Ar c'hornioù hag al linennoù jont eo al lec'hioù ma berni ar muiañ a lorgnez, a lofrez hag a rastroù gwalc'hiñ, abalamour d'an dour hag d'an doureier a chom stanket enno e traoñ ar mogerioù pe e kornioù ar c'harezennoù. Evit naetaat ar jontoù er c'hornioù-se hep damantiñ d'an danvezioù e ranker kemmañ an doare d'ober dre implijout ur mekanik fizik ha kimiek resis.
Perak e taspugn ar saotradur er c'hornioù?
Gouezout a reer e kouezh an dour hag al lorgnez d'an diaz dre nerzh ar gravite. Er c'hornioù, ma kejas div voger pe ur voger hag al leur, e vez krouet ur gorn-stanket ma n'hall ket ar skubellennoù boutin tizhout anezhi evel ma vez dleet. Al lorgnez, gant ar goulioù dour, a ya tre er porigoù jont (pe e vefe simant pe e vefe silikon) dre gablerezh (efed kabler). Ar porigoù-se a vir al lorgnez hag a aotre diorroadur ar skofioù (melloù mikrobek a gaoz al lofrez du). Evit o skubañ kuit e ranker implijout ur broust arbennik hag a c'hall tremen dre an oaled-se hep gwanaat ar jont nag ar c'harezennoù tro-dro.
Dibab ar broust a-feson hag an teknik skubañ fizikel
N'eo ket trawalc'h kaout ur broust n'eus forzh pe hini evit naetaat ar jontoù er c'hornioù. Ar broust-jontoù gwellañ zo dezhi pikoù rust (graet gant poliamid pe nilon) troet e stumm ur 'V'. An dra-se a aotre d'ar pikoù mont e-kreiz ar jont hag er c'hornioù strizh gant muioc'h a bouez mekanikel. Pa vez skubet ar jontoù er c'hornioù, e ranker heuliañ al linenn-jont hag ober fiñvadennoù kornel (gant ur c'horn 45 derez e-keñver al linenn) e-lec'h skubañ a-serzh pe a-led hepken.
Ar fiñvadenn 45 derez-se a vir ouzh ar pikoù da dremen a-us d'ar jont hep naetaat an diaz, hag a dapa al lorgnez a-gostez. Ret eo ivez gwelet ne ranker ket pouezañ re greñv: ar pikoù nilon a labour dre o fennoù, ha n'eo ket dre o c'hostezioù. Ma pouezit re greñv e plego ar pikoù hag e vo gwanoc'h an efed frotañ.
Ar c'hemiezh e servij an naetadurezh: Bikarbonat ha dour oksigenet
Evit distagañ al lorgnez hep gwanaat ar jont e simant (hag a zo ul liamm alkalin, kizidik ouzh an trenkennoù kreñv evel ar gwinegr gwenn glan), e rager implijout ur baraj kimiek dous met efedus. Ur meskaj bikarbonat sodiom (alkalin dous, evel distager ha dregaser mekanikel) ha dour oksigenet (peroksid hidrogen, evit an oksidadur hag al livañ) eo ar gwellañ dibab evit kement-mañ:
- Ar peroksid hidrogen (dour oksigenet): Rannañ a ra ar molekulennoù lorgnez hag ar mikroboù dre an oksigen oberiant a vez dieubet e-pad an reaktadenn gemiek.
- Ar bikarbonat sodiom: Ober a ra evel ur grefier dous evit frotañ hep herriañ nag herrañ ar jont pe ar c'harezennoù.
Evit an oberoù, meskit an daou zanvez evit ober ur paste tew. Lakaat ar paste-se war ar jontoù er c'hornioù hag er c'hroashentoù jont. Ret eo lezel ar paste da oediñ e-pad 10 munut evit ma vo graet al labour kimiek a-raok kregiñ da frotañ gant ar broust.
Urzh an oberoù evit ur gwalc'hiñ glan
Goude bezañ frotet mat ar c'hornioù gant ar broust en ur heuliañ ar c'hornioù 45 derez hag ar fiñvadenn skubañ ront er c'hornioù strizh, e ranker skubañ an dilerc'hioù kuit raktal. Ma ne reer ket, al lorgnez distaget a vo sunet en-dro gant porigoù ar jont simant pa sec'ho an dour. Setu an oberoù da heuliañ evit echuiñ al labour en ur feson ampart:
- Gwalc'hiñ kentañ: Implijout dour klouar hag ur rann-gwalc'hiñ (mikrofibr) gleb evit tennañ ar paste ha lorgnez frotet.
- Eil gwalc'hiñ: Gwalc'hiñ adarre gant dour glan evit lezel ar c'hornioù hep dilerc'h bikarbonat ebet.
- Sec'hañ raktal: Sec'hañ ar jontoù hag ar c'hornioù gant ur gwiad sec'h ha dous evit mirout ouzh an dour da chom enno, pezh a gaozfe lofrez pe rastroù kalis adarre.
Dre heuliañ an teknik mekanikel-mañ hag an urzh-se e viror ouzh ar jontoù er c'hornioù da gemmañ liv pe da vezañ dresmet dre an amzer, hag e chomo naet hag yac'h hoc'h egoredoù dindan dour e-pad pell.
