An tennañ blev chas diwar ar goushedoù hag eus kornioù an tiez a c'hall bezañ un emgann pemdeziek dindan levezon an tredan statik hag ar frotadur. Dre gompren fizik an danvezioù hag implijout an teknikoù aspiriñ reizh e c'haller naetaat pep tapiseri hep darnaouiñ an neudennoù hag en ur virout ur porzh-suren d'an nalyzoù.
Perak e peg ken kreñv blev ar chas ouzh an tapiserioù?
Evit kompren penaos tennañ ar blev-se gant an aspiratour, ret eo lakaat ar pouez war ar mekanikoù fizikel a c'hoarvez etre ar blev hag an danvezioù gwiadet. Ar blev chas n'int ket hepken neudennoù lintr; o framm mikroskopek a zo graet gant skant kuit d'en em stagañ evel krogigoù ouzh gloan, kotoñs pe neudennoù sintetek ar goushedoù. Pa frot an loen ouzh an sofa, ur c'harg elektrostatek a vez krouet. An tredan statik-se a laka ar blev da vezañ sachet gant nerzh ouzh an tapiseri, ar pezh a dorr galloud sachañ un aspiratour simpl ma vez tremenet hep teknik.
Ouzhpenn-se, ar c'hornioù hag an toulloù strizh a grou ur seurt "goudor" d'ar blev. E kornioù ar c'hushinoù, ar frotadur muioc'h-mui a laka ar blev da sinking dindan ar gwiad, o krouiñ un tolpad blev stank. Dre ma vez digresket red an aer en toulloù-se gant an aspiratour ma ne vez ket implijet ar beg reizh, e chom stag ar blev eno.
An deknologiezh hag an teknikoù aspiriñ reizh
Hentiñ an aer hag an herrelezh a zo daou dra disheñvel-tre pa vez anv eus aspiriñ blev loened. Kalz a dud a gred e ruzer an aspiratour buan evit ober al labour, met ar c'hontrol eo a zo gwir. Evit tennañ ar blev a zo liammet dre dredan statik ha liamm mekanik, ret eo heuliañ tri reolenn a-bouez:
- Lusk gorrek ha reoliek: Pa dremener beg an aspiratour gant ul lusk gorrek, e vez krouet ur goullo-aer muioc'h stabil dindan ar beg. Kement-se a ro d'ar blev an amzer da vezañ dilaosket diouzh gwiad an tapiseri dindan an nerzh-sachañ.
- Aspiriñ e stumm ur groaz (X): Ar gwiad n'eo ket unvan. Pa dremener an aspiratour eus an nec'h d'an traoñ hag goude-se a-gleiz d'ar mard, e tirollas ar c'hornioù hag e tirollas ar blev diouzh o goudor. Digeriñ a ra ar frotadur-se kornioù an neudennoù evit dieubiñ ar blev muioc'h aes.
- Kemmañ ar stogoù aer: Ret eo implijout an troelloù-aer (valves) a vez war dorn an aspiratour evit reoliñ an aer. Ma vez re greñv ar sachañ, e vo stanket an danvez ouzh ar beg, ar pezh a lakaio ar red-aer da goezhañ hag a viras ouzh ar blev a vezañ sachet.
Sikour ar gom: Brezel d'an tredan statik
Pa vez re ziaes an traouroù, ur mekanik simpl a c'haller implijout evit sikour an aspiratour: ar gom. Ar gom he deus un efed frotadur uhel-kenañ ha gallout a ra kemmañ ar c'harg elektrostatek. Dre wiskañ ur vaneg gom simpl (evel ar re a vez implijet evit gwalc'hiñ al listri) ha froteal an tapiseri gant ur lusk ruziañ d'un tu hepken, e vo gwelet ar blev o tastum en ur berniañ e stumm rolloù bihan.
Ar rolloù-se n'int ket evit chom peg ouzh an danvez ken dre ma vez neutralizet an tredan statik gant ar gom. Goude an oberiadur-se, implijit beg ledan an aspiratour evit sachañ ar bernioù blev-se dindan un nebeud eilennoù hep rudañ an tapiseri pelloc'h. Evit ar c'hornioù strizh, implijout ur gleser-prenestr gom bihan a c'hall ober ar memes labour en ur sachañ ar blev eus ar c'hornioù muioc'h doun.
An urzh strizh evit naetaat ar goushed hag ar c'hornioù
Pep naetaer a oar eo an urzh-oberiañ ar pezh a dermen an efedusted. Evit mirout na vefe adkarget ar blev war al lec'hioù bet naetaet dija, heuliit ar plan-mañ:
Da gentañ, tennit kuit ar c'hushinoù hag aspirit pep hini anezho a-ziwar an daou du. Lakaat anezho a-gostez war ur gador naet. Goude-se, implijit beg strizh an aspiratour evit mont doun en toulloù hag en emgannoù ar framm koad pe metal. Eno eo e vez dastuemet ar brasañ niver eus ar blev hag ar poultrenn. Fizik ar beg strizh-mañ a laka an aer da dremen gant ur dregant uhel-kenañ a herrelezh, ar pezh a zo disheñvel-tre diouzh beg ledan an aspiratour.
Pa vez echu gant ar c'hornioù, adlakait ar c'hushinoù hag aspirit an tapiseri a-bezh gant ar brosig vihan evit unvaniñ neudennoù an danvez hag evit tennañ ar poultrenn skañv a c'hallfe bezañ kouezhet e-ser an oberiadur.
An diforc'h etre an neudennoù naturel hag an neudennoù sintetek
Gwiadoù an tapiserioù n'int ket graet gant an unan danvez. An neudennoù sintetek evel ar poliester, an akrilik pe an nilon o deus ur perzh liammet gant an tredan statik hag a zo kalz kreñvoc'h eget hini an neudennoù naturel evel ar c'hotoñs pe al lin. Pa implijit an aspiratour war an neudennoù sintetek, e vez krouet muioc'h a frotadur, hag an dra-se a laka ar blev da glask chom stag ouzh an danvez. Al lin hag ar c'hotoñs, eus o ferzh, n'o deus ket kement a dredan statik, met o gwiadur a c'hall bezañ muioc'h diledet, ar pezh a aotren d'ar blev govez mont dindan ar gorre. Goude bezañ komprenet kement-se, e ouier perak e ranker ober gant manegoù gom pe gant ur spoueenn gleb-strik a-raok tremen an aspiratour war an danvezioù sintetek evit terriñ ar c'harg elektrostatek-se.
