Ar paner-dilhad a vez gwelet alies evel un dra micherel hepken, met ur perzh kentañ en deus e kempennerezh ha yec'hedouriezh ur gambr pe ur sal-gouronkañ. Pa zibabar un ardivink kempenn evel-se, ne glasker ket hepken kuzhat ar strollad dilhad lous, met klask a reer ivez reoliñ ar glebor hag an aezhenn a c'hall distrujañ an dilhad hag aer diabarzh an ti.
Fizik an aereat ha dindan-guzh an aezhenn
Pa vez lakaet dilhad gleb pe c'hwezet en ur paner serr, e vez krouet un endro bac'het ha gwall gleb e-lec'h ma c'hall ar glebor bezañ tapet dindan ar fibrennoù. An traoù-se a c'hall degas mikroboù, mofet ha flaer buan-tre. Ur paner-dilhad graet gant danvezioù kemmañ, evel ar c'hotoñs pleget pe ar rattan naturel, a bleg d'ar reolennoù fizik simplañ eus an aereat naturel. An oabl a c'hall treuziñ an dilhad dizehan, pezh a sikour da lakaat an dour-ruz da darvañ dindan an aer dizehan d'ar c'houlz m'emañ o c'hortoz bezañ gwalchet.
Dre an aereat dizehan-se, e vez izelaet an temperadur dindan ar gwalc'hadenn. Ar reizhiad-se a vir ouzh ar gazoù flaerius (evel an amoniak produet gant an dour-c'hwezh) da greskiñ ha da lakaat ar saotr da chom peg ouzh ar fibrennoù. Ur c'hemperzh a-feson etre dorgenn ar paner hag an aereat a zo neuze un dra ret evit n'en defe ket an ti ur c'hwezh fall, zoken ma vez miret ar saotradur e-pad meur a zeiz en ur c'horn eus ar gambr pe eus ar sal-dour.
Danvezioù naturel e-skoaz ar polimeroù sintetek
Ar c'hoant da gaout ur c'houlz plijus hag ur weledigezh kempenn en ti a gas alies da zibab danvezioù evel ar c'hotoñs pleget, ar bambou pe ar rattan e-lec'h ar plastikoù hengounel. Hag un abeg skiantel strizh a zo d'an dibab-se. Ar plastikoù (polietilen pe polipropilen) a zo polimeroù stank ha n'int ket porosus e doare ebet. Ne lezont ket an aer da dremen zoken ma vez toulloù enne, rak ar c'harg elektrostatik a vez warno a sach ar boultrenn hag an rannigoù lous d'en em stagañ outo, pezh a zo diaes-tre da naetaat goude.
- Ar c'hotoñs naturel: Ur fibrenn higroskopik eo. Gallout a ra kargañ glebor hep reiñ d'an dilhad un nuanz c'hleb, hag evel-se e sikour da reoliñ ar glebor e-barzh ar paner a-raok ma grogfe ar mofet da greskiñ hag hep distrujañ framm ar gwalc'hadenn.
- Ar rattan hag ar rousin gweat: An doare-gweañ a grou ur rouedad toulloù mikrosonel a zo mat-tre evit an aer-vev. An danvezioù-se o deus ivez un termerezh naturel uhel hag a vir ouzh an temperadur diabarzh da bignat re uhel e-barzh ar paner.
- Ar c'hoad hag ar bambou: Frammoù stabil int hag a harz ouzh ar pouez hep koll o stumm naturel, pezh a vir ouzh an dilhad da vezañ gwasket gwall galz an eil ouzh egile en diaz.
Lakaat ar paner er plas reizh: Termodinamik an aereat
N'eo ket trawalc'h dibab ur paner brav ha graet mat; ret eo gouzout e-lec'h lakaat anezhañ evit m'en devo ur perzh a-feson. Ar sal-gouronkañ pe ar gambr-gousket a zo lec'hioù gant cheñchamantoù temperadur ha glebor bras dindan an deiz. Evit mirout ar porzh-dilhad e ratre vat, eo ret lakaat ar paner en ul lec'h ma c'hall an aer redek dizehan dindan an diaz. Alioù a-zivout al lec'hioù gwellañ d'e lakaat:
Ar c'hornioù serret pe dindan an estajerioù strizh a rank bezañ evitet rak krouiñ a reont takadoù aer marv ma vez uhel ar glebor naturel. Ma vez lakaet ar paner war ur leur gant gwrezadur dindan-leur, e c'hall ar wrez pignat dindan an dilhad lous, pezh a laka ar c'hwez d'en em strewiñ buanoc'h ha da goll perzhioù ar fibrennoù. En degouezh-se, dibab ur paner gant treid bihan pe gant un diaz uhelaet a zo un dra spletus-tre evit kempennerezh an aer.
Kempenn ha naetadurezh ar fibrennoù: Kimiezh ar c'hempenn
Ar panerioù dilhad o-unan a rank bezañ naetaet alies evit mirout na vefe ket mikroboù o tiorren en o diabarzh. Evit ar panerioù kotoñs, ur gwalc'hadenn dizehan er mekanik-gwalchiñ gant un disinfektant hep klor (da skouer, oksigen dizehan pe bikarbonat sodiòm) a zo trawalc'h evit distrujañ an organegoù bihan. Ar bikarbonat a reolias ivez ar pH, pezh a vir ouzh ar c'hwez fall da chom peg ouzh ar fibrennoù naturel.
Evit ar panerioù wicker pe rattan, ar c'hempenn a rank bezañ graet hep glebiañ anezho re. Implijout ur gwennegad a-feson gant dour ha dornad trenkenn aseteg (shon a fust eus ar gwinegr gwenn) a c'hall sikour da zistrujañ ar spores mofet hep koll perzhioù mekanikel ar rattan. Goude an naetadurezh-se, eo ret lakaat ar paner da sec'hañ en un aer dizehan hag en heol ma c'haller, rak ar skinoù ultra-violet (UV) o deus ur galloud disinfektiñ natourel uhel-tre dindan ar fibrennoù hag evel-se e viront ouzh krouidigezh ar mofet.
Kompren an urzhad kempennerezh evit un ti sioul
Er gweledigezh a-vremañ eus an tier kempenn, ar paner-dilhad a zeu da vezañ un elfenn a gempouez. Pa vez implijet danvezioù kotoñs o deus livioù damheñvel ha neutral, ar paner ne sach ket ar sell evel un dra lous pe un dra dizurzhiet, met kemmañ a ra gweledigezh ar gambr en ur lakaat ur spered sioul ha kempenn da ren. An doare-se da drefiñ an dilhad hep diskouez anezho a sikour da gaout ur spered yac'h, ur c'hempouez speredel hag ur gweledigezh kempenn d'ar gêr a-bezh bemdez.
