Naetaat sternioù ar prenestroù a-zoare a zo un dra ret evit gwareziñ o badusted hag evit mirout d'an aer tremen e-barzh an ti. Gwall alies e vez implijet produioù re grefen a c'hell darnaouiñ ar stankelloù kaoutchoug ha lakaat ar sternioù PVC da goll o liv hag o hardreizh gant an amzer.
Kimiezh an elfennoù: perak e ranker diwall diouzh ar produioù garv?
Ar sternioù prenestr modern, pe e vefent e PVC, koad pe aluminiom, a zo lakaet e-tal an amzer hag an heol bemdez. Ar stankelloù kaoutchoug (pe elastomer) a zo dindan ar sternioù a warez an ti diouzh an dour hag an avel. Ar stankelloù-se a endalc'h gwanatourien (plastifiantoù) a vir outo da galediñ hag a zalc'h o gwennder. Pa vez implijet solventoù organik, alkool, pe trenkenn ruz (evel an drenkenn acetek e-barzh ar gwinegr da skouer), e c'hell an elfennoù-se sutañ ar gwanatourien kuit. War an hir dermen e teuy ar c'haoutchoug da vezañ bresk, da grakiñ ha da goll e ampartiz da stankañ an aer.
Ouzhpenn-se, ar sternioù o-unan (dreist-holl ar PVC) a zo gwarezet gant stabilizataerioù UV. An alkali kreñv pe ar produioù abrasiv (evel ar poultrioù da skrabañ) a c'hell rishañ ar gorre hag e lakaat da vezañ porosus. Ar porozite-se a riblo ar poultr hag al loustoni kalz aesoc'h en dazont, hag e vo diaesoc'h-diaesañ da naetaat ar sternioù goude-se.
Gwerzh pH hag he levezon war ar sternioù
Ar gwerzh pH (potentiel Hydrogène) a ziskouez hag-eñ eo un dourennn drenk, neutr pe alkalin. Sternioù prenestr a zo kizidik-tre ouzh ar varregezh-se. Ar sternioù aluminiom, da skouer, a vez darnaouet gant produioù re alkalin (pH uhel, evel ar sodoù pe an amoniak). An aluminiom a c'hell oksidadiñ ha koll e wernis gwareziñ. Gant ar sternioù koad livet, ur pH re uhel pe re izel a c'hell rishañ ar gwernis pe al liv, o lezel ar c'hoad dindan an dour hag ar mofet. Se zo perak e ranker implijout ur soavon gant ur pH tost d'an neutrded (pH etre 6 ha 8). Ar soavon dous pe ar produioù skudilli ordinal a zo perc'henn war ar gwerzh pH-se, ar pezh a ra outo an diskoulm surenañ evit an holl sternioù.
An teknik kentañ: tennañ ar poultr sec'h d'an gentañ
Unan eus ar fazioù brasañ a vez graet eo glebiañ ar sternioù kerkent ha ma kregas an naetaat. Pa vez dilloedet dour war ur goustad poultr e tistro da fank. Ar fank-se a c'hell sankañ e-barzh kornioù ar stern hag e gwennoù ar stankelloù, o lakaat an traoui da vezañ diaesoc'h da zilojañ. Setu an urzh a-zoare:
- Poultradeg sec'h: Implijit ur skubell goad dous pe ur gwiad mikrofibr sec'h evit tennañ ar poultr lousek, al lamm-pluñv hag ar roudou-gwenan diwar ar stern hag ar stankelloù.
- Goullonderiñ ar c'hornioù: Implijit ur skubell vunut pe penn moan un aspiratour evit sunañ ar poultr a zo e-barzh ar c'hannerioù hag an toulloù-dourbont dindan ar stern.
- Gwiriañ an toulloù-drenaouer: Ret eo d'an dour gallout redek kuit mat. Ma vezont stanket gant ar poultr, e c'hell an dour mont e-barzh ar framm ha darnaouiñ ar stankelloù dre fallgantiñ.
Dour klouar ha soavon dous: an diskoulm kimiek gwellañ
N'eus ket ezhomm eus produioù ruz evit kaout sternioù glan. Ur meskaj simpl gant dour klouar ha soavon dous (evel soavon Marseille pe ur glastren dous evit ar skudilli) a zo trawalc'h evit distruj ar grasoù hag al loustoni hep tagañ ar stankelloù.
An dour klouar (etre 30°C ha 40°C) a zo mat-tre evit digreskiñ tension ar gorre (tension superficielle) hag evit aesaat d'ar soavon emellout e-barzh an dilojadenn. Ar soavon e-unan a zo un tenziaktiv (surfactant) dous. Lodenn lostek ar molekulennoù soavon a vo sachet gant ar gras hag al loustoni, tra ma vo al lodenn bennek sachet gant an dour. Pa vez frotet gant dousder, e vez distaget al loustoni diwar ar stern ha dalc'het e-barzh an dour.
Perak eo ken efedus ar mikrofibr?
Ar gwiad mikrofibr n'eo ket hepken ur gwiad dous; un tamm teknologiezh fizik eo. Ar felloù mikrofibr a zo ken moan (dindan 1 denier, kalz moanoc'h evit ur vlevenn denel) ma krouont un efed kapilar kreñv. Pa vez glastrenet ar gwiad, ar felloù-se a sach hag a zalc'h ar poultr hag ar grasoù e-barzh o c'hannerioù bihan dre nerzhioù Van der Waals. Ar gloan pe ar paper-gwalc'hiñ ordinal, en ur c'hontroll, a rish al loustoni war ar c'horre hep he zapout, ar pezh a c'hell krouiñ mikro-rishañ war ar sternioù plastik goustadik.
Penaos gwareziñ ar stankelloù goude an naetaat?
Goude bezañ gwalc'het ha sec'het ar sternioù gant ur gwiad sec'h ha dous, eo ret prederiañ war an dornelloù hag ar stankelloù kaoutchoug. Evit mirout o softoni hag evit mirout outo da pegañ d'ar stern e-pad an hañv pe ar goañv, e c'heller ober implij eus teknikoù fizik-kimiek simpl:
- An oleon talk (talcum): Lakaat un tamm talk war ur gwiad dous ha froteal ar stankelloù gantañ. An talk a absorb an dour hag a vir ouzh ar c'haoutchoug da pegañ d'ar stern PVC pa vez tomm an amzer.
- Ar gliserin likuid pe eol silikon: Ur banne gliserin (un alkool treizhek) a c'hell bezañ lakaet war ar stankelloù gant ur gwiad koton. Ar gliserin a zeu tre e-barzh framm polymer ar c'haoutchoug hag a vir ouzh e naetaat pe ouzh e galediñ. Diwallit implijout eolioù mineral evel an eol mekanik, rak an elfennoù-se a c'hell darnaouiñ polymeroù ar c'haoutchoug naturel pe sintetek.
Dre heuliañ ar c'huzulioù-mañ e c'hellot mirout sternioù hoc'h oustilh hag ho prenestroù e ratre vat e-pad bloavezhioù, hep lakaat an avel pe an dour da dremen e-barzh ho ti dre fazi ur stankell darnaouet.
