañ diouzh ar plaster. Sternioù e PVC pe e koad kozh a c'hall bezañ bresk, setu perak eo ret dasparzhañ ar pouez en un doare unvan war an holl poentoù harp dre implijout padennoù elastomerek ledan.
Fizik ar sec'hañ er-maez: avel, gwrez hag aergelc'h
Sec'hañ dilhad er-maez a zepant eus div anadenn fizikel: ar ruziadur (evaporation) hag ar c'henveksion (convection). Pa vez an dilhad er-maez, an avel a gas kuit an aer gleb karget tro-dro d'ar gwiad, ar pezh a aesa d'an dour da vont kuit dindan stumm aezhenn. Koulskoude, an avel a zo ivez un nerzh dinameg a c'hall krouiñ ur bec'h bras war ar stern sec'hañ hag ar prenestr.
Evit izelaat an efed-gwent (coefficient drag), ar c'hentañ reolenn eo aozañ an dilhad en un doare kempouez hervez o douester:
- Dilhad pounner: Ar jeans, ar c'hotoñs tev hag al lienennoù-kouronkañ a rank bezañ lakaet war ar linennoù tostañ d'ar prenestr. Eno eo ar solutañ ar framm.
- Dilhad skañv: An t-shirtoù sintetek, ar stocioù hag an dilhad-diabarzh a c'hall bezañ lakaet war al linennoù pellañ rak o fanelloù a flemmo muioc'h dindan an avel met hep krouiñ ur pouez re vras.
Kement-mañ a vir ouzh ar stern sec'hañ a dregantiñ pe a riklañ dindan taolioù-avel kreñv. Ouzhpenn-se, implijout pigoù-dilhad solut, gant gwentloù dir kreñv, a zo ret-holl evit gwareziñ pep pezh dilhad rak an avel nann-rakwlet a c'hallfe kregiñ enno ha kas anezho kuit.
Dinamik ar stravilh hag an tennadur war ar frammoù diavaez
Un elfenn bouezus eo kompren an tennadur krouet gant an dilhad gleb. Pa zeu an dilhad er-maez eus ar mekanik-gwalc'hiñ, o fouez a zo lieskementet dre zaou pe dri e-keñver o fouez sec'h abalamour d'an dour miret er foured. Ar stern sec'hañ a rank bezañ gouest da harpañ ar bec'h statik-mañ, met ivez ar bec'h dinameg degaset gant an avel. Ur stern sec'hañ lakaet ouzh ar prenestr hep gwarez a c'hall krenañ kalz. Ar crenadennoù-se a c'hall uzañ plaster ar voger pe krouiñ mikrograkoù en un rintel.
Evit evitañ kement-mañ, gwelloc'h eo implijout bandennoù kaoutchouk pe dambaouezioù elastomerek war al lodennoù a stok ouzh ar voger pe ar prenestr. Al lodennoù-mañ a amorti ar c'hrenadennoù hag a gresk ar frotadur mekanikel, ar pezh a vir ouzh ar stern a riklañ zoken dindan bec'h an dilhad glebnañ. Evit surentez ar re all, an doare-ober-mañ hep toulloù a zo kalz gwelloc'h eget ar re a c'houlenn toulloù er voger, rak an toulloù diavaez a c'hall lezel an dour-glav da dremen e-barzh an framm ha krouiñ pontoù-termek pe freuz d'ar savadur dindan an amzer.
Gwareziñ an endro hag ar surentez strisoc'h
Pa n'eus balkoni ebet, pep pezh dilhad a sec'h a-us d'ar porzh pe d'ar straed dindan ar prenestr. Surentez an dremenidi hag ar nesañ a rank bezañ ur preder pemdeziek. N'eo ket aotreet lezel dour da dregantiñ pe da gouezhañ war ar porzh dindan pe war prenestrier an amezeien. Kement-mañ a c'hall bezañ reizhet dre lakaat ur rulladenn kentañ en ho mekanik-gwalc'hiñ gant ur tizh troiñ uhel (da skouer 1200 pe 1400 tro d'ar vunutenn) kuit ma vefe re a dour en dilhad pa vezont lakaet er-maez.
Ouzhpenn-se, surentez ar staliañ a dremen dre un enselladenn ingal eus al liammoù hag ar melloù-stardañ. Gant an amzer, ar cheñchamantoù gwrez hag ar glebor a c'hall lakaat ar melloù dorn pe ar skrevoù d'en em zistardañ. Un enselladenn viziek eus pep elfenn vetalek ha plastikek a vir ouzh an unvez da gouezhañ pe da goll he stabilite, evit gwareziñ an holl ha derc'hel d'un doare sec'hañ naturiat hag ekologel.
