Ar skindorien a zo binvioù ret evit tommañ hon tiez e-pad ar mizioù yen, met dastum a reont kalz a boultrenn abalamour d'o doare mont en-dro fizikel. Evit netaat al lamelnoù strizh hag an toulloù don en un doare efedus, ez eo ar broust-radiator an ostilh gwellañ a-drugarez d'e ferzhioù mekanik hag elektrostatik.
Fizik ar c'hendougen hag an tenn-poultrenn er skindorien
Evit kompren perak e vez kement a boultrenn e diaparzh ar skindorien, eo ret studiañ fizik ar c'hendougen termek (convection). Pa vez tomm ar radiator, an aer tomm a sav war-du al lein abalamour d'e danted muioc'h skañv. An aer yen, karget a boultrenn hag a fibrennoù hag a zo war al leur, a vez sunet gant ar radiator eus an traoñ evit kemer plas an aer tomm. An aer-se a dremen dre al lamelnoù metalek lec'h ma vez tommet. E-kerzh ar broses-se, ar rannigoù poultrenn a chom peg ouzh ar gorre metalek abalamour d'an diforc'h gwrezverk ha d'an tredan-stadik krouet gant fiñvadenn an aer. Gant an amzer, ar gwiskad poultrenn-se a zeu da vezañ tevoc'h-tevañ, o krouiñ un doare goloer termek hag a vir ouzh ar wrez da skignañ mat en egor.
Perak eo ken efedus ar broust-radiator e-keñver ar mekanik?
Ar broust-radiator a zo bet treset evit respont d'ur gudenn geometrek ha fizikel strizh. Al lamelnoù hag ar skindorien a-vremañ a zo strizh-kenañ, hag alies n'haller ket tizhout anezho gant ur ragenn netaat ordinal pe gant ur suner-poultrenn simpl. Sed amañ perak eo ken efedus ar broust-radiator evit ar gefridi-se:
- Hebleustred ar wialenn vetalek: Korf ar broust a zo graet gant ur wialenn dir gwevn ha plastifiket hag a c'hell plegat hep terriñ. Kement-se a aotre da dremen dre holl gornioù al lamelnoù, zoken ar re gozh pe ar re stambouc'hus, hep gwanañ ar metal nag ober skrabadegoù war al liv.
- Natur ar reun hag an tredan-stadik: Ar reun (fibrennoù sintetek pe re naturel) a zo planet evit krouiñ ur rann tredan-stadik pa vezont frotet ouzh ar metal. Kentoc'h eget skubañ ar poultrenn hag e lezel da nijal en aer, ar reun a bego ar rannigoù outo o-unan a-drugarez d'an nerzhioù elektrostatik.
- Hirder hag uhelder an ostilh: Gant un hirder a-zoare (alies etre 50 ha 120 cm), ar broust a c'hell treuziñ ar radiator a-bezh eus ar c'hrec'h d'an traoñ, o pakañ kement tamm poultrenn a zo kuzhet en diabarzh hep kaout ezhomm da zismantrañ ar radiator.
Danvez ar reun hag e levezon war ar gorre metalek
N'eo ket an holl voustoù-radiator heñvel. Alies e vez dilennet danvez ar reun hervez ar seurt radiator a zo ganeoc'h. Ar reun graet diwar nilon pe poliamid a zo dres evit ar skindorien plad ha modern; krouiñ a reont kalz a dredan-stadik, ar pezh a ra d'ar poultrenn peg outo raktal. Evit ar skindorien kozh graet gant kastañenn (cast iron), lec'h ma vez ar gorre garvoc'h, eo gwelloc'h implijout reun gwevnoc'h pe reun loened (evel reun gavr) hag a zo kapabl da dremen dre ar garvderioù hep distrujañ ar fibrennoù. Ar re-se a glot mat gant ar gorre lakaet e ruz hag a zo kizidik ouzh ar skrabadegoù.
Penaos netaat en un doare efedus: Lusk ha teknik
Evit netaat ar radiator hep lakaat ar poultrenn da nijal dre ar gambr a-bezh, eo ret heuliañ ur ruster resis diazezet war an aerodinamik:
- Lazhañ ar reizhiad tommañ: Da gentañ-holl, eo ret lazhañ ar skindor ha lezel anezhañ da yenaat a-bezh. Ma chom tomm ar radiator, ar red-aer a gresko hag a gaso ar poultrenn d'an neñv kerkent ha ma vo distaget gant ar broust, o saotrañ ar mogerioù hag an tavan.
- Gwareziñ al leur hag an traoñ: Plasit ur ragenn gleb pe ur paper kazetenn gleb dindan ar radiator. Pa netaot gant ar broust, an tammoù poultrenn pounnerañ a gouezho d'an traoñ hag a vo paket gant ar glebor, ar pezh a vihano ar saotradur war al leur pe war ar c'hparquet.
- Implijout al lusk tro-war-dro: Ensoc'hit ar broust eus al lein d'an traoñ en un doare dous. Implijit luskadennoù tro-war-dro evit lakaat ar reun da froteal ouzh pep kostez eus al lamelnoù. Ar fiñvadenn-se a laka an tredan-stadik da vont en-dro.
- Glanat ar broust dizehan: Sikit ar broust kuit goude pep tremenadenn hag implijit ur suner-poultrenn evit netaat ar reun a-raok kregiñ en-dro en toull all. Kement-se a vir ouzh ar poultrenn da vezañ kaset d'al lamelnoù all.
Efedusted termek ha yec'hed en ti
Netaat ar skindorien n'eo ket hepken ur c'hwestioun a gended. Ur radiator goloet gant ur gwiskad poultrenn a goll un darn vras eus e efedusted termek. Ar poultrenn a zalc'h ar wrez e-barzh ar metal ha n'eo ket kapabl da skignañ anezhi en aer en un doare unvan. Dre se e vez postet muioc'h a c'hremm (bevezadur energiezh uhel) evit kaout an hevelep gwrezverk er c'hambroù. Ouzhpenn-se, ar poultrenn tommet a skign acarien hag allergennoù en aer pa vez lakaet an tommer en-dro, ar pezh a zo fall evit ar re o deus kudennoù gant o reizhiad analiñ pe alerghioù.
