Feriñ dilhad-ti bras evel al liñselioù, an doaloù-koan pe ar ridoioù a c'hall bezañ un oberiadur hir ha skuizhus ma ne reer ket gant an ostilhoù reizh. Gwarantiñ a ra un daol-feriñ ledan ur c'hempouez termik ha mekanik gwelloc'h, o tivout d'an danvez rudañ hag o vrudañ un implij efedusoc'h eus ar wrez hag an aezhenn evit stabilaat ar fibrennoù hep krouiñ plegadennoù nevez.
Fizik ar feriñ: perak e talvez al ledander d'ar fibrennoù?
Pa vez feret un tamm stign bras, ar brasañ riskl eo gwelet lodennoù feret dija o rudañ en-dro abalamour d'ar pouez hag d'an nerzh-gavitadur. War ur wracell-feriñ strizh e vez rediet an danvez da ispilhañ war ar c'hostezioù. Krouet e vez neuze ur stension dizingal a denn war ar fibrennoù domajet ha dousaet gant ar wrez. Gant un takad-labour ledan e chom an danvez plaen, ar pezh a aesa kempouezadur ar fibrennoù hag a gador ar wrez en un doare unvan.
Ar c'helluloz, hag a zo an elfennoù pennañ er c'hoton hag el lin, a rank bezañ dousaet gant an aezhenn (gant ur gwrezverk etre 180 hag 220 derez Celsius) a-raok bezañ fiksmet gant ar wrez sec'h ha mekanik ar fer. Muioc'h a blas war an daol a ro muioc'h a amzer d'ar fibrennoù da yenaat ha da reter en o stumm nevez hep rudañ dindan pouez an dilhad o-unan. Pa glasker feriñ war ur c'hustum strizh, e tiskenn an danvez prim d'an douar, o yenaat dindan ur stumm rudaet hag o nullañ al labour graet ugent segondenn a-raok.
Teknik ar plegañ hag ar feriñ a-vras
Evit feriñ hep skuizhañ hag evit mirout ouzh an dusingalded, e ranker implijout teknik ar plegañ liammet ouzh fiñvadennoù reoliek ha lineel. Kentoc'h eget klask feriñ al liñsel a-bezh d'an un dro war he hed, he phlegañ e daou pe e pevar a-raok he lakaat war an daol a zo ur gwellaen bras evit ar rann fizik. Dre ma vez ledan an daol-feriñ, e c'haller lakaat meur a goustilh d'an un dro hep ma kouezhfe ar grizennoù war an douar pe dindan an daol.
- Ar fiñvadenn reizh: Ar fiñvadenn a rank bezañ graet eus ar c'hreiz war-du an diavaez, o heuliañ neudennoù an neud (an hed hag al led). Kement-mañ a vir ouzh an danvez a gemmañ e stumm hag a assur e chomo skouer ar grizenn.
- Ar gwask kempouez: N'eo ket red bras pouezañ garv war ar fer; eo kentoc'h an unvaniezh etre an aezhenn hag ar gwrezverk a dorr al liammoù hidrogen er fibrennoù.
- An amzer yenaat: Goude bezañ tremenet ar fer war ur rann, laskit an tamm danvez da yenaat e-pad un nebeud segondennoù war gorre ledan an daol a-raok he displegañ pe he fiñval.
Dinamik ar wrez hag an aezhenn: golo ha spouñg
Al lodenn a-bouez en argerzh-mañ eo ar golo hag ar gwiskadoù dindan. Ur golo coton tew gant ur spouñg stank a absorb ar glebor hag a vir ouzh an aezhenn a dremen re goustik dindan ar gorread. Ma n'eo ket ledan a-walc'h an daol, e tiskenn ar glebor war un dachenn bihan ha strizh, ar pezh a c'hall glebiañ an danvez ha krouiñ rudañ nevez p'en em gontrakt ar fibrennoù o yenaat en un doare dizingal.
An aezhenn a-gelaouet gant ur gwask uhel a ya e-barzh kalonenn ar fibrennoù evit torrañ al liammoù molekulel dizingal. Ma n'eo ket trawalc'h ledan ar gorread, e vez kollet an aezhenn-se war ar c'hostezioù hep lakaat ar fibrennoù da blegaduriñ e-barzh ar c'hreiz. Ur c'hempouez strizh etre porozite an daol hag he ledander a ddeterminas an dregantad a glebor a chom e-barzh an danvez. Pa vez re a glebor, e c'hall ar coton gweñviñ en-dro dindan un nebeud munutennoù goude bezañ bet feret.
Urzhiad an oberioù evit an dilhad-ti bras
Kroget e vez atav gant ar rannoù pellañ ha pounnerañ. Evit ur goulenn-moger pe ur ridoñ, ferit da gentañ ar bordouroù ha goude-se ar c'hreiz dre lakaat al lodenn feret dija da lithañ dousik war ur gador pe ur prenestr uhel lakaet e-tal an daol. Evel-se e tishualer ar pouez hep grizañ an danvez dindan efed ar gavitadur.
Pa reer gant un daol ledan, e c'haller heuliañ an urzhiad-mañ: kemmañ lec'h d'an danvez a-led a-raok plegañ anezhañ a-benn. Evel-se e vez lakaet ar stripoù da gontaktiñ d'an un dro hep rudañ an rannoù dija feret. Ar gwrezverk a rank bezañ uhel evit al lin hag ar c'hoton tew, met e c'hall bezañ izelaet ma reer gant danvezioù mesket. Gant al ledander uhel e vez graet al labour div wech buanoc'h, ar pezh a vir ouzh an danvez a goll e naetadeg hag e splannder naturel.
