Kargañ ar piloù adkargadus AA en un doare reizh a zo un dra ret evit gwareziñ o phadusted hag evit ma kendalc'hfent da reiñ tredan d'hon ardivinkoù-ti e-pad pell. Dre gompren fizik ha kimiezh an elektrodoù e c'heller mirout ouzh degradadur an danvezioù kimeg hag gwellat o lusk kargañ en un doare efedus.
Kimiezh ar piloù NiMH hag o mont en-dro diabarzh
Ar piloù AA adkargadus modern a implij peurvuiañ an deknologiezh Nickel-Metal Hidrid (NiMH). Eno e tazeve an nikel (e stumm hidroksid) ouzh ur ruzerezh metal e-pad ar c'hargadur hag an diskargadur. Pa vez karget ar pil, an ionoù hidrogen a vez kaset eus an anodenn d'ar gatodenn dindan efed ur red tredan a-vras. Ma vez graet an dra-se re brim, an hidrogen ne c'hell ket bezañ absorbataet mat gant ar ruzerezh metalek, ar pezh a grou ur gwask uhel e-barzh ar pil hag a laka an tennad gazoù da greskiñ dindan ar glozenn.
An dra-se a zegas ur c'holl a berfunder hag ur berradur eus buhez ar pil. Kompren an dazeved-se a sikour da c'houzout perak eo ken pouezus kontrolliñ ar red kargañ hag an temperadur e-pad an oberiadur kargañ. Pa gomprenomp an eskemmoù ionek-se, e teuer da welout eo ar pil un egor bev kimeg rull ha n'eo ket ur voutailh simpl e c'heller kargañ dindan wask hep soursial.
Efed ar wrez war an elektrodoù hag ar c'hristalizadur
Ar wrez eo enebour brasoc'h ar piloù adkargadus. Pa vez karget ur pil, ur lusk termek a vez krouet dre an harzerezh diabarzh (efet Joule). Ma tizh an temperadur muioc'h eget 40 derez Celsius, an anadenn anvet kristalizadur a grog da c'hoarvezout war ar c'hatodennoù nikel. Ar c'hristaloù-se a gresk o ment, ar pezh a gaoz ur c'holl a c'horreenn oberiant hag a gresk an harzerezh diabarzh adarre. Neuze e vez nebeutoc'h a dasner-tredan gant ar pil evit an ardivinkoù-ti a implij kalz tredan.
Evit izelaat ar wrez-se, ret eo dizarbenn ar c'hargerioù prim-kenañ a implij red uhel (da skouer muioc'h eget 1C, da lavaret eo kargañ ar pil en ur eurvezh nemetken). Gwelloc'h eo dibab ur c'hargadur dousoc'h gant ur red a 0.1C pe 0.2C (da skouer, 200 mA pe 400 mA evit ur pil a 2000 mAh), kement-se a vir ouzh an temperadur a greskiñ hag a aotre an hidrogen da vezañ dasparzhet en un doare rull ha mibin e-barzh framm ar metal.
Ar kargañ dous hag an teknik Delta-V evit dizarbenn an dreistkargañ
Ar c'hargerioù modern a implij an teknik "Delta-V negativel" (anavezet evel -dV) evit merout fin ar c'hargadur. Pa vez karget ur pil NiMH penn-da-benn, e tennad a gresk betek ur poent uhel ha goude-se e tiskenn un tamm bihan (an d-V). Ar c'hargerioù akurat a lenn an tamm diskenn-se hag a zeu da lakaat an tredan war ur mod "trickle charge" pe kargadur dous-kenañ evit mirout ouzh an dreistkargañ.
Ma vez implijet ur c'hargadur simpl hep reizhiad d-V (kargerioù marc'had-mat gant un eurier simpl), ar pil a gendalc'h da resev red tredan memez ma 'z eo karget penn-da-benn. An tredan-se, troet e gwrez, a gaoz ur r刃a (degradadur) prim eus an elektrolit hag an dispartierien diabarzh, ar pezh a c'hell lakaat ar pil da furchal pe da goll e vec'hiad buanoc'h (ar pezh a anver "self-discharge" pe emziskargadur).
Penaos mirout ar piloù hag o zymperadur kargañ reizh
Ne ket hepken ar c'hargañ a gont, met ivez an endro e lec'h ma vez graet ar c'hargadur. Ret eo kargañ ar piloù en ur sal e-lec'h ma vez an temperadur etre 15 hag 25 derez Celsius. Ma vez re yen (dindan 10 derez), ar reaktsionoù kimeg a vez gorrekaet kement ma ne c'hell ket an ionoù fiñval mat, hag ar pil n'hallo ket bezañ karget penn-da-benn hep doriñ e framm. Ma vez re domm, ar piloù a goll o fiziañs kargañ hag ar c'hargadur ne vo ket klok.
Evit ar virerezh, ar piloù NiMH a dleer mirout en ul lec'h sec'h ha dous (war-dro 15 derez Celsius) hag gant ur c'hargadur a 30% d'an nebeutañ ma n'int ket implijet e-pad pell. Evit ar piloù LSD (Low Self-Discharge), a zo kalz modernoc'h hag a zalc'h o c'harg e-pad mizioù, ar c'holl kargadur a zo kalz izeloc'h, met ar reolennoù temperadur a chom memez tra evit gwareziñ o phadusted e-ti.
Roll-gwiriañ evit kargañ mat ho piloù AA
- Dibabit ur c'harger speredek: Implijit ur benveg a gontroll pep pil en un doare dizalc'h hag a implij an dazevel Delta-V evit anavezout fin ar c'hargadur.
- Dizarbennit ar red uhel: Karget ho piloù gant ur red dous (etre 200 mA ha 500 mA evit piloù AA boutin) evit mirout ouzh ar wrez termek.
- Tymperadur ar sal: Na garget biken ho piloù en un endro re yen pe re domm (mirit etre 15 hag 25 derez Celsius evit an oberiadur).
- Arabat lezel anezho er c'harger: Dennañ ar piloù ur wech karget evit dizarbenn an dreistkargañ dizehan hag ar wrez termek.
- Na veskit ket ar piloù: Pa vez implijet ur benveg gant meur a bil, implijit piloù eus ar memez oad, memez kapasite hag ar memez stad kargañ evit dizarbenn an dazeved gin.
