An aezhennañ dilhad a-vicher n'eo ket hepken ur reizhadenn diongl bras, met un argerzh fizik-kimiek ma vez implijet an aezhenn dour evit distignañ liammoù molekulel an neudennoù. Dre gompren penaos e fiñv ar gwrez hag an humidantez e-barzh ar gwiadoù e c'haller lakaat kuit ar plegioù hep gwanaat pe deviñ an dilhad delikatnañ.
Fizik an aezhenn ha framm an neudennoù gwiad
Pep seurt gwiad, pe vefe naturel evel ar c'hotoñs, al lin hag ar gloan, pe vefe sintetek evel ar poliester, a zo savet diwar chadennoù polimer liammet kenetrezo gant liammoù hidrogen. Pa vez sec'h an danvez, al liammoù-se a zalc'h ar plegioù fall krouet e-pad ar gwalc'hiñ pe ar plegañ. Evit distignañ ar plegioù-se hep flastrañ an neudennoù e ranker gwanaat al liammoù-se en un doare kontrollet.
An aezhenn dour a zegas div elfenn a-bouez d'an un dro: gwrez hag humidantez. Ar wrez a uhela an temperaturn d'al live ma teu ar polimerioù da vezañ gwevnoc'h (an dremened gwerel), tra ma krog molekulennoù dour an aezhenn da dorriñ al liammoù hidrogen etre ar chadennoù. Pa vez distign Hoc'h an neudennoù, ur rissadenn skañv gant penn an aezhenner pe ur sachañ doug-dilhad a laka anezho en o flas reizh. Pa ya kuit an aezhenn hag e tiskenn an domder, al liammoù hidrogen en em sturm en-dro er stumm plad ha lix, hep roud ebet eus ar plegioù kozh.
Teknikoq lakaat e pleustr: Ar fiñvoù hag ar gwask
Evit kaout un disoc'h peurvat hag a-vicher, ez eo ret mestroniñ teknikoù ar fiñval hag ar reizhañ an nerzh sachañ. N'eo ket a-walc'h tremen an aezhenner war an dilhad; ret eo heuliañ ur reolenn dres evit pep seurt garm:
- Sachañ hag astenn: Gant ur dorn e ranker dalc'hel traoñ an dilhad hag e astenn dousik d'an traoñ. Kement-mañ a grou un tension hag a aesa labour penn an aezhenner da blaenat ar gwiad tra ma tremen an aezhenn.
- Ar fiñv a-grec'h d'an traoñ: Ret eo lakaat penn an aezhenner e darempard war-eeun gant ar gwiad (gant ma vo aotreet hervez an danvez) ha pignat dousik adalek an traoñ war-zu al laez. Kement-mañ a implij an aezhenn a bign evit kentañ-tommañ al lodennoù uheloc'h, ar pezh a rann al labour dre zaou.
- Aezhennañ diouzh an diabarzh: Evit ar jiletennoù, ar c'hastilli pe an dilhad doublennet, e vo gwelloc'h tremen penn an aezhenner e-barzh an dilhad. An aezhenn a dreuz ar gwiad eus an diabarzh d'an diavaez, ar pezh a ro muioc'h a volum d'an neudennoù hep gwaskañ ar gorre.
Merañ an dilhad hervez o natur hag o diskennadur
Pep gwiad a respont en un doare disheñvel d'an aezhenn dour. Ur mestr war an aezhennañ a oar reizhañ ar c'hementad aezhenn hag ar pellder diouzh ar gwiad:
Al lin hag ar c'hotoñs tew
An daou c'hwiad-mañ o deus ezhomm eus ar wrez hag an humidantez uhelañ. Ar c'hotoñs hag al lin a c'hall bezañ aezhennet gant penn an aezhenner stok-ha-stok ouzh an danvez. Implijout ur gwask aezhenn uhel a bign dres e-barzh kalon an neudennoù stard evit o dousaat buan.
Ar gloan hag ar gwiadoù kribet
Ar gloan a zo un neudenn loenel kizidik d'ar wrez uhel ha d'ar gwask mec'hanik. Evit gwareziñ framm naturel ar gloan hag e deurestiz, ne ranker ket frotañ penn an aezhenner ouzh ar gorre. Dalc'hit an aezhenner da 1 pe 2 santimetr diouzh ar gwiad. An aezhenn a bentyrio e-barzh hep flastrañ ar "blev" bihan, ar pezh a roio d'ar gasketenn pe d'ar vantell ur stumm nevez ha dous.
Ar seiz hag an danvezioù sintetek delikat
Ar seiz a zo kizidik-tre ouzh an takadoù dour (kondansadur). Ma vez gwiaderien gant takadoù dour bras e c'haller kaout roudou padus. Ret eo lakaat ur golo gwareziñ (alies un tamm gwiad kotoñs tanav) war benn an aezhenner pe aezhennañ diouzh an diabarzh hep stokañ ouzh an danvez. Gant ar poliester pe an nilon, ret eo diwall e vefe re uhel an domder, rak an neudennoù plastikek-se a c'hall teuziñ dindan ur wrez re vras.
Kimiezh an dour hag an aezhenner: Reolennoù trezalc'h
Evit mirout dazeiler an aezhenner e-pad pell ha diwall diouzh an takadoù lous war an dilhad, ez eo elfennek dibab an dour reizh. An dour pounner, carguet gant kalkar (karbonad kalciom), a grou kalkar e-barzh ar gambr-dommañ tra ma vez an dour o tont da vezañ aezhenn.
Ar roudou kalkar-se a c'hall boucheñ ar miko-toulloù aezhennañ, ar pezh a zistruj ar red unfform hag a c'hall kas takadoù gwenn pe rous war an dilhad. Implijout dour digalkaret pe zimineralizet a zo ret evit ar mekanikoù a-vicher. Diwallit ouzh an dourioù frondet: alies ez eus enno elfennoù kimiek hag a gailh dindan ar wrez uhel hag a lastezo ar mekanik hag an dilhad un dro.
Ar purgañ hag ar gwalc'hiñ reoliek eus ar c'hombod-dour gant drenn sitrek diluet eo ar gwellañ gwarez naturel evit mirout ar mekanik e-staj mat, hep ober gant produioù kimiek rusterus a c'hallfe gwanaat ar gwalennoù-stanket diabarzh.
