Lakaat ur gwialenn-zilhad er gambr a c'hall krouiñ un dordrezh gwelet buan tre ma n'eo ket dibabet mat e blas. Dre gompren reolennoù ar gwel hag an ergonomiezh e c'haller staliañ ar benveg-mañ en un doare ma vo efedus hep pounreizhañ ar sal.
Fizik ar gouloù ha korn dall an nor
Pa antreer en ur gambr, an daoulagad a sell da gentañ ouzh al lodennoù kreiz ha d'an talbenn. Setu perak eo ret krouiñ ur "c'horn dall" gwelet evit ar pezhioù dilhad bras. Lakaat ar gwialenn-zilhad dres a-dreñv linenn-wel an nor, pe war ar memes moger hag an nor, a laka anezhañ da vezañ tost anwel pa zeuor e-barzh. Ar mestroù war an diabarzh a nenn kement-mañ "goullo gwelet".
Ouzhpenn da se, fizik ar gouloù a c'hoari ur perzh bras. Ma vez staliet ar gwialenn-zilhad dindan ur gouloù eeun ha kreñv, pep plef hag an dordrezh bihanañ a vo lakaet war wel gant ar skeudoù kreñv. Dibab ur c'horn teñvaloc'h pe ur plas gant ur gouloù dous ha skignezet a laka ar gwel da vezañ unvanoc'h ha siouloc'h.
Lec'hiañ tost d'ar prenestr: Aer ha skinoù UV
Staliañ ar gwialenn-zilhad tost d'ar prenestr, hep stankañ an dremmwel nag ar gouloù, a zo un dibab fur evit meur a abeg. Da gentañ, an aer a red gwelloc'h e-kichen ar prenestr, ar pezh a sikour da skarzhañ an mouested hag an c'hwezhioù a c'hall chom war an dilhad bet douget dija. Un tamm aergylch yac'h a vir ouzh ar mikroboù da greskiñ war ar gwiad.
Da eil, skinoù an heol (an ultraviolet) o deus un efed dizarvusañ naturel war ar mikro-organegoù. Koulskoude, diwallit da chom hep lakaat dilhad linennet pe re ruz dindan skinoù eeun an heol e-pad eurioù, rak kement-se a c'hall disliwañ ar gwiadoù dre an oksidasion fotokimiek. Al lec'h gwellañ a zo a-gostez, lec'h ma treuz ar gouloù hep skeiñ war-eeun.
Ergonomiezh ar c'horf ha kelc'hiad ar fiñval
Evit mirout ouzh an dordrezh, red ar fiñvadennoù er gambr a rank bezañ lix. Ma ranker pakañ un dilhad dre dremen dreist ur gwele pe dre c'hwezhañ ur gorn strizh, an den a vo techet da laoskel an dilhad war ur gador. Ar gwialenn-zilhad a rank bezañ staliet en un dachenn "frank", da lavaret eo e rank bezañ d'amzer da nebeutañ 80 santimetr a lec'h dieub dirazañ.
Heuliañ kelc'hiad ar gwiskañ a zo hanter an trec'h: ar plas gwellañ a zo tost d'al lec'h ma vez dizonet ha gwisket, da lavaret eo etre ar gwele hag ar melezour. Pa vez aes ar fiñvadennoù, ar c'horf a genlabour d'an urzh hep striv ebet.
Materialoù ar c'hrogoù ha fizik ar pouez
An doare ma vez ispilhet an dilhad a c'hoari un efed war an dordrezh gwelet hag ivez war gwalidigezh ar gwiadoù. Ar c'hrogoù dilhad graet gant metal treut pe blastik marc'hadmat o deus un tued d'en em zistummañ dindan pouez ar gwiadoù pounneroc'h. Pa vez dorgenn warno, an dilhad a glisc'h hag a grou plegoù dired, ar pezh a ro ur skeudenn a dordrezh hag a dagnadur er sal.
Implijout krogoù koad pe re c'hantet gant velours unvan a zo ur gounid bras. Ar koad, dre e bounnerder hag e stumm ledanoc'h, a harp skoazell an dilhad en ur gwareziñ o stumm orin. Fizik ar frotadur etre ar velours hag ar gwiadoù a vir ouzh an dilhad da gliskañ. Gwelet a reor neuze ul linenn unvan ha sioul, lec'h ma vez pep dilhad en e blas reizh hep krouiñ plegoù a-dreuz.
Ar reolenn welet: Urzhiañ dre livioù ha pouezh
N'eo ket trawalc'h lec'hiañ ar benveg, ret eo ivez aozañ an dilhad warnañ evit mirout ouzh an dordrezh gwelet. Pa vez dispaket an dilhad d'ar gwel, ar c'harg a spered a c'hall uhelaat ma vez ur meskaj bras a livioù. Evit kement-se, implijit an urzhiadur fizikel-mañ:
- An uhelder: Lakaat ar pezhioù hirañ en un tu, hag ar re verrañ en tu all. Kement-mañ a grou ul linenn o pignat hag a ro un tamm aer dindan ar pezhioù berr.
- Ar gromatikelezh: Rankañ an dilhad dre livioù, eus ar re sklaerañ d'ar re deñvalañ. Al livioù sklaer a rank bezañ lakaet tostoc'h d'ar gouloù evit skignañ anezhañ.
- Ar reizhiad dindan: Implijout korn an traoñ evit lakaat kasedoù koad pe boestoù gwiad unvan. Kement-mañ a stabila ar saviad ha kuzhat ar pezhioù bihan a gement hag a ra dordrezh gwelet.
Ur reolenn diwezhañ: Pouez ar c'hreizded
Ur gwialenn-zilhad n'eo ket ur c'huzhiad-dilhad serr. Rankout a ra chom gant 30% a lec'h goullo da nebeutañ. Pa vez re garget ar gwiadoù, an aer ne red ket hag ar skeudoù a zeu da vezañ teñval-tre, ar pezh a grou ur santimant a vec'h hag a zordrezh en holl sal. Ar fizikoù hag an ergonomiezh a ya dorn-ha-dorn evit krouiñ ur gambr kempenn ha plijus bemdez.