Lenn e 6 munutenn

Dalc'her-dilhad metal war-sav hag an urzh stabil

Penaos lakaat un dalc'her-dilhad metal war-sav da vezañ stabil ha padus dre reolennoù ar fizik hag an urzhadurezh.

Dalc'her-dilhad metal war-sav hag an urzh stabil

Kempenn an dilhad war un dalc'her metal war-sav a c'houlenn muioc'h eget ur spered kenedel simpl; ur c'houlenn a fizik, a gempouez mekanikel hag a dachenn-studi eo. Dre gompren penaos e vez ingalet ar pouez hag e rannadur war an tamm metal e c'haller krouiñ un egor kempenn, stabil ha padus hep riskl e tiskargfe pep tra d'an douar en un taol.

Fizik ar pounreizhadur hag ingaladur ar pouez

Evit ma chomo stabil un dalc'her-dilhad metal war-sav, ar reolenn gentañ a denn da greizenn ar pounreizhadur. Pa vez lakaet dilhad pounner, evel mantilli goañv pe javedoù lêr stank, war laez an dalc'her, e pign ar greizenn pounreizhadur. Ar gresk-se a zeu da vezañ ur riskl bras evit ma tiskargfe an estajenn d'an traoñ dindan ar bihanañ stokadenn. Ur gantiestenn mekanikel simpl eo: muioc'h a bouez lakaet uhel a grou ur bir a-enep d'ar stabilded pa vez pousekoc'h an traoù er laez.

Evit kempoueziñ an nerzh mekanikel-se, eo ret lakaat an elfennoù pounnerañ er strollad izelañ d'an dalc'her. Ma'z eus ur pres pe ur barrenn d'an estajenn metal en traoñ, implijit anezhañ hep termal evit lakaat botesu, boestoù koad pe panerioù pounner karget gant traoù n'implijit ket alies. Dre ober kement-se e vez santedet ar savadur hag e tiskenn ar greizenn pounreizhadur tostoc'h d'an douar, o lakaat an dalc'her da stourm gant muioc'h a nerzh a-enep d'an nerzhioù a-gostez hag a-dreuz.

Kendeuzadurioù ha liammoù: An alc'hwez d'ar stabilded mekanikel

N'eo ket hepken ar pouez kaset gant an dilhad a gont, met ivez penaos e vez rannet an holl nerzhioù-se er stern metalek a-bezh. An dalc'herien a galite uhel a implij kendeuzadurioù muioc'h stabil pe visu pounner evit strollañ an tammigoù disheñvel. Al liammoù etre ar speurennoù vertikal hag ar re horizontal a rank bezañ gwiriekaet ha striket ingal evit mirout ouzh pep c'hoari mekanikel.

Gwanadur ar visu gant an amzer ha gant lusk an dilhad a c'hall krouiñ ur c'hoari a lakay ar metal da blegañ tamm-ha-tamm. Ar froterezh etre ar metal hag ar visu a c'hall bezañ gwellaet kalz dre implijout diskoù-gwasg hag a ledana ar gorread gwask. Ma vez un egor vihan etre ar liammoù, ar gwask kaset gant an dilhad a laka ar framm da stouiñ. Ur framm stouet a goll raktal e amreizhded fizikel hag a c'hall plegañ da vat dindan ar pouez, o tiskouez pegen pouezus eo ober ur c'hontrol mekanikel bep tri pe bep c'hwec'h miz.

Urzh an dilhad hervez ar pouez hag ar stumm

An doare ma vez ispilhet an dilhad war ar varrenn a implij ivez pennaennoù an unvanterezh hag ar simetriezh. Ur c'hempenn poellek hag ur gwarez evit ar framm a ya gant an urzh strikt-mañ:

  • An dilhad pounnerañ er c'hreiz: Lakaat ar mantilli hag ar javedoù pounnerañ war al lodenn greiz d'ar varrenn horizontal. Dre ober se e virer ouzh ar varrenn da blegañ war un tu hag e tiskenn ar pouez en un doare kensterek d'an douar, o rannañ an nerzh-gwasg etre an div bileren vertikal.
  • Gwareziñ an dachenn hag ar c'hempouez lateral: Na lezel biken un tu eus an dalc'her goullo hag un tu all karget-mat. Ma n'eus ket trawalc'h a zilhad evit kargañ an holl barrenn, ingalit anezho war an tamm barrenn a-bezh evit mirout ouzh an asimetriezh nerzh hag a lakafe ar pileroù da vrallañ.
  • Implij an hangerioù koad pe vetal: An hangerioù a rank bezañ lakaet war an hevelep tu evit ma vo kenstur an nerzh kaset d'ar varrenn. Evit mirout ouzh ar froterezh dizehan o kargañ hag o tiskargañ an dilhad, choazit hangerioù lix deuet a-benn da lakaat ar pouez da lithañ hep brikadennoù.

Mirerezh ar metal hag an argerzh oksidasion

Ar metal a zo un danvez padus-kenañ met chom a ra kizidik ouzh e endro, dreist-holl ouzh ar mergl. An oksidasion a c'hall gwanaat framm diabarzh an dalc'her ma vez lakaet en ul lec'h gleb pe tost d'ur prenestr digor d'ar glav. Evit gwareziñ ar metal lakaet e-barzh ur gambr pe ur gell-dilhad, eo ret gober gant ur gwalc'hadur sec'h gant ur gwiad mikrofibr hag evitaat an aezhennoù dour direizh pe an dour-gwalc'hiñ o deus klor.

Ma vez merket tammigoù mergl o tont war wel, e c'haller o skubañ gant ur mikrofibr hag un tamm rousin gwareziñ pe un eoul mineral dizehan evit ar metal. Ar gwarez-se a vir ouzh an aer hag an dour da zaremprediñ an atomoù houarn, o stankañ an argerzh kimiek a c'hallfe gwanaat frammadur ar metal dindan un nebeud mizioù, o lakaat ar framm da vezañ un tamm gwanoc'h bemdez.

Kenefestadur an treid hag ar leur

Ur poent alies ankouezaet evit ar stabilded eo ar stokadenn etre treid an dalc'her hag ar leur. Ma'z eo levn ar leur (evel ur rann-koajad pe ur gresenn), e c'hall an dalc'her ruzañ dindan ar pouez pe pa vez stoket outañ. Lakaat padigoù gom dindan an treid a gresk kenefestadur ar froterezh. Kement-se a vir ouzh an dalc'her da ruzañ hag a gempouez ivez an diforc'hioù uhelder bihan a c'hall bezañ war al leur.

Un egor kempenn ha sioul

Gant ur framm stabil hag ur rannadur skiantel d'ar pouezioù, an dalc'her dilhad metal a zeu da vezañ ur benveg kenedel ha pleustrek dreistgant evit kempenn ar gell. Ne servij ket hepken da zalc'h dilhad met lakaat a ra an egor da vezañ aeroc'h, o lezel an aer da dremen aesoc'h etre al linennadoù dilhad. Dre choaz ur framm teñval pe zu, e tennit splet eus ur gwel modern hag a ziskouez ur pounreizhadur kempouezet hag un urzh stabil padus.