Ur yenerez enbaret hep skorner a ginnig ur spas bras-kenañ evit ar boued fresk, met goulenn a ra un aozadur resis hag un anaoudegezh vat eus termodinamik ar goled evit mirout an traou er gwellañ doare. Dre gompren reolennoù ar fizik hag ar c'hemiezh e c'heller brataat buhez an aozadennoù hep rishañ o ferzhioù mat.
Termodinamik ar yenerez hep skorner: rannadur ar gwrezverk
Er yenerezioù modern hep rann-skornañ e vez un unvanter brasoc'h d'ar gwrezverk eget er re gant ur skorner diabarzh. Koulskoude e chom un diforc'h fizik naturel: an aer yen, dantisoc'h, a ziskenn d'an traoñ, tra ma pign an aer klouaroc'h d'al laez. Hep ur reizhiad skorner o krouiñ ur rann yen-tre e traoñ ar goled, ar gwrezverk a vez peurvuiañ etre 2°C hag 8°C.
Evit optimizañ ar miriadur e ranker lakaat ar boued hervez ar reolenn-mañ: al laezh, ar bara-melloù hag ar meuzioù kuit a geginañ a gavo o flas er c'hrec'h, e-lec'h ma vez ar gwrezverk stabiloc'h (war-dro 6°C da 8°C). Ar meuzioù sentusoc'h, evel ar c'hizhier fresk pe ar c'harned kriz, a zle bezañ lakaet er c'hreiz pe e traoñ ar goled, e-lec'h ma tiskenn ar gwrezverk d'an izelañ (war-dro 2°C da 4°C).
Miriadur al legumaj hag ar frouezh dre reoliñ ar glebor
An ezvezañs a skorner a dalvez ivez e vez nebeutoc'h a dry-out (sec'hadur) er goled, rak ar skornerioù o deus un emzalc'h da sachañ ar glebor eus an aer. Ur yenerez hep skorner a vir ur feur glebor uheloc'h, pezh a zo dispar evit al legumaj ha frouezh fresk. Koulskoude e c'hell ar glebor-se bezañ un dañjer evit ar fungi hag ar bakteri ma n'eo ket reoliet mat.
- Implijout kontenerioù gwer: Ar gwer a zo un danvez inert kement ha n'eo ket porous. Mirout a ra ar glebor e-barzh hep lezel ar boued da zanaat gant ar rann-aer.
- Separadur an etilen: Frouezh evel an avalou pe ar bananez a brodu etilen, ur gass a gresk tizh an azvadur. Rankout a reer o mirout e lec'hioù disparti diouzh al legumaj glas hag ar saladennoù evit evitañ dezho merglañ re prim.
- Paper bsunik: Lakaat ur follenn paper bsunik e-barzh boestoù al legumaj evit sunañ ar glebor reas, o krouiñ un endro dreist evit ar garezenn hag ar spinac'h.
Penaos brataat buhez ar boued hep skorner: roll ar gwer hag ar fermentadur
Pa n'eus skorner ebet e ranker lakaat e pleustr teknikoù all evit mirout ar boued e-pad pell. Ar gwerzh-priziñ brasañ eus ur yenerez vras hep skorner eo ar spas a vez gounezet. Ar spas-se a c'hell bezañ implijet evit miriadur dre gontenerioù hermetek hag evit teknikoù miriadur hengounel evel ar fermentadur pe al lakadur e gwinegr.
Ar fermentadur laktek e-barzh bokalioù gwer a implij an trenktidigezh krouet gant ar bakteri mat evit mirout al legumaj e-pad mizioù en ur wrezverk etre 4°C ha 6°C. Ur yenerez enbaret a bresant un endro klimatizet stabil-kenañ, dre m'eo gwarezet diouzh rannoù gwrez ar gegin gant ar c'hoad-mewl m'emañ enbaret ennañ. An dra-se a vir ouzh ar gwrezverk da gemmañ muioc'h eget 1°C, pezh a zo dispar evit stabilizadur ar meuzioù fermentet.
Urzhaz hag aergelc'h: troidigezh an aer diabarzh
Evit ma vefe efedus ar yenerez hep skorner e rank an aer kelc'hiañ dieub etre ar silioù gwer. Ur yenerez re leun a gollfe hec'h efedusted termek, o krouiñ pokoù gwrez e-lec'h ma c'hellfe ar boued koll e freskdur buanoc'h. Ret eo mirout da vihanañ 10% eus ar spas goullo etre pep boest evit aesaat ar convection naturel.
Ar reizhiad enbaret a rank bezañ montilet gant un aeradur mat er c'hleuz dindan ar c'huzul-kegin hag er c'hrec'h, evit ma c'hellfe ar c'hemperer skarzhañ ar gwrez krouet gant ar c'hompresor. Ma n'eo ket mat an aeradur diavaez, ar motor a labour muioc'h, ar pezh a gresk ar gwrezverk diabarzh ha krouiñ a ra luskadoù distabil er goled.
