Skubañ al leur hep sevel poultrenn en aer a c'houlenn ur vestroni vat war mekanikerezh an elfennoù munut hag an aerodinamik. Pa implijer ur valan hag ur balvez war ur fust, ar pal eo dastum ar poultrenn hep krouiñ ur rulladenn aer a c'hallfe e lakaat da nijal kuit hag e strewiñ en-dro.
Fizik ar poultrenn hag an elektrostatik
Ar poultrenn a zo graet gant elfennoù bihan-tre o deus ur mas gwan-tre hag ur feur pakañ aer bras. Dre se, forzh pe rhelidigezh aer, zoken unan skañv-tre, a c'hall lakaat anezho da nijal ha da chom en aer e-pad pell. Evit herzel ouzh an dra-se, e c'haller implijout an elektrostatik. Pa frotter reun ar valan ouzh al leur, e c'hoarvez un rannadur kargennoù elektrek. Ar kargennoù-se a sach an elfennoù poultrenn muioc'h eget na reont o lakaat da nijal.
Ar materi implijet evit ar reun zo a-bouez meur. Ar reun graet gant kaledennoù polimer artifisiel zo kizidikoc'h ouzh ar rannadur kargennoù elektrostatik eget ar reun naturel. Koulskoude, ar reun naturel o deus ur gorre kalz muioc'h reut hag a c'hall pakañ ar poultrenn muioc'h efedus dre fizreizhadur mekanikel simpl, hep lakaat anezhañ da nijal kuit en aer.
Al lusk hag an teknikoù skubañ reizh
Unan eus ar fazioù brasañ a reer pa skuber eo lakaat ar valan da ober fiñvadennoù prim ha dizehan. Pa gaser ar valan d'an a-raok buan, e krouer un avel-gorn vihan dres dirak ar reun. An aerodinamik-se a sav ar poultrenn en aer a-raok ma c'hallfe ar valan e douchañ.
- Fiñvadennoù dous ha hir: Kentoc'h eget lakaat ar valan da skubañ gant luskadoù berr ha prim, e ranker ober gant fiñvadennoù gorrek, hir ha war-du ar c'horf. Lakaat ar valan war al leur ha plegañ ar reun dousik evit rullañ ar poultrenn dindan an nask hep sevel anezhañ.
- Na sevel ket ar valan e fin ar luskad: Pa arruer e fin al luskad, kalz a dud a sav ar valan prim, ar pezh a laka ar reun da fistilañ ha da strewiñ ar poultrenn en-dro. Red eo lezel ar reun war al leur ha paouez gant al luskad a-raok sevel ar valan dous-tre.
- Kregiñ gant ar c'hornioù: Skubañ bepred eus ar c'hornioù hag ar mogerioù war-du kreiz ar gambr. Kement-se a vir ouzh an aer da fumiñ er c'hornioù lec'h ma vez stanket ar poultrenn gant muioc'h a aerodinamik moustret.
Implijout ar balvez war ur fust hep skubañ dindan
Ar balvez war ur fust a zo ur benveg dispar evit mirout ouzh ar c'hein da guriañ, met ret eo hec'h implijout gant ur fizik resis evit mirout ouzh ar poultrenn da dremen dindan ar gorn-stankad. Lodenn gentañ ar balvez, al lipenn gouc'h gant kaoutchoug, a rank bezañ plasennet plaen-tre ouzh al leur dre bouezañ dousik war ar fust.
Pa skuber ar poultrenn war-du ar balvez, ret eo d'ar valan bezañ sachet dousik war al lipenn gaoutchoug hep fistilañ. Ma skuber re prim, e lammo ar poultrenn war al lipenn hag e krouo un aveladenn a gaso an elfennoù d'an uhel. Pa vez echu ar skubañ er balvez, e ranker sevel ar fust en ur implijout ar roun-stankañ mekanikel a serr ar balvez d'al leur evit mirout ouzh an aer da skubañ kuit ar poultrenn dastumet.
Umidigezh hag elfennoù fizikel ouzhpenn
Pa vez lous-tre al leur pe gant ur poultrenn moan-tre (evel ar gips pe ar simant), an elektrostatik simpl n'eo ket trawalc'h. Un dornad dour skignerezh war ar reun a c'hall cheñch pep tra dre mekanikerezh ar genstagusted. Dre glebiañ skañv-tre penn ar valan – hep glebiañ al leur e-unan – e krouer liammoù dour mikroskopik etre ar reuniou hag ar poultrenn. An dra-se a laka ar poultrenn da dregoliñ en un doare dorgennad dous, o virout outañ da nijal en aer.
Un doare all eo lakaat ur gwiad mikrofibr glebiet ouzh penn ar valan. Ar fizik mikroskopik a c'hoari amañ: ar mikrofibroù a dap ar poultrenn dre mekanikerezh ha kapilariteed an dour, ar pezh a ra eus ar valan un ostilh skubañ ha naetaat d'an ampoent hep sevel poultrenn ebet.
Kempenn an ostilhoù evit un efedusted vrasañ
An efedusted da skubañ hep poultrenn a zo liammet war-eeun gant propugned an ostilhoù o-unan. Ur valan lous hag a zo stanket ganti poultrenn pe vlev a goll he galloud elektrostatik hag a gaso elfennoù poultrenn en aer d'ar fiñvadenn gentañ. Ur wech echuet ar skubañ, e ranker naetaat ar reun dousik.
Ur balvez a rank bezañ gwalchet gant dour dous goude pep implij evit mirout ouzh ar rannigoù mikroskopik da chom peg ouzh al lipenn gaoutchoug, ar pezh a virfe ouzh al lipenn-se da stagañ mat ouzh al leur ar wech a zeu.
