Kempenn al lec'h evit ar gwalerez hag ar sec'herez-dilhad en ur sal-dour a goulenn muioc'h evit ur fizikoù simpl eus ar spas. Dre gompren termodinamik an aer tomm hag ar c'hendennoù e c'haller staliañ an ardivinkoù-mañ en un doare ma vo digresket ar glebor hag ar mofet er sal d'an nebeutañ posubl.
Fizik ar c'hendenner hag orin an humidelezh er sal-dour
Evit meizañ perak e krou ar sec'herez-dilhad uhelglebor er sal-dour, ret eo sellout ouzh fizik ar c'hemm stad fizikel eus an dour. E-pad ar gwalc'hiñ hag ar sec'hañ, an dour dourek a zeu da vezañ aezhenn dour dre levezon an tommder. An aezhenn-mañ a chom e-pign en aer tomm ar sal. Pa zeu an aer tomm ha gleb-mañ e darempred gant ur c'horre yen (evel ur voger carrelage pe ur prenestr), ar gwrezverk a ziskenn dindan ar "poent glizh". Neuze e c'hoarvez ar c'hondennañ: an aezhenn dour a dremen en-dro da stad dourek war ar mogerioù.
An ardivinkoù a-vremañ a implij daou seurt teknologiezh sec'hañ. Ar sec'herezioù dre gendennañ simpl a gas un darn eus an aezhenn tomm er sal-dour, ar pezh a gresk kalz ar glebor. Er c'hontrol, ar sec'herezioù gant ur pomp-tommer a ya en-dro e-barzh ur c'helc'hiad kserr: an aer tomm a vez yenaet e-barzh ur c'hendenser diabarzh evit dastum an dour dres er riboul, hep kas aezhenn er-maez. Choaz un ardivink gant pomp-tommer eo an diviz kentañ evit mestroniñ mikroklima ar sal-dour.
Kempenn an egor: Kelc'hiadur an aer hag avelerezh mekanikel
Ar plas fizikel roet d'an ardivinkoù a zo un elfenn a-bouez evit kelc'hiadur an aer. Ma vez stanket an aer tro-dro d'ar gwalerez hag d'ar sec'herez, ar gwrezverk a gresko buan hag ar glebor a chom mofet en egorioù marv. Heulian ar reolennoù-mañ evit staliañ anezho:
- Egorad etre ar mogerioù: Laoskit d'an nebeutañ 10 santimetr a egor etre adreñv ar mekanikoù hag ar voger. An egor-mañ a aesa d'an aer tomm pignat ha mont kuit davet ar reizhiad avelerezh.
- An diforc'h etre ar c'hostezioù: Laoskit 2 pe 3 santimetr etre ar gwalerez hag ar sec'herez ma 'z int staliet tal-ouzh-tal pe kichen-ha-kichen, kuit da virout an tommder da chom stanket etre ar c'horfoù metal.
- Staliañ a-sonn gant ur c'hit a-feson: Ma 'z implijit ur c'hit staliañ evit lakaat ar sec'herez war ar gwalerez, dibabit unan a zo dafaret gant ur shelf a c'haller sachañ hag a sikour da reoliñ ar flustradur aer. Ar sec'herez a rank bezañ lakaet bepred war ar gwalerez, rak ar walerez eo an hini a drid ar muiañ hag a zo ar bounnerañ dre he c'hreizenn gravity izeloc'h.
Drenañ dres ha stankadur an hidraulik
Evit mirout ouzh an dour da yaet en aezhenn, ret eo drenañ dour ar sec'herez hag ar walerez war-eeun d'ar reizhiad skarzhiñ dour lann hep e lezel da ruziañ d'an aer:
Ur fazi boutin eo lezel tuellenn-skarzhiñ ar sec'herez digor en ur founilh ledan hep stankadur ebet. An aezhenn dour tomm a c'hall sevel eus ar riboul-skarzhiñ hag en em skignañ er sal-dour. Evit diwall diouzh kement-mañ, ret eo stankañ mat an tremen gant ur manchon kaoutchouk pe ur goulier elastomerek tro-dro d'an tuelennoù skarzhiñ. Kement-mañ a vir ouzh an aer gleb hag ar c'hwezhioù fall da bignat er sal. Ouzhpenn-se, ma implijit ar sailh-dastum dour eus ar sec'herez, goullonderit anezhi diouzhtu goude pep c'hwezhadenn evit mirout ouzh an dour da ruziañ d'an aer e-pad an noz.
Oberennoù mirout ha boazioù pemdeziek
Ouzhpenn ar staliañ mekanikel, ar boazioù pemdeziek a c'hall digreskiñ kalz ar glebor krouet gant ar mekanikoù-mañ:
- Laoskel dorioù an ardivinkoù digor e-pad ur mare: Goude ur gwalc'hadenn, dor ar walerez a rank chom digor evit lezel ar glebor diabarzh da vont kuit. Met diwallit: dor ar sal-dour a rank bezañ serret e-pad an amzer-se ma n'eus ket ur prenestr digor, kuit da gas an humidelezh-se d'ar c'hambroù all.
- Gourizoù-stanket kaoutchouk: Naetait bepred ar gouriz kaoutchouk tro-dro da zor ar walerez. An dour a chom stanket eno a ya da lofet ha da fusañ a-dreuz ar sal-dour, en ur grouiñ louedadur du.
- Naetaat ar sil-poultr: Ur sil sec'herez stanket gant poultr an dilhad a gresk ar mare sec'hañ hag a laka ar mekanik da broduat div wech muioc'h a aezhenn dour tomm. Ur sil naet a dicheg d'an aer tremen dieub ha d'ar glebor bezañ kondaolet buanoc'h.
Dre heuliañ ar c'huzulioù-mañ diazezet war fizik an aer hag an dour, e c'haller kempenn ur sal-dour yac'h ha hep glebor, en ur wareziñ parzhioù metal an ardivinkoù hag ar mogerioù diouzh ar mofet.
