Dibab etre ur bladenn SSD hag un HDD a c'hall kemmañ penn-da-benn buhez un implijer er gêr pe el labour. Dre gompren fizik ha mekanikoù diabarzh an div deknologiezh-mañ e c'haller ober an dibab gwellañ evit ho taveou hag ho budjed.
Fizik ar stokañ: Pennaennoù an HDD hag ar SSD
An diforc'h kentañ hag an hini pouezusañ etre an div deknologiezh-mañ a zeu eus an doare ma vez aozet ha meret ar roadennoù enno. An HDD (Hard Disk Drive) a zo diazezet war ur reizhiad mec'hanikel ha magnetek. En e ziabarzh e kaver pladennoù ront metalek o treiñ buan-kenañ (alies etre 5400 ha 7200 tro/munut) hag ur penn lenn-skrivañ elektromagnetek o nijal a-us dezho hep stekiñ outo. Ar magnetegezh eo a rann ar poentoù binarel war gorreenn ar pladennoù. Gant se, ret eo d'ar mekanik fiñval ar penn evit tapout an titouroù, pezh a gemer amzer.
Er c'hontrol, ar SSD (Solid State Drive) n'en deus tamm parzh mec'hanikel ebet o fiñval. Implijout a ra ur memor flash anvet NAND, savet diwar silikiom. Ar stokañ a vez graet dre rannañ hag herriñ elektronoù e-barzh tranzistorioù arbennik (anvet "floating gate transistors"). Dre ma n'eus ket a lusk fizikel mui, an urzhiataer a c'hall tizhout an titouroù tost diouzhtu hep gortoz ma troio ar bladenn pe ma teuio ar penn lenn-skrivañ d'al lec'h mat. An dra-se a ra e vez ar SSD kalz primañ eget an HDD.
Tizh, lusk ha fiziausted: War beseurt tachenn e sked pep hini?
Pa gaozeer eus tizh, ar SSD a zo kalz dresoc'h hag o tont da vezañ ar standard evit lakaat ar reizhiad korvoiñ da loc'hañ buan. Tra ma c'hall un HDD boutin tizhout ur lusk lenn eus 100 da 200 MB/s, ur SSD diazez (SATA) a ya aes betek 550 MB/s, hag ar re a implij ar plegend NVMe a c'hall tizhout muioc'h eget 3500 MB/s, zoken dres gwelloc'h evit ar re gentañ-grad.
Ar fiziausted fizikel a zo ur poent kreiz all. Dre ma n'eus tamm fiñv mec'hanikel ebet e-barzh ur SSD, hemañ a zo kalz stourmusoc'h ouzh ar stokadennoù fizikel hag ar davedoù dindantroad. Ma kouezh ur laptop gant ur SSD ennañ, n'eus ket kalz riskloù da goll ho roadennoù. Gant un HDD, ar riskl a zo bras e stokfe ar penn lenn-skrivañ ouzh ar bladenn magnetek (ur "head crash"), pezh a lakafe ho roadennoù da vezañ distrujet da viken. Ouzhpenntan, ar SSD a implij nebeutoc'h a drystiez hag a drysenn, pezh a dalvez e chom freskoc'h ho mekanik.
Al labour hag ar gêr: Petra da zibab hervez an implij?
Evit al labour pemdez hag ar gêr, an dibab a liammer ouzh an doare implij hag ar budjed a zo ganeoc'h:
- Evit al labour krouiñ, programmiñ pe c'hoari: Ur SSD a zo ret-holl. Ret eo kaout lusk lenn-skrivañ evit kargañ fichennaouegoù pounner, daskor videoioù pe kargañ programmoù dindan nebeut a segondennoù hep gortoz hag hep herriñ ar c'hleuzier.
- Evit stokañ roadennoù yen (arkivoù): Ma ho peus ezhomm da virout fotoioù familh, filmoù pe dielloù n'implijit ket bemdez, an HDD a chom ur dibab dedennus-kenañ dre ma 'z eo kalz marc'hadmatoc'h dre gigabyte stokañ.
- Ar reizhiad kemmesk: Un diskoulm paret mat evit kalz a dud er gêr eo kendeuziñ an div deknologiezh: ur SSD bihan met prim evit ar reizhiad korvoiñ hag ar meziantoù pennañ, hag un HDD bras evit stokañ an holl fichennaouegoù pounner ha nann-ezhommek dres.
Kempenn ha durennez: Penaos lakaat ho pladennoù da badout?
Evit mirout ho pladenn e-pad pell, ret eo gouzout n'o deus ket an div deknologiezh-mañ an hevelep ezhommoù kempenn. Gant an HDD, an disrannañ fichennaouegoù (fragmentation) a laka ar penn lenn-skrivañ da fiñval muioc'h-mui, pezh a goust tizh ha durennez d'ar mekanik. Ret eo neuze dizefrañañ an HDD ingal evit adstrollañ ar fichennoù en un doare lojikel.
Gant ur SSD, n'eus ket dizefrañ ebet da ober, hag e vefe zoken un dra fall dre ma lakafe kelc'hiadoù ar memor flash da goll o buhez (peogwir e vez un niver resis a skrivadurioù posubl war pep sellenn flash). SSD-où a implij ur reizhiad anvet TRIM evit netaat ar selloù memor dieubet dindan an amzer en un doare emgefreek. Diwallit ivez ouzh ar wrez: ar SSD-gallek a c'hall tomiñ buan pa vezont lakaet dindan wask, setu perak e vez alies implijet skignerioù-gwrez metalek war ar re-mañ evit mirout dezho da goll tizh gant an tomiñ-re.
