Gwalchiñ ar brenestroù hep lezel roudoù a c'hall bezañ ur gwall ammzer, dreist-holl pa vez implijet dour an ti-gwalchiñ boutin a zo cargennet gant mineraloù. Dre gompren penaos e tishual an dour divinaouet ar gwer diouzh ar mikromineralouroù-se e c'haller tizhout ur sklerijenn dizasur hag un dremmwel peurglan hep kemmañ framm ar gwerennoù.
Ar c'himiezh a-drek d'ar roudoù gwer: perak e chom merkoù gant dour ar froud
Pa fell deomp naetaat ur werenn, e soñjer alies ez eo trawalc'h froteat gant dour ha saon. Koulskoude, dour an ti-gwalchiñ, pe an dour a zeu eus ar puñsoù, n'eo ket dour glan d'ar ster kimiek. Ennañ e kaver lies a vinerioù teuzet, evel ar c'halkaer (karbonat kalkiom), ar magneziom, ar silis hag an haloù klorur. Pa vez strinket an dour-se war ar gwer, ar molekulennoù dour a zev buan dindan levezon an aer hag an heol. Ar buredadur-se a lez ar mineraloù war-lerc'h, saturet war gorre ar gwerennoù dindan stumm mikrokristaloù gwenn. Ar c'hristaloù-se eo a grou ar roudoù hag ar merkoù a laka ar brenestroù da goll o sklerijenn.
Ouzhpenn da se, ar gwer n'eo ket ur gorre kompez evel ma seblant d'an lagad noazh. Dindan ar mikroskop e weler kavitadoù ha kornioù bihan a c'hall pakañ ar mineraloù-se. Pa vez frotet ar gorre gant ur gwiad paper pe ur serviedenn, e vez streget ar mineralouroù-se kentoc'h eget o lemel, ar pezh a gementa ar roudoù war ar gwer.
Perak eo disheñvel an dour divinaouet
An dour divinaouet, pe dour demineralizet, zo un dour bet tennet kement mineral, ionen hag holen teuzet a oa ennañ dre argerzhioù evel an osmoz eilpennet, an distilhadur pe an deionizadur dre rousinoù eskemm ionen. Al labour-se a gemm perzhioù fizikel ar glebor. Hep mineral ennañ, an dour divinaouet a zeu da vezañ un diskoulmer glan-tre hag a glask kempouesañ e stad kimiek. Bez' en deus ur galloud uhel da lakaat an elfennoù all da deuziñ.
Pa vez lakaet an dour divinaouet e darempred gant al loutrajoù, ar pousier hag ar saon a chom war ar werenn, e vez sachet ar molekulennoù lastez-se gantañ raktal. An dour a implij evel un "magned" naturel evit an elfennoù estren. Dre ma n'eus mineral ebet en dour e-unan, pa zev an dour-se n'eus roud ebet a c'hall chom war ar gwer. Ne chom nemet ur gorre glan hag a-bezh dizasur.
Teknikoù pleustrek: an urzh hag al lusk evit ur gwalchiñ peurvat
Evit implijout an dour divinaouet en un doare efedus, n'eo ket trawalc'h e strinkañ war ar brenestroù; ret eo heuliañ un teknik resis hag un urzh oberiant evit mirout ouzh pep saotradur:
- Ar sparfennadur kentañ: Gwalchit ar brenestroù gant un tamm dour diti-gwalchiñ ha saon dilhad dilu hep rousin evit lemel al loutrajoù bras (pousier, dorgenn, fank al laboused).
- An dilemel gant ar rousellenn: Implijit ur rousellenn a-feson gant ur gomenn dener hag unvan. Ret eo kregiñ eus krec'h ar werenn hag diskenn gant ul lusk dizehan hag unvan. Cheñchit roud ar rousellenn en ur dremen war ar c'hornioù hep krouiñ buredadur prim.
- Ar skubañ ziwezhañ: Sparfennit un tamm bihan a dour divinaouet dizehan war ar werenn glan ha implijit ul liandenn mikrofibr sec'h hag a-feson. Ar mikrofibr a amsach ar mikennoù dour diwezhañ hep krouiñ frotadur tredaniel.
An efed elektrostatik hag an difennoù a-enep ar pousier
Unan eus kudennoù bras gwalchiñ ar brenestroù gant paper pe danvezioù koton eo krouidigezh ur garg elektrostatik. Pa frotis ar gwer sec'h, e tennit kargoù negativel pe pozitivel a sach ar pousier raktal goude al labour. An dour divinaouet, dre ma n'eus karg ionik ebet ennañ, a sikour da zneutralizet an elektrostatikelezh-se. Dre na chom kristal ebet war ar gwer, ar pousier n'en deus krog ebet ken evit gludañ ouzh ar gorre. Kement-se a vir ouzh ar brenestroù da dapañ loutraj ken buan all hag a astenn an amzer etre daou walchiñ.
Un tamm checklist evit kregiñ ganti
Evit ur gwalchiñ hep roud ebet, bezit sur da gaout an elfennoù-mañ ganeoc'h: un dour divinaouet glan (da virout en ur barilh serret mat evit na vo ket saotret gant an aer), ur rousellenn gwer gant ur gomen aes da gemmañ, div pe deir liandenn mikrofibr glan-tre (hep bezañ bet gwalchet gant dousaer dilhad en a-raok, rak an dousaer a lez ul luskad lipid war ar gwerenn), hag ur sparfennerez c'hlan.
