Ur saotr kafe kozh hag a zo bet gwalc'het ha sec'het dija a c'hall seblantout dibosubl da dennañ. Gant an amzer hag ar wrez e vez kaset ar pigmentoù e-kreiz an neudennoù, met gant an teknikoù kimiek reizh hag an urzh vat d'ober e c'haller adkavout ur ruster gl"n hep gastañ an danvez.
Perak eo ken liammet ar c'hafe ouzh al lin naturel?
Al lin a zo un neudenn sellulozel naturel hag a zo enni kapilaroù bihan-bihan. Pa vez skuilhet kafe, al lusk kapilarek a sach ar glukoz, ar proteinennoù hag an taninoù e-kreiz an neudenn. Pa sec'h an dour, an elfennoù-se a fiks kreñv e diabarzh ar fibrennoù. Ma vez gwalc'het an dilhad en ur mekanik hep bezañ dilezet ar saotr a-raok, ar wrez (dreist-holl adalek 40°C) a laka ar pigmentoù-se da bolimerizañ. An neudenn lian a zeu da vezañ livet e-lec'h bezañ saotret hepken. Se zo gwir perak eo ret implijout un diskoulm kimiek evit dilaoskañ al liamm-se hep distrujañ ar selluloz.
An drenkenn sitrek evel dilaosker mineralek
A-raok implijout an oksigen oberiant, e c'haller lakaat un drenkenn sitrek wan war al lec'h saotret. Ar c'hafe a zo ennañ elfennoù mineralek evel ar c'halciom hag ar magneziom hag a sikour da fiksiñ ar pigmentoù polifenolek ouzh ar selluloz. An drenkenn sitrek a chanter evel ur c'helatant naturell. Klotañ a ra gant ar metaloù-se hag o distagañ diouzh an neudenn. Evit ober se, preparit ur meskaj gant dour ha 5% a drenkenn sitrek en ur resepient koad pe gwer. Lakait anezhañ war ar saotr e-pad 15 munutenn a-raok tremen d'ar pazenn d'an oksidennadur. An drenkenn a dorr surentez ar mineraloù hag a zigor an neudenn evit an traetadur da-heul.
An oksidennadur dous gant ar perkarbonat sodiom
Goude bezañ dilaosket ar mineraloù, eo ret terriñ molekulennoù an taninoù dre an oksidennadur. Ar perkarbonat sodiom zo ur poultr gwenn kristalek hag a rann en dour tomm. Ar reaktiñ-se a laka an dour-oksigenet da zieubiñ gazoù oksigen oberiant. An oksigen-se a zeu da spazañ liammoù karbon ar pigmentoù. Dre m'eo dousoc'h eget ar c'hlor, e vir framm al lin daved ruster ebet hag e eviter ar riskl da welet an danvez o tont da vezañ griz pe melen. Evit ur saotr kozh, ur gibellad e-pad div eurvezh gant dour da 40°C zo rekis. Diwallit da chom hep dibab ur wrez re uhel, en tu-hont da 50°C, rak gallout a rafe gobañ al lin pe zistrujañ an oksigen re fonnus a-raok ma vefe graet e labour.
An argerzh kammed-ha-kammed
- Meskit ul loa-gozh a berkarbonat sodiom en ur lof dour tomm, war-dro 40°C, evit fardan ur meskaj homogenek.
- Goubinit al linenn pe an danvez saotret er meskaj-se e-pad div pe deir eurvezh evit ma c'hallo an oksigen oberiant treuziñ an neudennoù holl.
- Goude an amzer-se, implijit ur broust koad gant reun blot evit frotat dousik al lec'h saotret, eus ar diavaez war-du ar c'hreiz evit chom hep astenn ar saotr.
- Gwalc'hit an danvez en-dro en ur ruster boutin gant ur poultr gwalc'hiñ standard hep elfennoù klor na produioù optikel.
Perak e ranker evitañ ar c'hlor hag an dornata re greñv?
Implijout dour-javel pe klor a zo un erroud boutin a ranker evitañ absolutely. Ar c'hlor a zo re goustus hag a c'hall tagañ framm an neudennoù naturel, o lakaat al lin da frikañ pe da zont da vezañ melen da viken hep diskoulm ebet. Er memes mod, frotat re greñv an danvez gant ur broust kalet a dorro an neudennoù bihan war ar gorre hag a grouo ur saotr gwenn dindan stumm ur ruster frezet. Ret eo d'an ober mekanik bezañ goustadik bepred, o sikour an ober kimiek hep tagañ fizikoù an neudenn.
Ur roll-geriañ evit ur gwalc'hadenn ziwezhañ suer
Goude bezañ graet an traetadurioù-se, e c'haller lakaat an danvez er mekanik-gwalc'hiñ gant ur programm dous. Setu un nebeud reolennoù da heuliañ evit echuiñ gant berzh ha suraat an disoc'h:
- Gwalc'hit gant dour dous etre 30°C ha 40°C evit mirout gwiadelezh naturel al lian.
- Na lakait ket an danvez er sec'her-dilhad mekanik, rak ar wrez sec'h ha dizehan a c'hallfe kemmañ liv ar c'hafe ma chom un tamm bihan anezhañ kuzhet en neudenn.
- Lakaat an dilhad da sec'hañ er gwent hag en aer fresk, dindan an heol ma 'z eo gwenn an danvez, rak an heol a zo un oksider naturel hag a echu al labour blanchiñ en un doare dous-tre.
